Ung thư gan nguyên phát (gọi tắt là ung thư gan) là một trong những ung thư ác tính phổ biến ở Trung Quốc. Tây y cho rằng bệnh này chủ yếu do nhiều yếu tố như viêm gan virus, aflatoxin, ô nhiễm nước uống và các chất gây ung thư hóa học, điều trị chủ yếu bằng phẫu thuật, xạ trị, hóa trị và điều trị sinh học. Y học cổ truyền Trung Hoa dựa trên triệu chứng và dấu hiệu lâm sàng, xếp vào các phạm vi như "can tích", "trứng tích", "công kiên", "huyết tích", "tích tụ", "bù trướng", "bì khí", "bật hoàng", v.v.
Trong những năm gần đây, do sự phát triển và cải tiến của kỹ thuật chẩn đoán và điều trị, tiên lượng ung thư gan đã có cải thiện nhất định. Nhưng nhiều báo cáo nghiên cứu cho thấy, khi chẩn đoán ung thư gan, hơn 80% trường hợp ở giai đoạn trung – nặng, tỷ lệ tử vong vẫn rất cao. Nhiều học giả nghiên cứu lâm sàng phát hiện rằng, điều trị kết hợp Đông – Tây y có thể hiệu quả nâng cao tỷ lệ sống sót của bệnh nhân ung thư gan, giúp hóa trị và xạ trị được tiến hành thuận lợi, nên cần được chú ý trong lâm sàng.
Ưu thế của điều trị Đông y
Hiện nay trong lâm sàng, phương pháp thường dùng là điều trị theo phân biệt chứng trạng Đông y để hỗ trợ điều trị Tây y ung thư gan. Trần Ninh, bệnh viện Vũ trang Tây An, phân tích các phương thuốc điều trị ung thư gan giai đoạn trung – nặng trong gần 10 năm qua, phát hiện các phương pháp chủ yếu là hoạt huyết hóa ứ, thanh nhiệt giải độc, kiện tỳ ích khí, với tỷ lệ sử dụng lần lượt là 92,1%, 84,3%, 79,9%.
Nhiều nghiên cứu lâm sàng cho thấy, thuốc Đông y trong điều trị ung thư gan không thể phẫu thuật thường có hiệu quả độc đáo. Viện nghiên cứu Y học cổ truyền Trung Hoa Chiết Giang, Hứa Kế Bình và cộng sự áp dụng phương pháp sơ can lý khí, bổ thận扶 chính để điều trị 81 ca bệnh nhân ung thư gan giai đoạn trung – nặng không thể phẫu thuật, kết quả chỉ số miễn dịch nhóm thuốc Đông y tăng rõ rệt, nhóm hóa trị giảm rõ rệt, thời gian sống nhóm thuốc Đông y là 8,9 tháng, nhóm hóa trị là 6,2 tháng, sự khác biệt có ý nghĩa thống kê. Viện nghiên cứu Y học cổ truyền Trung Hoa Hồ Nam, Pan Mẫn Cầu và cộng sự áp dụng phương pháp kiện tỳ lý khí, hóa ứ nhu mềm, thanh nhiệt giải độc để điều trị ung thư gan, chia 136 ca ung thư gan giai đoạn trung – nặng thành nhóm thuốc Đông y và nhóm hóa trị, kết quả tỷ lệ sống sót 0,5 năm, 1 năm lần lượt là 54,5%, 21,1% và 30,4%, 4,3%, tỷ lệ ổn định tổn thương lần lượt là 77,8% và 37,0%. Cho thấy thuốc Đông y có thể ổn định tổn thương, kéo dài thời gian sống.
Thêm vào đó, sau nhiều năm nghiên cứu lâm sàng, cũng đã phát hiện một số thuốc đông dược hiệu quả tốt. Có báo cáo về việc sử dụng olanzapine qua đường động mạch gan điều trị 71 ca ung thư gan nguyên phát, tỷ lệ hiệu quả ngắn hạn là 56,3%, độc tính thấp. Cũng có người dùng hydroxycamptothecin, cantharidin kết hợp cisplatin qua đường động mạch tắc nghẽn điều trị ung thư gan không thể phẫu thuật, đồng thời dùng phương pháp tiêm interferon-α (IFN-α), interleukin-2 (IL-2) qua ống dẫn động mạch lách làm đối chứng, kết quả tỷ lệ đáp ứng một phần lần lượt là 54,2% và 32,1%, tỷ lệ sống sót 0,5 năm, 1 năm lần lượt là 100%, 63,6%. Viện Y học thứ hai thuộc Đại học Giang Tây, Bành Chính Thuận và cộng sự điều trị 20 ca bệnh nhân ung thư gan giai đoạn III sau hóa trị qua động mạch gan bị xấu đi, dùng thuốc Đông y phụ gia đan sâm truyền động mạch gan, phát hiện tỷ lệ hiệu quả tổng thể cải thiện triệu chứng, thu nhỏ khối u, cải thiện chỉ số sinh hóa là 65%, nhóm đối chứng dùng thuốc Tây là 25%, có sự khác biệt rõ rệt. Tỷ lệ sống sót 1 năm, 2 năm của nhóm Đông – Tây y lần lượt là 35%, 10% và 15%, 0, cho thấy thuốc Đông y rõ ràng kéo dài tuổi thọ bệnh nhân.
Điều trị kết hợp Đông – Tây y là xu thế tất yếu
Mặc dù có nhiều phương pháp điều trị ung thư gan, nhưng đến nay vẫn chưa có phương pháp nào có thể cứu sống bệnh nhân một cách hiệu quả. Thực tiễn đã chứng minh rằng, điều trị tổng hợp, đặc biệt là điều trị tổng hợp lấy phương pháp kết hợp Đông – Tây y làm trọng tâm, là con đường hiệu quả để nâng cao hiệu quả điều trị ung thư gan. Trước đây, điều trị tổng hợp ung thư gan chủ yếu dành cho các trường hợp ung thư gan giai đoạn trung – nặng không thể phẫu thuật, hiện nay khái niệm điều trị tổng hợp đã được mở rộng đáng kể, có thể tóm tắt thành ba phương diện: đối với ung thư gan có thể phẫu thuật, điều trị tổng hợp trước và sau phẫu thuật có thể phòng ngừa tái phát, di căn; đối với ung thư gan không thể loại bỏ triệt để, tiến hành phẫu thuật bảo tồn, sau đó tiếp tục điều trị chống ung thư để kéo dài thời gian sống có khối u; đối với bệnh nhân ung thư gan không thể phẫu thuật, điều trị tổng hợp có thể khiến một số bệnh nhân khối u thu nhỏ, từ đó có thể phẫu thuật lần hai hoặc kéo dài thời gian sống có khối u. Giáo sư Viện sĩ Viện Khoa học Trung Quốc Ngô Mộng Siêu cho rằng, điều trị tổng hợp ung thư gan cần nắm vững hai nguyên tắc cơ bản: chú ý đến sự bổ trợ lẫn nhau giữa các phương pháp điều trị; tránh sự tương phản hoặc chồng chéo tác dụng phụ. Đồng thời nhấn mạnh rằng khi lựa chọn điều trị đa mô thức, cần xem xét kỹ tác dụng phụ và mức độ tổn hại chức năng gan, nên chú trọng vai trò của thuốc Đông y.
Giáo sư Vương Cẩm Hồng, Đại học Y học cổ truyền Nam Kinh, cho rằng, điều trị ung thư gan bằng Đông y là dựa trên quan điểm toàn diện, điều chỉnh chức năng tạng phủ bị mất cân bằng, khắc phục trạng thái mất cân bằng khí huyết âm dương, tăng cường khả năng chống bệnh, giảm và loại bỏ triệu chứng lâm sàng, tiêu diệt khối u, điều trị biến chứng ung thư gan, phối hợp với hóa trị và xạ trị để phát huy tác dụng giảm độc, tăng nhạy cảm, chứ không nhằm mục đích tiêu diệt trực tiếp tế bào ung thư. Kết hợp với phương pháp Tây y có thể tiêu diệt trực tiếp tế bào ung thư để bù đắp điểm yếu. Nguyên tắc cơ bản điều trị ung thư ác tính bằng Đông y là vừa điều trị triệu chứng, vừa điều trị căn nguyên, vừa bổ chính, vừa khử tà, trọng tâm là bổ chính. Tất nhiên, việc chiết xuất thành phần chống ung thư hiệu quả từ thuốc Đông y, nghiên cứu và phát triển thuốc chống ung thư mới hiệu quả cao, độc tính thấp cũng rất có giá trị.
Tóm lại, trong toàn bộ quá trình điều trị ung thư gan, dựa trên lý luận y học cổ truyền Trung Hoa, kết hợp điều trị theo chứng và điều trị theo bệnh Đông y với các kỹ thuật y học hiện đại một cách có kế hoạch, hợp lý, sử dụng các phương pháp điều trị hiện có, phát huy ưu thế điều trị toàn diện của Đông y, có thể nâng cao độ nhạy cảm với hóa trị và xạ trị, giảm thiểu tối đa tác dụng phụ, giảm di căn và tái phát ung thư gan. Sự kết hợp hài hòa giữa Đông y và Tây y, bổ sung điểm mạnh cho nhau, nên được khuyến khích trong điều trị lâm sàng ung thư gan.
|
