Những người thể chất suy nhược, bệnh lâu ngày dưỡng bệnh, hoặc già yếu thường dùng thuốc bổ dưỡng, nhưng hiệu quả thu được rất ít, thậm chí hoàn toàn vô dụng. Nguyên nhân là gì?
Thuốc không phù hợp với chứng
Chọn thuốc bổ phải hiểu rõ thể chất bản thân: âm hư hay dương hư? khí hư hay huyết hư? Sau đó chọn thuốc bổ thích hợp theo nguyên tắc "thiếu cái gì thì bổ cái đó". Ví dụ: người mệt mỏi, yếu sức, thở hụt hơi là khí hư, có thể dùng nhân sâm để bổ khí; nếu sợ lạnh, đau lưng, đau nhức xương khớp là do thận dương hư, nên dùng đỗ trọng để bổ thận cường dương; nếu chóng mặt, mệt mỏi, tê liệt chi thể là do âm huyết tổn thương, nên dùng a giao, bạch thược để bổ âm dưỡng huyết.
Nhưng có người cho rằng chóng mặt, mắt mờ, trí nhớ suy giảm là do cơ thể suy yếu, dùng nhân sâm để bổ, điều này là không phù hợp; cũng có người thuộc thể âm hư hỏa vượng, lại dùng lộc dung, chẳng khác nào đổ dầu vào lửa; có người bị cảm sốt, ăn no tích trệ, bụng đầy, đi ngoài phân lỏng, nếu bổ thì đúng là giúp ác nhân gây hại; một số người khí trệ, huyết ứ, đàm trọc, ngoại cảm phát sốt mà vẫn bổ, đều là bổ mù quáng, không những không hiệu quả mà còn làm nặng thêm bệnh tình.
Chưa thực hiện "dẫn bổ"
Trước khi bổ, nên thực hiện "dẫn bổ" trước để tạo nền tảng cho việc bổ dưỡng. Ví dụ như chức năng tiêu hóa dạ dày ruột kém, hoặc đầy bụng, có thể uống Hương Sa Lục Quân Hoàn hoặc Chỉ Thự Hoàn trước, sau đó mới dùng thuốc bổ, sẽ tăng hiệu quả bổ dưỡng.
Lượng dùng không hợp lý
Theo quy định, lượng nhân sâm mỗi ngày không vượt quá 5g, thông thường dùng từ 10–15 ngày là một liệu trình, nếu cần thiết có thể nghỉ 2 tuần rồi tiếp tục dùng. A giao mỗi ngày dùng 15–20g, rượu lộc dung mỗi ngày uống 5–8ml, hà giác mỗi ngày dùng 10g. Nếu liều dùng quá nhỏ thì khó đạt hiệu quả, nếu quá lớn thì có thể xuất hiện phản ứng độc hại.
Cách dùng không đúng
Dùng thuốc bổ nên dùng nước ấm để uống. Trà chứa axit tanin, không được dùng trà để uống thuốc bổ, vì axit tanin sẽ kết hợp với thành phần hoạt tính trong thuốc bổ làm mất tác dụng. Lộc dung nên nghiền thành bột mịn để nuốt hoặc ngâm rượu uống, nếu đun nấu bằng nước sẽ phá hủy thành phần hoạt tính.
Lơ đãng bổ dưỡng qua ăn uống
Người ta thường nghĩ rằng nhân sâm có thể bổ khí nguyên, tăng cường thể lực, không cần bổ dưỡng qua ăn uống, nhưng thực tế thuốc bổ phụ thuộc vào bổ dưỡng qua ăn uống. Vì công hiệu của thuốc bổ nằm ở việc tăng cường điều hòa thần kinh và nội tiết, tăng khả năng chống stress của cơ thể, thúc đẩy tổng hợp protein, acid nucleic, cải thiện chức năng hệ tiêu hóa, hệ tim mạch... và khôi phục chúng về trạng thái bình thường. Đồng thời, thuốc bổ còn có tác dụng điều hòa chuyển hóa chất, kích thích chức năng sinh huyết, nâng cao miễn dịch của cơ thể. Trong khi đó, bổ dưỡng qua ăn uống có thể tăng khẩu vị, giúp hấp thu dinh dưỡng đầy đủ. Thuốc bổ có công dụng trợ chính, ăn uống bổ dưỡng có công dụng dưỡng sinh, hai thứ phối hợp với nhau, hỗ trợ lẫn nhau, ăn nhờ thuốc lực, thuốc nhờ sức ăn, tương hỗ lẫn nhau, hiệu quả sẽ tốt hơn.
|
