Canh rau chân vịt đậu hũ là món canh dân gian truyền thống, được yêu thích vì vị thanh mát, dễ ăn. Tuy nhiên, nghiên cứu y học hiện đại cho thấy rau chân vịt và đậu hũ không nên ăn cùng nhau. Mặc dù trước đây chưa từng có trường hợp ăn cùng gây hại, nhưng đôi khi nguy hiểm là tiềm ẩn, không thể đo lường bằng mắt thường.
[Từ khóa]
Đậu hũ giàu dinh dưỡng, giàu khoáng vô cơ, ít chất béo, ít calo, protein dồi dào giúp tăng cường thể chất, tạo cảm giác no, phù hợp với người ăn chay và người béo phì đơn thuần; còn giúp giảm nồng độ chì trong máu; đậu hũ chứa nhiều estrogen nữ, giúp làm đẹp dáng người, cải thiện triệu chứng tiền mãn kinh.
Rau chân vịt mỗi 100 gram chứa sắt từ 1,6–2,9 mg, protein 2,4 gram (1 cân rau chân vịt tương đương 2 quả trứng), vitamin A 3 mg (cao hơn cà rốt), B1 0,06 mg, B2 0,16 mg, C 31,4 mg (cao gấp 3 lần cà chua). Phần rễ đỏ chứa vitamin K – chất mà hầu hết rau quả không có, giúp ngăn ngừa chảy máu da và nội tạng. Rau chân vịt còn giàu enzyme. Theo y học cổ truyền, rau chân vịt có tính ngọt mát, giúp thanh nhiệt trong ruột, dưỡng huyết, cầm máu, thu âm, nhuận tràng. Vì vậy có thể phòng ngừa táo bón, giúp da dẻ tươi sáng. Thử nghiệm chống oxy hóa ở nước ngoài cho thấy phụ nữ ăn khoảng 30 gram rau chân vịt tươi sống, hiệu quả vượt xa việc uống 1,25 gram vitamin C hay uống 270 gram rượu vang đỏ, rau chân vịt được đề cao là một trong “mười thực phẩm dưỡng da, làm đẹp da”.
[Phân tích dinh dưỡng]
Rau chân vịt giàu dinh dưỡng, được mệnh danh là “vua của các loại rau”, nhưng trong rau chân vịt chứa nhiều oxalat (khoảng 300 mg oxalat trong 100 gram rau chân vịt). Đậu hũ chứa nhiều magie clorua, canxi sunfat, nếu cả hai cùng vào cơ thể sẽ tạo thành canxi oxalat không tan, không chỉ làm mất canxi mà còn có thể lắng đọng thành sỏi. Vì vậy, tốt nhất không nên ăn rau chân vịt và đậu hũ cùng lúc. Thực tế, hàm lượng sắt trong rau chân vịt không cao nhất, cũng không thể bổ máu, vì chỉ khoảng 10% sắt trong rau chân vịt được hấp thu ở ruột, 90% còn lại kết hợp với oxalat thành chất không tan, không chỉ khó hấp thu mà còn ảnh hưởng đến khả năng hấp thụ sắt của cơ thể, do đó ăn rau chân vịt đơn thuần cũng không nên ăn quá nhiều.
[Cách phối hợp đúng]
Khi tỷ lệ canxi và oxalat là 1:2 thì dễ hình thành sỏi. Nếu phá vỡ tỷ lệ này bằng cách phối hợp thực phẩm thì có thể phòng ngừa sỏi, ví dụ như kết hợp rau chân vịt với các thực phẩm giàu canxi như vừng, sữa, cá.
Trong dinh dưỡng, giá trị dinh dưỡng của protein phụ thuộc vào loại, số lượng và tỷ lệ tương đối của các axit amin cấu thành. Mặc dù đậu hũ có hàm lượng protein cao, nhưng do hàm lượng methionine (một axit amin thiết yếu cho con người) thấp, nên giá trị dinh dưỡng của nó bị giảm đáng kể. Chỉ cần kết hợp với các thực phẩm động thực vật giàu methionine khi nấu sẽ khắc phục được nhược điểm này, ví dụ như cho thịt băm vào đậu hũ, hoặc dùng trứng bọc đậu hũ rồi chiên.
Đậu hũ tuy giàu canxi, nhưng nếu ăn đơn thuần thì khả năng hấp thu canxi của cơ thể rất thấp. Nếu nấu đậu hũ cùng thực phẩm giàu vitamin D, thì khả năng hấp thu canxi có thể tăng hơn 20 lần, ví dụ như canh đầu cá nấu đậu hũ, vừa thanh mát, vừa giàu dinh dưỡng.
Đậu hũ còn chứa nhiều saponin, giúp ngăn chặn sự hình thành peroxit lipid, ức chế hấp thu mỡ và thúc đẩy phân giải mỡ; nhưng saponin cũng có thể thúc đẩy bài tiết iod, dễ gây thiếu iod. Vì vậy, người thường xuyên ăn đậu hũ nên tăng lượng iod hấp thụ. Rong biển giàu iod, ăn đậu hũ cùng rong biển sẽ vừa bổ vừa an toàn.
|
