Bổ xuân rất hữu ích cho người hay trầm cảm, dễ nổi giận

Câu tục ngữ y học cổ truyền có nói: "Tết đông bổ dưỡng, mở xuân đánh hổ", nhưng nếu bổ dưỡng đúng cách vào mùa xuân khi vạn vật hồi sinh, hiệu quả chẳng hề thua kém mùa đông. Đây là điều mà phóng viên mới đây tìm hiểu từ bác sĩ Trương Chí Phụ, trưởng khoa Tâm thân học, Bệnh viện Quảng An Môn, Viện nghiên cứu Y học cổ truyền Trung Quốc.
Chú trọng điều dưỡng vào mùa xuân có những đặc điểm riêng. Theo thuyết "xuân sinh, hạ trưởng, thu thu hoạch, đông tích trữ", mùa xuân là thời điểm khí trời tăng dần, dương khí dần phát triển, đồng thời theo lý luận dưỡng sinh "nhân với thiên địa tương ứng" của y học cổ truyền, dương khí trong cơ thể người cũng theo tự nhiên phát triển hướng lên, hướng ra ngoài. Lúc này nếu bổ dưỡng phù hợp, sẽ là thời điểm tốt nhất để đầu tư vào thể chất trong năm. Hơn nữa, các bệnh thường gặp vào mùa xuân như viêm phổi, viêm gan, viêm não mô cầu, sởi, viêm tuyến nước bọt, hen suyễn dị ứng, nhồi máu cơ tim, v.v., cũng liên quan đến việc thiếu dưỡng sinh mùa đông, nếu điều dưỡng kịp thời lúc này cũng là một hình thức "bù đắp".
Đối với hai loại tính cách hoàn toàn trái ngược là "trầm cảm ức chế" và "bốc đồng dễ nổi giận", đây là đối tượng quan trọng để bổ dưỡng vào mùa xuân. Bác sĩ Trương cho biết, người trầm cảm ức chế thường là người có tính cách hướng nội, thường biểu hiện bụng đầy, tỳ vị kém, tâm trạng ức chế, kém ăn, lưỡi nhạt, lớp lưỡi trắng, thuộc phạm vi "can khí uất kết" trong y học cổ truyền. Còn người bốc đồng dễ nổi giận thường là người có tính cách hướng ngoại, thường biểu hiện thể hình quá mập, tâm trạng bực bội, dễ nổi giận, lưỡi đỏ, lớp lưỡi vàng, thuộc phạm vi "can hỏa thượng diễm" trong y học cổ truyền. Đối với hai nhóm người này, phương pháp điều dưỡng đầu tiên là dùng bài thuốc Đông y: "thư can lý khí" và "nhuyễn can thanh nhiệt". Ngoài ra, trong chế độ ăn mùa xuân, người trầm cảm ức chế nên ăn nhiều loại thực phẩm thơm, thông khí như hồi hương, củ cải, quả cam, v.v., đồng thời có thể sắc bài thuốc: Hoàng kỳ 10 g, gừng 3 lát, táo tàu 5 quả, uống thay trà. Người bốc đồng dễ nổi giận nên chọn thực phẩm vị đắng, vị chua như khổ sâm, sơn tra, v.v., đồng thời có thể sắc bài thuốc: cúc hoa 10 g, quyết minh tử 10 g, cam thảo 3 g, uống thay trà.
Theo y học cổ truyền: "Xuân ứng can mà dưỡng sinh, hạ ứng tâm mà dưỡng trưởng, trường hạ ứng tỳ mà dưỡng hóa, thu ứng phế mà dưỡng thu, đông ứng thận mà dưỡng tàng." Vì vậy, bổ xuân nên tập trung vào "bổ can". Việc dưỡng can mùa xuân trước hết là điều chỉnh tình cảm, tức là giữ tâm trạng thoải mái, đừng tức giận. Ngoài ra, trong dưỡng sinh bằng thực phẩm mùa xuân, nên tuân thủ nguyên tắc bổ dưỡng bình hòa, không nên dùng quá nhiều thực phẩm bổ nóng, để tránh tăng nhiệt trong cơ thể do khí trời mùa xuân tăng, làm tổn thương khí chính của cơ thể.