Điều trị ăn uống cho người hay "nóng trong"

Thời điểm cuối thu thời tiết khô hanh, dễ khát miệng, dễ cảm cúm, người hay uất khí, dễ nổi nóng, bồn chồn, có thể biểu hiện dưới các dạng sau:
Nóng ở phần thượng tiêu (thượng tiêu chỉ tim phổi), biểu hiện: miệng khô, lưỡi loét, môi nứt, mắt đỏ, tai ù, nặng hơn có thể ho nhẹ.
Nóng ở phần trung tiêu (trung tiêu chỉ dạ dày, ruột), biểu hiện: lúc thì dạ dày nóng mạnh, ăn không biết no, lúc thì ợ chua, trào ngược, ợ hơi, bụng đầy, ăn uống kém.
Nóng ở phần hạ tiêu (hạ tiêu chỉ gan, thận, bàng quang, đại tràng, tiểu tràng), biểu hiện: đại tiện khô, tiểu ít, vàng đỏ, đục, có mùi, ngứa âm bộ, phụ nữ bạch đới nhiều, thậm chí bạch đới vàng.
Từ góc nhìn dưỡng sinh ăn uống, nguyên tắc tổng quát là: thường xuyên uống nước, hạn chế ăn thực phẩm cay nóng kích thích, tốt nhất nên ít hút thuốc, ít uống rượu, thậm chí bỏ hẳn; hạn chế thực phẩm dầu mỡ quá mức, ăn nhiều rau quả tươi, duy trì đại tiện không khô, tiểu tiện không đục.
Nếu có hiện tượng nóng trong nhẹ, có thể ăn các thực phẩm như lê, củ sen, bánh hồng, v.v.
Người có nóng trong hệ tiêu hóa, nên ăn nhiều rau giàu chất xơ, tăng cường nhu động ruột. Nếu đại tiện khô, có thể uống mật ong mỗi ngày 50–100 gram. Người thể lực khỏe mạnh có thể ăn vài lát cau để hỗ trợ tiêu hóa.
Trường hợp triệu chứng rõ rệt, tùy theo tình trạng dùng các thuốc sau: trung tiêu có nóng, có thể dùng tiêu tam tiên (sơn tra, thần khúc, mạch nha đều sao cháy), tiêu tứ tiên (tiêu tam tiên thêm cau sao cháy), cũng có thể dùng cơm trong, ngũ hương cau đường (chính yếu là cau kết hợp với trần hương, đậu khấu, các vị tiêu thực hành khí). Hạ tiêu có nóng, có thể dùng thuốc hoàn Trung Thành như Long đởm tả can hoàn, Đương qui long hội hoàn, Chi tử kim hoa hoàn, v.v. Cũng có thể ăn đơn vị thuốc sinh hoàng liên, sinh địa du. Nếu ngứa âm bộ nghiêm trọng, có thể mua cau đất rửa ngồi ngâm.