Những người hay cáu gắt, dễ nổi nóng do khí uất thường biểu hiện dưới các dạng sau: Nóng ở vị trí trên (vị trí trên gồm tim và phổi), biểu hiện: miệng khô, lưỡi loét, môi nứt, mắt đỏ, ù tai, thậm chí ho nhẹ. Nóng ở vị trí giữa (vị trí giữa gồm dạ dày và ruột), biểu hiện: lúc thì dạ dày nóng quá, ăn không biết no, lúc thì ợ chua, trớ, ợ hơi ngược lên, bụng đầy tức, ăn ít. Nóng ở vị trí dưới (vị trí dưới gồm gan, thận, bàng quang, đại tràng, trực tràng), biểu hiện: đại tiện khô, tiểu ít, vàng, đục, mùi hôi, ngứa vùng kín, phụ nữ ra khí hư nhiều, thậm chí khí hư vàng. Từ góc độ thực dưỡng bảo vệ sức khỏe, nguyên tắc chung là: thường xuyên uống nhiều nước, hạn chế đồ cay nóng kích thích, tốt nhất nên bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia hoặc bỏ hẳn; hạn chế thức ăn dầu mỡ, tăng cường rau củ, trái cây tươi, giữ đại tiện không khô, tiểu không đục. Nếu có biểu hiện nóng nhẹ, có thể ăn các thực phẩm như lê, củ sen, bánh cốm khô. Người có nóng ở hệ tiêu hóa, nên ăn nhiều rau giàu chất xơ, tăng nhu động ruột. Nếu đại tiện khô, mỗi ngày uống 50–100 gram mật ong. Người có thể lực tốt có thể ăn vài lát cau để hỗ trợ tiêu hóa. Trường hợp rõ ràng, có thể phân biệt dùng các thuốc sau: nóng ở vị trí giữa, có thể dùng Tiêu tam tiên (sơn tra, thần khúc, mạch nha đều sao cháy), Tiêu tứ tiên (Tiêu tam tiên thêm cau sao cháy), hoặc dùng nội kim, đường cau ngũ hương (chủ yếu là cau kết hợp với thảo quả, đậu khấu, các vị tiêu thực hành khí). Nóng ở vị trí dưới, có thể dùng thuốc đông y dạng viên như Long đởm tả can hoàn, Đương qui long hội hoàn, Chi tử kim hoa hoàn. Cũng có thể dùng đơn vị thuốc sinh huề hoa, sinh địa du. Nếu ngứa âm đạo nghiêm trọng, có thể mua thuốc xông rửa ngồi.
|