Gió là chủ lệnh của mùa xuân, đứng đầu trong sáu khí: phong, hàn, thử, thấp, táo, hỏa. Trong điều kiện bình thường, đối với cơ thể là vô hại. Tuy nhiên, "xuân như mặt đứa trẻ, một ngày thay đổi ba lần". Nếu gió quá mạnh, sẽ trở thành tà phong, dễ gây bệnh, ảnh hưởng đến sức khỏe.
Tà phong dễ tổn thương phổi Theo y học cổ truyền, phổi chủ khí toàn thân, nối với mạch máu, ngoài hợp với da thịt. Da thịt và lỗ chân lông là rào chắn của phổi. Khi bị tà phong xâm nhập, vệ khí không vững, dẫn đến tổn thương phổi, khiến phế khí không tuyên phát, chức năng giáng giáng bị rối loạn, không thể hành khí để ấm toàn thân, gây ra các chứng như sốt, đau đầu, nghẹt mũi, chảy nước mũi, hắt hơi, đau họng, ho đàm, khó thở.
Tà phong là "vua của mọi bệnh" Trong "Hoàng Đế nội kinh – Tố vấn – Phong luận" viết: "Phong là thứ hay di chuyển, biến đổi nhanh. Vì vậy, phong là vua của mọi bệnh." Khi tà phong xâm nhập, thường tấn công bề mặt cơ thể, gây ra các triệu chứng như sợ gió, sợ lạnh, đau đầu, đau cổ; nếu tà phong lưu lại ở da thịt hoặc cơ bắp, có thể gây phát ban ngứa ngáy khó chịu; nếu tà phong lan lên đỉnh đầu, dễ gây đau đầu, chóng mặt; người bị cao huyết áp, huyết áp sẽ tăng theo, thậm chí xảy ra đột quỵ; nếu tà phong xuống dưới xâm phạm vùng lưng, gối, bắp chân, có thể gây phong bại, hành bại, thống bại, v.v.; nếu tà phong di chuyển trong kinh mạch, có thể gây mạch bại, liệt mặt. Ngoài ra, tà phong còn dễ khiến cơ thể cử động bị co giật, run, giật, co rút, vặn mình, cổ cứng, v.v.
Tà phong dễ kết hợp với nhiệt, hàn, thấp gây bệnh Các bệnh cảm thông thường vào mùa xuân thường do phong dẫn đầu. Khi cơ thể bị phong và nhiệt xâm nhập, dễ mắc chứng cảm nhiệt phong; nếu phong kết hợp với hàn thì là cảm hàn phong. Nếu thấp nặng, dương khí yếu, lỗ chân lông không chặt, thường gây ra chứng phong thấp đau nhức. Tỳ là trung tâm vận hóa chuyển hóa khí cơ thể, nếu bị xâm nhập bởi phong, hàn, thấp, chức năng tiêu hóa hấp thu tinh vi thực phẩm bị rối loạn, có thể gây buồn nôn, nôn, đầy bụng, khó chịu, đau bụng, tiêu chảy, người có bệnh dạ dày dễ tái phát.
Tà phong ảnh hưởng đến khí thư giãn của gan Theo y học cổ truyền, phong là khí của mộc, khí phong thông với gan. Gan thích thư giãn, phù hợp với khí sinh phát của mùa xuân. Trời nắng đẹp, gió nhẹ, khí gan lưu thông, con người cảm thấy vui vẻ, tinh thần phấn chấn. Nếu trời gió mạnh, khí gan bị ức chế, con người cảm thấy tâm trạng không thoải mái, bực bội, cáu gắt. Người có bệnh gan, tim, thần kinh, nếu không điều tiết tinh thần vào mùa xuân, thường dễ tái phát bệnh do tâm trạng không tốt.
Chú ý giữ ấm Tháng hai mùa xuân lạnh giá, nên điều chỉnh quần áo theo thời tiết, các cô gái yêu thời trang đừng vội vàng thay váy, tránh bị gió lạnh xâm nhập. Đặc biệt là người già yếu, người mới khỏi bệnh, người quá mệt, người vừa uống rượu, hay người mắc các bệnh mãn tính như tim mạch, viêm khớp, đau thần kinh, trong những ngày gió lớn, rét đậm, nên hạn chế ra ngoài để tránh tà phong.
Điều tiết cảm xúc Thời tiết thay đổi thất thường dễ làm rối loạn chức năng sinh lý, cản trở khí thư giãn của gan, sinh ra cảm giác bực bội, tức giận, lo âu, trầm cảm, đặc biệt người mắc chứng tâm thần phân liệt dễ phát bệnh. Vì vậy, trong mùa xuân, con người cần kiểm soát cảm xúc, thả lỏng tâm hồn, lạc quan, vui vẻ. Người mắc bệnh tâm thần cần tránh các kích thích, giảm căng thẳng tâm lý, giữ cân bằng tâm lý.
Thói quen sinh hoạt Thường xuyên sinh hoạt điều độ, ngủ nghỉ đúng giờ, đảm bảo giấc ngủ.
Chế độ ăn uống Trong mùa xuân, ăn uống nên清淡, ăn nhiều rau củ tươi và trái cây, mỗi ngày bổ sung đủ nước, tốt nhất là uống nước lọc hoặc trà nhạt.
Thường xuyên vận động "Chính khí tồn tại bên trong, tà khí không thể xâm nhập". Đây là bí quyết chống tà phong. Vì vậy, mỗi người cần căn cứ vào thể chất của bản thân, lựa chọn môn thể thao phù hợp, kiên trì tập luyện vận động hữu cơ, tăng cường khả năng thích nghi với biến đổi thời tiết và sức đề kháng, mới có thể không bị tà phong xâm nhập
|
