Tiêu bạch ôn vị, tiêu đen bổ thận

Hương tiêu vừa là gia vị phổ biến, vừa có tính dược lý nhất định, có thể dùng để dưỡng sinh. Nhưng hương tiêu có hai loại: trắng và đen, mỗi loại phù hợp với các món ăn khác nhau, hai loại này khác nhau về dinh dưỡng và hiệu quả như thế nào?
Tổng quan, hương tiêu chủ yếu mọc ở vùng nhiệt đới và ẩm ướt lâu dài, tính vị cay ấm, do đó tác dụng ôn trung tán hàn, giảm đau khá mạnh. Hương tiêu mọc càng về phía nam thì tính ấm hơn, vì hấp thụ đầy đủ khí dương ấm áp của miền Nam. Vì vậy, hương tiêu Hải Nam có tính ấm mạnh nhất.
Hương tiêu trắng có giá trị dược liệu cao hơn một chút, tác dụng gia vị yếu hơn. Vị của nó cay hơn hương tiêu đen, do đó tác dụng tán hàn, kiện vị mạnh hơn. Người bị phong hàn đờm nhiều có thể cho hương tiêu trắng vào canh thịt dê để ôn phổi hóa đờm. Một số người hay đau bụng do dạ dày ruột hư hàn, có thể cho nhân sâm, bạch truật vào món hầm thịt, thêm một chút hương tiêu trắng để nêm, vừa tán hàn, vừa bổ tỳ vị. Khi ăn món trộn lạnh, nên thêm một chút bột hương tiêu trắng để trừ lạnh, tránh hàn.
Trong y học cổ truyền, thức ăn màu đen vào thận, vì vậy hương tiêu đen có tác dụng ôn bổ tỳ thận rõ rệt, có thể chữa chứng "tiêu chảy gà gáy" (tức là thường đi ngoài vào sáng sớm) do tỳ thận hư hàn. Cách dùng là uống canh thịt hầm hương tiêu vào buổi tối hôm trước. Khi nấu món ăn với hương tiêu đen, cần chú ý hai điểm:
1. Thời gian nấu cùng thịt không nên quá lâu, vì hương tiêu đen chứa dầu bay hơi, nếu đun quá lâu sẽ làm mất mùi cay nồng đặc trưng;
2. Nhiệt độ cao giúp hương tiêu đậm vị hơn, vì vậy nấu món sắt bảng (đồ nướng trên bếp sắt) sẽ hiệu quả hơn.
Vì hương tiêu có tính ấm cao, ăn vào dễ sinh dương khí trong cơ thể, do đó mỗi lần ăn nên ăn vừa phải, khoảng 0,3–1g là phù hợp. Ngoài ra, người bị viêm nhiễm, nóng trong nên tạm ngừng ăn hương tiêu, nếu không sẽ càng dễ sinh hỏa, tổn thương khí.