Y học cổ truyền Trung Hoa nhấn mạnh "dược thực đồng nguyên", vì vậy các món ăn bổ dưỡng kết hợp thuốc – gọi là "thực phẩm thuốc" – gần đây trở nên phổ biến. Đặc biệt ở khu vực Nam Trung Quốc, bất kể nấu canh hay uống đồ uống, đều nhấn mạnh tác dụng bồi bổ dinh dưỡng. Tuy nhiên, gần đây, thương hiệu lâu đời "Vương Lão Ký Trà mát" lại bị kiện vì thêm một vị thuốc nam cấm là "Tử thảo" vào sản phẩm.
Theo tìm hiểu, Luật An toàn thực phẩm Trung Quốc từ năm 1995 thực sự có quy định: thực phẩm không được phép thêm thuốc. Năm 2002, Bộ Y tế theo Luật An toàn thực phẩm công bố danh sách "Các vật phẩm vừa là thực phẩm vừa là thuốc", trong đó không có "Tử thảo". Nhưng điều đó có nghĩa là việc thêm "Tử thảo" vào trà mát Vương Lão Ký sẽ gây hại cho sức khỏe người tiêu dùng không? Những sản phẩm truyền thống tương tự như "Vương Thủ Nghĩa Mười Ba Hương" và hàng loạt sản phẩm khác, công thức từ xưa, hiện nay có nên tin tưởng tiếp tục không? Báo chí đã phỏng vấn các chuyên gia y học cổ truyền ở Bắc Kinh và Quảng Châu.
Giáo sư Trương Hồ Đức, Phòng dưỡng sinh Đại học Y học cổ truyền Trung Hoa Bắc Kinh, nói rằng thuốc nam có tính chất khác nhau, tùy theo mùa, thời tiết, điều chỉnh liều lượng phù hợp, có thể phát huy hiệu quả trong bữa ăn, đạt được mục đích bồi bổ cơ thể. Giáo sư Trương chỉ ra rằng người Quảng Đông đặc biệt giỏi về bồi bổ bằng thực phẩm, các vị thuốc như Tử thảo, Thiên kỳ, Thiên ma, Thổ phục linh thường được dùng để nấu canh, nếu dùng đúng cách sẽ không gây tác dụng phụ.
Giáo sư Lý Tuấn Biểu, Trưởng khoa Y học cổ truyền Bệnh viện Phụ sản Tổng hợp Trung Sơn Quảng Châu, cho biết trong thói quen ăn uống của người dân vùng Nam Trung Quốc, Hồng Kông, Ma Cao và khu vực Đông Nam Á, Tử thảo từ lâu đã được dùng làm nguyên liệu phổ biến trong trà mát hoặc nấu canh, gần như tất cả các loại trà mát đều có Tử thảo – điều này đã trở thành điều biết rộng rãi. Ngoài ra, trong mọi bản thảo dược cổ xưa, Tử thảo đều được xác nhận là "vô độc". Hơn nữa, tỉnh Quảng Đông đã nộp hồ sơ lên Bộ Y tế năm ngoái để đưa Tử thảo vào danh sách thực phẩm thông thường.
Giáo sư Lý nói rằng người Quảng Đông thích uống trà mát vì khu vực này vào mùa xuân ẩm ướt, dễ sinh thấp độc, mùa thu khô hanh, dễ bị "lên lửa". Tuy nhiên, gần đây, thói quen này đã lan ra phía Bắc, ảnh hưởng đến ngày càng nhiều người. Ở nhiều thành phố phía Bắc, cũng thường thấy bán trà mát đóng hộp, và khá được ưa chuộng. Ông nhấn mạnh rằng việc nấu trà mát kèm thuốc là chuyện bình thường, đây là thói quen lâu đời của người Quảng Đông. Trong trà mát ngoài Tử thảo còn có các vị thuốc như cúc hoa dại, quả La Hán, hoa trứng cá, v.v., đều có tác dụng thanh nhiệt giải độc. Ông chỉ ra rằng y học cổ truyền rất coi trọng kinh nghiệm lâm sàng, người Quảng Đông uống "Vương Lão Ký" và "Nhị Tứ Vị" (một thương hiệu trà mát khác của Quảng Đông) suốt đời, chứng minh chúng có lợi cho sức khỏe. Nhiều thực phẩm truyền thống có thêm thuốc nam cũng đang đối mặt với vấn đề tương tự, về mặt bảo vệ, nên cân nhắc cẩn trọng, không nên phủ nhận một cách vội vàng.
Tuy nhiên, giáo sư Lý cũng cảnh báo rằng mọi thuốc đều có tác dụng phụ nhất định. Tử thảo vốn có công năng thanh can, tả hỏa, nếu dùng lâu dài có thể ảnh hưởng đến dạ dày – ruột. Vì vậy, người có hàn khí trong người không phù hợp uống trà mát. Về lượng uống, cần căn cứ vào thể chất cá nhân, tuân thủ nguyên tắc vừa phải, đúng chứng, nếu không rõ ràng, tốt nhất nên hỏi ý kiến bác sĩ Đông y gần mình.
|
