Từ mùa đông đến đầu xuân năm sau, rất nhiều người phải chịu đựng bởi khí hậu khô hanh. Trong số đó, có không ít người bị ảnh hưởng bởi bệnh tật do khô hanh gây ra, đó chính là bệnh nhân hội chứng khô (Sjögren).
Theo bác sĩ Lý Bác Kiến, chuyên gia da liễu nổi tiếng tại khoa da liễu Viện Y học Trung y Trung Quốc, Viện Quảng An Môn, triệu chứng nổi bật nhất của hội chứng khô là “muốn khóc mà không có nước mắt”. Hơn nữa, lâm sàng cho thấy hội chứng khô “nữ nhiều hơn nam” là điều không thể tranh cãi. Hiện nay, nguyên nhân phụ nữ mắc hội chứng khô vẫn chưa rõ ràng, nhưng từ việc tỷ lệ mắc bệnh tập trung ở nhóm 40–50 tuổi, có thể suy ra bệnh này liên quan đến rối loạn nội tiết trong thời kỳ mãn kinh. Vì vậy, phụ nữ trước thời kỳ mãn kinh cần nâng cao nhận thức về căn bệnh này.
Thông thường, hội chứng khô biểu hiện chủ yếu là “mắt khô (bị tổn thương kết mạc), khát nước (mucosa bị tổn thương)”. Giáo sư Lý cho biết, hội chứng khô nguyên phát có thể liên quan đến virus và yếu tố di truyền, trong khi hội chứng khô thứ phát thường đi kèm với các bệnh lý như viêm khớp dạng thấp, lupus ban đỏ hệ thống, bệnh sẹo cứng, viêm cơ đa phát... Đây thực chất là một bệnh toàn thân do rối loạn nội tạng và miễn dịch gây ra: do các tuyến ngoại tiết bị phá hủy bởi tế bào lympho, chức năng tiết dần mất đi. Giảm tiết nước mắt khiến bệnh nhân cảm giác khô mắt, có cảm giác bỏng rát, nghiêm trọng có thể dẫn đến nhiễm trùng kết mạc, loét, thậm chí gây đục thủy tinh thể và glôcôm. Giảm tiết nước bọt khiến bệnh nhân luôn cảm thấy khô miệng, lưỡi khô nứt, khó nhai nuốt. Phụ nữ mắc bệnh còn có triệu chứng khô âm đạo, teo âm hộ.
Y học cổ truyền gọi hội chứng khô là “độc táo”. Lâm sàng chủ yếu điều trị bằng “dưỡng âm bổ khí”. Ngoài ra, giáo sư Lý nhấn mạnh, nguyên tắc thực dưỡng “ba phần điều trị, bảy phần dưỡng sinh” của y học cổ truyền đặc biệt phù hợp với bệnh nhân hội chứng khô. Giáo sư Lý chỉ ra rằng, trong ăn uống hàng ngày, bệnh nhân nên tuân thủ nguyên tắc “nhiều nước, tươi, non, kiêng cay”. Trong lựa chọn thực phẩm, nên ưu tiên các loại như sắn, khoai lang, bí đỏ (ưu tiên loại ruột đỏ), bổ thận như hạnh nhân, canh xương, kiện tỳ như táo đỏ, giàu vitamin C như sơn tra, cà chua, giàu vitamin B như củ cải. Ngoài ra, người bị khô miệng rõ rệt có thể thường xuyên uống trà từ các vị thuốc như mạch môn, sa sâm. Đặc biệt cần chú ý vệ sinh miệng: đánh răng ngay sau bữa ăn, hạn chế ăn đồ ngọt. Khi có dấu hiệu nhiễm trùng miệng hay sâu răng, cần điều trị kịp thời.
|
