Phương bổ xương cốt, cường lưng
Xương là khung xương của cơ thể, là trụ đỡ toàn thân; sự khỏe mạnh của xương trực tiếp ảnh hưởng đến sức khỏe và thể lực con người, đặc biệt là người lao động thể lực cần một bộ xương chắc khỏe; lưng là trục chính của cơ thể, ảnh hưởng trực tiếp đến vận động toàn thân, xét về tổng thể, chu vi lưng nên nhỏ hơn chu vi ngực và mông, hình dạng giống trụ tròn, phía trên nối với lồng ngực rộng, phía dưới nối với mông tròn và vừa phải, phần lưng dưới trông thon gọn, chắc khỏe. Vì y học cổ truyền cho rằng "lưng là phủ của thận", do đó sức khỏe lưng liên quan đến chức năng thận; tương tự, vì thận tàng tinh, tinh sinh tủy, tủy dưỡng xương, nên chức năng xương cũng ảnh hưởng đến thận, vì vậy về một khía cạnh nào đó, phương bổ xương cốt, cường lưng chính là phương bổ thận, cường xương.
[Phương một]
Xương cừu 1 bộ, gừng 30 gram, trần bì, lương khương mỗi thứ 6 gram, gạo tẻ 100 gram, thảo quả 2 quả, muối ăn vừa đủ. Đập vụn xương cừu, đun nước, cho các gia vị vào, hầm nhỏ lửa lấy nước dùng, dùng nước này nấu gạo thành cháo ăn hoặc không thêm gạo làm canh cũng được. Dùng kèm bữa ăn.
Phương xưa dùng để "trị chứng hư lao, lưng gối yếu无力". Lý luận cơ bản y học cổ truyền cho rằng thận chủ xương, lưng là phủ của thận, thận hư thì thấy đau lưng, xương mềm yếu, đi lại khó khăn, pháp điều trị nên bổ thận, cường lưng, kiện xương. Trong phương này, xương cừu bổ thận, kiện xương làm chủ, phối hợp với gạo tẻ, trần bì, lương khương, thảo quả, gừng, ôn trung kiện tỳ, giúp khí huyết sinh hóa đầy đủ, nuôi dưỡng ngũ tạng, cơ thể toàn thân. Toàn phương có công dụng bổ thận, cường lưng, người thận hư xương yếu nên thường xuyên dùng.
Hiện nay theo dinh dưỡng học, thiếu canxi và vitamin D kéo dài sẽ gây ra nhiều bệnh lý. Xương động vật chứa hàm lượng canxi lớn, trong quá trình hầm canh sẽ tan vào nước, do đó uống nhiều canh xương hoặc cháo xương rất có lợi cho cơ thể. Đồng thời, phơi nắng thường xuyên hoặc uống viên vitamin D sẽ giúp hấp thu canxi tốt hơn.
[Phương hai]
Thận heo 1 quả, gạo tẻ 50 gram, hành trắng vừa đủ. Cắt đôi thận heo, bỏ màng và tuyến, thái nhỏ, ướp với rượu nấu, gừng, nước tương; nấu cháo gạo tẻ, gần chín cho thận heo, hành trắng vào, hầm nhỏ lửa đến khi chín mềm thì tắt bếp. Ngày 2 lần.
Phương xưa dùng để "trị chứng chân khí ở người già, bại yếu không cử động, đi lại không được". Chân khí ở người già do thấp nhiệt tổn thương kinh thận, kinh mạch bị tắc gây ra, pháp điều trị nên thanh thấp nhiệt, điều hòa khí thận. Trong phương, thận heo vị mặn tính bình, chủ thận hư, điều hòa khí thận, thông lợi bàng quang; phối hợp với gạo tẻ, hành trắng, kiện tỳ bổ trung, nâng cao chính khí. Các vị kết hợp, có thể làm khí thận đầy đủ, chức năng khí hóa bàng quang tăng cường, đường nước thông suốt, thấp nhiệt tiêu trừ, kinh mạch thông suốt, các chứng bệnh tự giảm.
[Phương ba]
Quả đầu kê 30 gram, xương sống cừu 1 bộ, nước ép gừng 10 ml. Đem quả đầu kê nghiền thành bột, để sẵn; hầm xương sống cừu lấy nước dùng, dùng nước này trộn bột đầu kê, thêm nước ép gừng, muối ăn và các gia vị khác để nêm, nấu chín ăn. Mỗi ngày 1 lần.
Trong phương, quả đầu kê chính là hạt sen, có công dụng bổ tỳ trừ thấp, cố thận ích tinh khí; xương sống cừu bổ thận cường lưng, kiện gân cốt; gừng tươi tính cay ấm, tán hàn. Ba vị kết hợp, vừa có thể trừ thấp tà, giảm đau, vừa có thể bổ can thận, cường gân cốt. Những người do can thận hư, thấp tà bế tắc gây đau lưng, đau gối nên dùng phương này làm thực phẩm bổ trợ.
[Phương bốn]
Hạt dẻ sống 500 gram. Hấp chín hạt dẻ, phơi khô, bảo quản sẵn; mỗi ngày ăn 10 hạt, nhai kỹ.
Phương xưa dùng để "trị chứng chân khí ở người già, thận hư khí tổn, chân gối yếu, mệt mỏi". Hạt dẻ vị ngọt tính ấm, có công dụng bổ thận, cường lưng, cường gân. Người già càng nên ăn. Tô Đông Bố em trai Tô Tử Du từng viết thơ nói mình già thêm bệnh đau lưng, nhờ phương pháp ăn dẻ do một ông lão núi truyền lại. Hạt dẻ chứa vitamin B, có tác dụng phòng và chữa bệnh chân khí. Hạt dẻ cũng có thể nấu cùng gạo nếp thành cháo, vừa bổ thận cường lưng gối, vừa ích khí bổ dạ dày, phù hợp với người thận hư chân yếu, tỳ hư tả lỏng đều có thể dùng. “Bổ thảo cương mục” đã ghi có cháo hạt dẻ. Không nên ăn đơn độc hạt dẻ, hoặc người có hệ tiêu hóa yếu nên dùng dạng cháo.
Ăn quá nhiều hạt dẻ một lúc dễ gây trệ khí, khó tiêu, do đó nên ăn ít, dùng lâu dài.
[Phương năm]
Cá nhỏ 500 gram, men nở 6 gram, bột mì 250 gram, bột tiêu, dầu thực vật, mỡ heo mỗi thứ một lượng vừa đủ. Lấy cá nhỏ (loại nào cũng được), bỏ đầu và ruột, rửa sạch, ngâm với muối ăn, rượu gạo, bột tiêu; trộn bột mì, men nở, một ít muối ăn, dầu thực vật và mỡ heo với nước thành hỗn hợp bột ròn, để sẵn sàng; đun nóng chảo dầu, nhúng cá vào hỗn hợp bột ròn, lăn đều, cho vào dầu nóng, chiên đến khi vàng ươm là được, vớt ra, bày ra đĩa dùng kèm bữa ăn. Cá sau khi chiên giòn, cả thịt lẫn xương đều ăn được, vừa cung cấp protein, vừa bổ sung canxi, người lớn hay trẻ nhỏ đều có lợi khi ăn. Hầu hết các loại cá đều có công dụng bổ dưỡng, hoặc ích khí dưỡng huyết, hoặc trợ dương tư âm; lại thêm bột mì giúp kiện tỳ, khí huyết đầy đủ, âm dương điều hòa, gân cốt được nuôi dưỡng. Thường xuyên ăn món này sẽ giúp gân cốt chắc khỏe, đi lại nhẹ nhàng, mạnh mẽ. Cá đa số thuộc loại phát, người đã mắc bệnh đậu phỏng, ngứa da, ghẻ lở, viêm da dị ứng không nên ăn.
[Phương sáu]
Thận heo 1 quả, muối tiêu vừa đủ, đỗ trọng 10 gram, hành, gừng vừa đủ. Đỗ trọng cho vào nồi, thêm nước vừa đủ, sắc nửa tiếng, lọc lấy nước; thận heo cắt đôi, bỏ màng và tuyến, thái thành miếng, cho vào đỗ trọng nước, muối tiêu, rượu nấu, muối ăn, bột năng, trộn đều, để sẵn; hành, gừng thái lát, xào nhanh với dầu thực vật, cho thận heo vào, đảo đến khi chín mềm, nước sốt bám đều là được, tắt bếp. Dùng kèm bữa ăn.
Phương này ban đầu chế theo phương pháp "thận heo 1 quả, thái lát, ướp muối tiêu để khử mùi tanh, cho 3 tiền đỗ trọng vào, gói bằng lá sen, hấp chín ăn". Nhưng mùi tanh nặng, khó chấp nhận, nên đổi thành phương pháp này.
Đỗ trọng là vỏ cây gỗ họ Đỗ trọng, chứa chất đỗ trọng cao, nhựa, glycoside, axit hữu cơ, công dụng bổ can thận, cường gân cốt, hạ huyết áp; thận heo điều hòa khí thận, thông bàng quang; hai vị kết hợp, cùng có tác dụng bổ thận cường lưng. Phù hợp với người thận hư đau lưng, chân yếu, liệt dương, đau đầu, chóng mặt dùng để điều dưỡng. Dùng lâu dài có thể cường kiện gân cốt, lưng gối.
[Phương bảy]
Quả mộc nhĩ 4 quả, mật ong 1000 gram. Hấp chín quả mộc nhĩ, bỏ vỏ, nghiền nhuyễn như bột, trộn với mật ong đã đun nấu kỹ, đựng vào bình sứ sạch, bảo quản sẵn; mỗi lần dùng vài thìa, thêm nước đun sôi thành canh uống, ngày 2 lần.
Mộc nhĩ là quả chín của cây mộc nhĩ thuộc họ Rosaceae, bao gồm cả mộc nhĩ nhăn và mộc nhĩ trơn. Chủ yếu sản xuất tại An Huy, Chiết Giang, Thiểm Tây, Hồ Bắc, Quảng Tây, v.v. Mộc nhĩ sản xuất ở Tuyên Thành, An Huy là tốt nhất, nên có tên gọi "Dịch mộc nhĩ". Mộc nhĩ vị chua ngọt, có mùi thơm. Thành phần chính là saponin, flavonoid, vitamin C, axit malic, axit citric, v.v. Mộc nhĩ vị chua ấm, là vị thuốc thường dùng để trị phong thấp đau nhức, có công dụng thư giãn gân cốt, trừ chứng bại, giảm đau, cường gân cốt. Có báo cáo cho thấy dịch sắc mộc nhĩ có tác dụng kháng viêm, giảm sưng rõ rệt đối với viêm khớp ở động vật thí nghiệm. Mật ong vị ngọt bình, ích khí kiện tỳ, giảm đau, giải khẩn. Hai vị kết hợp, thư giãn gân cốt, trừ chứng bại, giảm đau, cường gân cốt. Phù hợp với các chứng do hàn thấp bế tắc kinh lạc, gân cốt co rút, đau lạnh chân dưới, co duỗi khó khăn.
[Phương tám]
Sơn dược 50 gram, sữa tươi 100 gram, hạnh nhân ngọt 20 gram. Ngâm hạnh nhân trong nước, bỏ vỏ và đầu nhọn, nghiền nhỏ; sơn dược rửa sạch, bỏ vỏ, thái vụn; trộn cùng hạnh nhân, sữa tươi, xay lấy nước, đun sôi rồi tắt bếp. Ngày 2 lần.
Nghiên cứu hiện đại cho thấy dịch chiết nước sơn dược có tác dụng chống viêm khớp ở chuột thí nghiệm.
Sữa là nguồn cung cấp canxi tốt, cứ 100 gram sữa chứa 120 mg canxi, dễ hấp thu bởi cơ thể. Theo nghiên cứu dinh dưỡng hiện đại, canxi là thành phần quan trọng cấu thành xương; nó còn làm giảm tính thấm của mao mạch và màng tế bào, ngăn ngừa rò rỉ, kiểm soát viêm và phù nề.
Trong phương này, sơn dược "hỗ trợ ngũ tạng, cường gân cốt" (The Nhật Hoa Tử Bản Thảo); sữa bổ dưỡng, tăng cường sức khỏe, bổ sung canxi; hạnh nhân nhuận phổi, mở dạ dày. Toàn phương dùng phương pháp bổ, tăng cường gân cốt, phù hợp với chứng đau lưng, đau gối do hư chứng, biểu hiện đau nhức dai dẳng, gân cốt không linh hoạt. Người bình thường dùng cũng có thể "xương tuỷ kiên cố, đi nhanh như ngựa chạy".
Theo sách gốc giới thiệu, phương này còn có tác dụng làm đẹp da, thường xuyên dùng "làm da dẻ tươi nhuận, sắc mặt rạng rỡ".
[Phương chín]
Cá chình 500 gram, đảng sâm, đương quy mỗi thứ 15 gram, hành, gừng vừa đủ.
Cá chình bỏ đầu, xương, nội tạng, rửa sạch, thái sợi; đảng sâm, đương quy gói bằng vải; cho cá sợi và túi thuốc vào nồi, thêm nước vừa đủ, nấu thành canh. Lọc bỏ túi thuốc, nêm muối, hành, gừng. Dùng kèm bữa ăn.
Cá chình là thịt hoặc toàn thân của loài cá chình thuộc họ Anguillidae. Sống ở sông ngòi, hồ nước, rãnh nước và ruộng lúa. Phân bố rộng, trừ vùng Tây Bắc, Tây Nam, khắp nơi ở Trung Quốc đều có. Vị ngon, giàu dinh dưỡng, là sản phẩm thủy hải sản được ưa chuộng. Theo phân tích, cứ 100 gram cá chình chứa 18,8 gram protein, 0,9 gram chất béo, 38 mg canxi, 150 mg photpho, 1,6 mg sắt. Cá chình vị ngọt tính ấm, có công dụng "bổ ngũ tạng, trừ mười hai phong tà, trị phong thấp" (Thực liệu bản thảo). Và "trị lao thương, tăng tinh bổ tủy, cường gân cốt" (Điển Nam Bản Thảo). Kết hợp với nhân sâm, đương quy, bổ khí huyết, tăng cường chính khí. Toàn phương có công dụng bổ hư tổn, trừ phong thấp, cường gân cốt, phù hợp với các chứng do khí huyết hư yếu, phong thấp tắc nghẽn, đau nhức tứ chi, yếu ớt.
[Phương mười]
Huang tinh 250 gram, thiên môn đông 50 gram, địa hoàng 150 gram, dầu xương bò vừa đủ. Lấy hoàng tinh, địa hoàng, thiên môn đông, thêm nước sắc, mỗi 20 phút sắc một lần, tổng cộng sắc 3 lần, hòa nước sắc lại, đun nhỏ lửa đến khi đặc lại, thêm dầu xương bò vừa đủ, vừa đun vừa khuấy đến khi thành dạng hồ thì tắt bếp. Để nguội đóng chai, mỗi lần dùng 2 thìa, uống với rượu ấm, ngày 2 lần.
Phương này chọn 3 vị thuốc bổ dưỡng cổ xưa thường dùng. Hoàng tinh, "rộng trung ích khí, bổ ngũ tạng, điều hòa cơ thịt, đầy đủ tủy xương, kiên cường gân cốt, kéo dài tuổi thọ không già" (Ẩm thiện chính yếu). Địa hoàng, bổ can thận, dưỡng âm huyết, bổ tủy xương. Nghiên cứu cho thấy dịch sắc địa hoàng có tác dụng tương tự như corticosteroid đối với viêm khớp dạng thấp và viêm khớp dạng thấp. Thiên môn đông, bổ âm hư, cường thân thể. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy dịch chiết thiên môn đông có tác dụng chống viêm khớp dạng thấp. Kết hợp với vị thuốc甘温 (vị ngọt ấm) là dầu xương bò, bổ trung, bổ tủy xương, tăng sức lực, dùng lâu dài kéo dài tuổi thọ. Bốn vị kết hợp, có công dụng bổ tinh thần, cường gân cốt, kéo dài tuổi thọ. Uống với rượu ấm để thông mạch, đồng thời ngăn các vị thuốc quá bổ dưỡng, dính nhớt. Dầu xương bò chứa nhiều acid béo no, dễ lắng đọng trên thành mạch tạo mảng xơ vữa, thúc đẩy hình thành xơ vữa động mạch. Hầu hết dầu thực vật chứa β-sitosterol, có thể ức chế hấp thu cholesterol, có lợi cho phòng ngừa tăng lipid máu và xơ vữa động mạch. Từ góc độ vừa tăng cường gân cốt, vừa phòng ngừa bệnh tim mạch, phương này nên giảm lượng dầu xương bò, tăng lượng dầu thực vật như dầu đậu nành, dầu mầm ngô, dầu lạc, v.v., hiệu quả bảo vệ sức khỏe sẽ tốt hơn.
[Phương mười một]
Cẩu tích 200 gram, địa hoàng khô 250 gram, ý dĩ nhân 200 gram, rượu không tro 4000 ml. Chiên thơm cẩu tích, ý dĩ nhân và địa hoàng khô gói bằng vải, cho vào rượu ngâm, đậy kín, không để rò rỉ khí, sau một tuần có thể mở ra dùng, mỗi lần 10 ml, ngày 1–2 lần.
Phương xưa dùng "trị chứng phong thấp ở người già, tứ chi yếu, đau nhức lưng gối." Người già khí huyết không đủ, phong tà xâm nhập, dẫn đến chóng mặt do phong hư; âm hư can thận, tinh tủy không được phân bố khiến tứ chi bị bại yếu. Pháp điều trị nên bổ can thận, khu phong thông lạc.
Trong phương, cẩu tích (chính là đậu đen) bổ can thận, dưỡng gân cốt, trừ phong痹; ý dĩ nhân kiện tỳ lợi thấp, giãn gân mạch, nghiên cứu dược lý có tác dụng giảm đau, hạ sốt; địa hoàng khô bổ thận âm, dưỡng huyết thông kinh; rượu không tro là rượu được nấu trực tiếp từ men gạo, không thêm vôi, tro bếp… các loại dược liệu nóng mạnh, rượu này có đặc điểm không làm thay đổi mùi vị, không tổn hại tinh thần, vị ngon thanh mát. Rượu tính cay nóng, thông mạch, thúc đẩy hiệu quả thuốc; toàn phương có công dụng bổ can thận, kiện tỳ vị, khu phong thấp, lợi gân cốt.
[Phương mười hai]
Quả anh đào tươi 500 gram, rượu gạo 1000 ml. Rửa sạch anh đào, cho vào rượu gạo, đậy kín, ngâm 10 ngày mới uống được. Mỗi lần uống 20–30 ml, ngày 2 lần.
Tỳ chủ cơ nhục, khí Tỳ yếu, tinh vi ngũ cốc không thể nuôi dưỡng cơ nhục thì tứ chi suy yếu, mệt mỏi; lại cảm nhiễm phong thấp, bế tắc kinh lạc, gây đau lưng, đau chân. Pháp điều trị nên kiện tỳ trừ痹.
Trong phương này, anh đào chủ điều trung, ích khí Tỳ; phối hợp với rượu gạo tính ấm, khu phong hoạt lạc. Uống rượu anh đào có thể làm khí Tỳ đầy đủ, phong thấp tiêu trừ, gân cốt được cường kiện. Người mắc viêm khớp dạng thấp, liệt do phong thấp, tứ chi tê liệt, mất cảm giác đều có lợi khi dùng.
Anh đào chứa các thành phần dinh dưỡng như đường, vitamin nhóm D, vitamin C, caroten, canxi, sắt, phốt pho, đồng thời có thể đại bổ nguyên khí, làm ẩm da, do đó thường xuyên uống phương này còn có thể bồi bổ cơ thể, làm da dẻ mịn màng.
[Phương mười ba]
Ý dĩ nhân 100 gram, men rượu适量, gạo nếp 500 gram. Dùng ý dĩ nhân nghiền thành bột, trộn cùng gạo nếp nấu thành cơm, khi nguội, thêm men rượu适量, lên men thành rượu nếp. Hoặc dùng phương pháp ngâm nóng: cho ý dĩ nhân vào túi vải, thêm một lượng rượu trắng nhất định, cách thủy đun nóng khoảng nửa giờ rồi lấy ra, ngâm thêm vài ngày. Mỗi lần uống 20–30 ml, ngày 2 lần.
Ý dĩ nhân, vị ngọt nhạt, tính hơi lạnh, tính chất hơi hạ và thấm, vì vậy có thể lợi tiểu trừ thấp, thông kinh lạc, trừ chứng chân khí; vị ngọt bổ Tỳ, Tỳ khỏe thì có thể nuôi dưỡng tứ chi, thông suốt mạch máu. Sau khi chế biến thành rượu, tăng thêm tác dụng tuyên thông kinh lạc. Sách xưa ghi rằng phương này có công dụng kiện tỳ vị, khu phong thấp, cường gân cốt, phù hợp với các chứng do phong thấp tắc nghẽn kinh lạc, đau nhức gân cốt, khớp, nặng nề, tứ chi co duỗi khó khăn, hoặc do Tỳ hư ăn uống kém, đại tiện lỏng, tiểu tiện bất lợi.
Thí nghiệm dược lý hiện đại cho thấy, cụt lyxanthin có tác dụng an thần, hạ sốt đối với hệ thần kinh trung ương; dầu ý dĩ nhân có tác dụng ức chế co cơ. Những điều này phù hợp với quan điểm y học cổ truyền rằng ý dĩ nhân có thể trừ chứng bại, giảm co thắt gân. Người bị Tỳ hư đại tiện khó khăn và phụ nữ mang thai nên thận trọng khi dùng phương này.
[Phương mười bốn]
Gân hươu khô 200 gram, hoa tuyết 3 gram, miến mạc 50 gram, móng gà 200 gram, thịt chân giò 25 gram, ngoài ra có hạt nêm, rượu nấu, gừng, hành trắng, muối tinh, nước dùng vừa đủ. Gân hươu rửa sạch bằng nước lạnh, cho vào nước sôi ngâm, nước nguội lại thay, lặp lại nhiều lần, đến khi gân nở ra mới dùng được; gừng thái lát, hành thái đoạn; gân hươu đã nở rửa sạch, bỏ màng, cắt thành miếng hình que, cho vào nồi, thêm hành, gừng, rượu nấu, nước, hầm mềm lấy ra, xếp vào đĩa; móng gà luộc qua nước sôi, bỏ lớp vỏ vàng, chặt bỏ đầu xương, rửa sạch, cho vào đĩa; hoa tuyết rửa sạch, gói bằng túi vải, cho vào đĩa, trên mặt đặt thịt chân giò, miến mạc, thêm nước dùng, rượu nấu, gừng, hành, đậy nắp, hấp đến khi gân hươu chín mềm (khoảng 2 giờ), lọc lấy nước dùng, cho hạt nêm, muối vào, đổ vào đĩa, hấp thêm 30 phút nữa là hoàn thành.
Phương này bổ hư tổn, cường gân cốt, phù hợp với người lưng gối đau mỏi, gân cốt suy yếu dùng.
[Phương mười lăm]
Thịt rắn 15 gram, thịt ức gà, măng đông mỗi thứ 100 gram, thịt chân giò 20 gram, gừng, dầu mè, rượu nấu, hạt nêm, muối, bột tiêu mỗi thứ một lượng vừa đủ. Khi chế biến, thái thịt rắn thành khúc dài 6 cm, cho vào nồi cùng nước hầm gà, gừng khối, đun chín, thái thành sợi. Thịt gà sống thái thành sợi, măng đông cũng thái thành sợi. Đun nóng chảo, cho dầu mè, rượu nấu, thêm 1000 gram nước hầm gà đun sôi, cho thịt rắn, thịt gà, măng đông vào, nêm muối, hạt nêm vừa đủ, sau đó đổ nước hầm rắn đã đun nóng vào, đảo đều, rắc thịt chân giò, nhỏ vài giọt dầu mè, rắc một ít bột tiêu là xong. Thịt rắn như rồng, thịt gà như gió, nên gọi là "Long phượng thang".
Long phượng thang có công dụng lý khí hoạt huyết, khu phong thông lạc, cường gân kiện cốt. Phù hợp với các chứng viêm khớp dạng thấp, viêm khớp dạng thấp, đau nhức khớp, đau lưng do gân cốt yếu ở người già.
[Phương mười sáu]
Củ sen non 300 gram, sườn heo 500 gram, hoàng tinh 15 gram, gừng 1 miếng, muối tinh, hạt nêm, rượu nấu mỗi thứ một lượng vừa đủ.
Củ sen rửa sạch, cạo vỏ bên ngoài, rửa lại một lần, thái thành miếng nhỏ như ngón tay; sườn heo rửa sạch, để ráo, chặt thành miếng giống củ sen; hoàng tinh rửa sạch, để ráo. Cho củ sen, sườn, hoàng tinh vào tô lớn, thêm nước dùng (nước gà, nước thịt, nước sườn, v.v.), đập gừng 1 miếng nhỏ, đậy nắp tô, đặt tô vào nồi lớn, đổ nước vào nồi đến độ nửa bát, đun lửa lớn 15 phút, sau đó chuyển sang lửa nhỏ hầm khoảng 2 giờ (mỗi giờ lại thêm một ít nước sôi vào nồi), khi dùng thêm muối tinh, hạt nêm để nêm là được.
Trong phương, hoàng tinh tính vị ngọt, bình. Bổ trung ích khí, nhuận phổi cường gân. Có thể chữa các chứng hư tổn, bệnh sau khi ốm, lao phổi ho ra máu, gân cốt yếu, đau nhức do phong thấp.
[Phương mười bảy]
Viên cá chép ngâm 600 gram, thịt cua 80 gram, lòng đỏ cua tươi 150 gram, bột thịt chân giò 5 gram, rượu nấu, muối tinh, hạt nêm, gừng, hành, nước xì dầu trắng, bột năng, mỡ heo, nước thịt chân giò, nước dùng vừa đủ. Viên cá chép ngâm cho vào nồi, đun với nước lạnh 1–2 lần, vớt ra, loại bỏ mùi tanh. Dùng mỡ heo đun nóng, cho hành gừng, xào thơm, thêm nước lạnh, đổ viên cá chép vào hầm 1 lần, lại đổ bỏ nước tanh. Đun nóng chảo, xào hành gừng, thêm nước dùng, đổ viên cá chép vào hầm 1 lần, lại đổ bỏ nước để khử mùi tanh. Lòng đỏ cua tươi băm nhỏ, cho vào bát, thêm một ít nước, bột tiêu, gừng, rượu nấu trộn đều. Đun nóng chảo, cho mỡ heo, rượu nấu, nước dùng, thịt cua, nước thịt chân giò, hạt nêm, muối, nước xì dầu trắng, cho viên cá chép vào, đun chín, dùng bột năng tạo hồ, sau đó cho lòng đỏ cua vào trộn đều, đổ vào bát, rắc bột thịt chân giò là xong.
Phương này là món ăn bổ dưỡng cao cấp, có công dụng bổ thận ích tinh, cường gân cốt. Có công dụng bổ thận ích tinh, tăng cường sức khỏe, phù hợp với các bệnh nhân do thận tinh hư tổn, thể trạng yếu, v.v.
[Phương mười tám]
Thận heo 1 quả, đỗ trọng 10 gram, lá sen tươi 1 chiếc, hạt hồ tiêu 3 gram, muối một chút. Rửa sạch thận heo, cắt đôi, bỏ màng trắng, ngâm trong nước muối tiêu nửa tiếng, vớt ra. Đỗ trọng đập vụn, cho vào bên trong thận heo, dùng lá sen tươi gói chặt. Đổ nước vừa đủ vào nồi, hầm thận heo, hầm nhỏ lửa đến khi chín.
Phương này điều hòa khí thận, thông bàng quang, cường kiện gân cốt. Phù hợp với các chứng do thận hư đau lưng, phù thũng toàn thân, di tinh, trộm汗, tiểu nhiều ở người già, tiểu rắt, rò rỉ, phụ nữ sảy thai, v.v.
[Phương mười chín]
Gà rừng sạch 1 con (khoảng 500 gram), hạt dẻ 200 gram, hành đoạn 3 gram, gừng lát 2 gram, đường trắng 50 gram, xì dầu 15 gram, muối tinh 5 gram, hạt nêm 3 gram, rượu绍 30 gram, bột năng ướt 15 gram, nước dùng 50 gram, dầu lạc 750 gram (dùng khoảng 100 gram), dầu hồ tiêu 10 gram. Gà rừng làm sạch lông, bỏ chân, mỏ, chặt thành miếng dài 3 cm, rộng 2 cm, cho vào bát, thêm xì dầu 10 gram, rượu绍 10 gram, muối tinh 2 gram, trộn đều để thấm. Cắt một đường chữ thập ở đầu hạt dẻ, cho vào nước sôi nấu đến khi đường nứt ra, vớt ra, từng cái bóc vỏ cứng, vỏ ngoài. Cho dầu lạc vào chảo, đun nóng đến độ 5 thành, cho hạt dẻ vào chiên đến khi chín, vớt ra; lại đun dầu đến độ 7 thành, cho miếng gà vào chiên đến khi chín, vớt ra. Chảo còn lại 50 gram dầu, thêm đường, đun đến khi chuyển màu đỏ máu, cho gà chiên vào xào, thêm xì dầu 5 gram, rượu绍 20 gram, muối tinh 3 gram, nước dùng hầm 3 phút, lại cho hạt dẻ vào hầm nửa phút. Lấy gà, hạt dẻ ra, sắp xen kẽ vào đĩa, rưới nước hầm, cho hành đoạn, gừng lát vào nồi hấp 30 phút, lấy ra úp vào đĩa. Cho nước hầm vào nồi đất, dùng bột năng tạo hồ, thêm hạt nêm, rưới dầu hồ tiêu, rưới lên món gà hạt dẻ.
Gà mềm, hạt dẻ thơm, vị ngọt mặn vừa phải. Bổ thận ích khí, kiện tỳ hòa vị. Có thể hỗ trợ điều trị chứng tiểu khát, tiểu nhiều, buồn nôn, tiêu chảy, chân tay yếu.
|
