1. Các tổn thương tiền ung thư của ung thư vú: rõ ràng là không thể chuyển từ tế bào bình thường thành tế bào ung thư chỉ trong một bước, mà phải trải qua quá trình dần dần từ thay đổi lượng sang thay đổi chất. Nghiên cứu phát hiện rằng quá trình biến đổi thành ung thư là một quá trình tăng sinh. Nếu chỉ tăng số lượng tế bào mà không có sự thay đổi về hình thái thì gọi là tăng sinh đơn thuần; nếu số lượng tế bào tăng và cấu trúc hình thái cũng bất thường thì gọi là tăng sinh bất thường, những trường hợp tăng sinh bất thường ở mức độ trung bình mới có xu hướng phát triển thành ung thư; khi tăng sinh bất thường tiến triển đến giai đoạn cuối, hình thái và cấu trúc tế bào có sự thay đổi rất bất thường, gần giống như ung thư, đây chính là tổn thương tiền ung thư. Tổn thương tiền ung thư có thể phát triển theo ba hướng: một là dần trở nên nghiêm trọng hơn và tiến triển thành ung thư; hai là sau điều trị tích cực hiệu quả, tổn thương giảm nhẹ; ba là có thể ngừng lại ở giai đoạn này, thậm chí đến khi chết vẫn còn là tổn thương tiền ung thư. Vì quá trình từ tổn thương tiền ung thư tiến triển thành ung thư là một quá trình khá dài, điều này cung cấp cho chúng ta cơ hội để loại bỏ nguy cơ ung thư.
2. Các yếu tố dẫn đến ung thư vú bao gồm: (1) Nguyên nhân thực sự gây ra ung thư vú vẫn chưa rõ, chỉ biết rằng sự phát sinh ung thư vú liên quan đến nội tiết, di truyền, virus, miễn dịch, môi trường và các yếu tố khác. Đồng thời, rõ ràng thấy rằng một số yếu tố có mối liên hệ mật thiết với việc phát sinh ung thư vú, những yếu tố này được gọi là yếu tố nhạy cảm, bao gồm: bất kỳ ai có tiền sử gia đình mắc ung thư vú, đặc biệt là mẹ ruột hoặc chị em gái ruột bị ung thư vú, nếu bệnh xuất hiện trước khi mãn kinh, đồng thời là ung thư hai bên vú, thì tính nhạy cảm di truyền sẽ tăng rõ rệt. Người một bên vú bị ung thư, vú đối diện dễ bị ung thư hơn người bình thường, ví dụ như chẩn đoán bệnh lý là u nguyên vị tiểu thùy hoặc đa ổ, thì vú đối diện cũng dễ phát sinh ung thư. Những người từng mắc bệnh tăng sinh tuyến vú dạng nang, đặc biệt là những người có u nhú hoạt động trong ống tuyến được xác nhận bằng bệnh lý, cũng dễ mắc ung thư vú. Tỷ lệ cao gấp 2-3 lần so với người bình thường. Kinh nguyệt đầu tiên đến sớm (dưới 12 tuổi), mãn kinh muộn (trên 55 tuổi), chu kỳ kinh kéo dài hơn 35 năm. Đã kết hôn nhưng chưa lập gia đình, chưa mang thai hoặc sinh con lần đầu đủ tháng sau 35 tuổi. Đã kết hôn nhưng chưa sinh con, đã sinh con nhưng không cho con bú. Những người từng mắc bệnh lao phổi hoặc viêm phổi mạn tính, có nhiều lần chụp X-quang ngực hoặc chụp phim ngực. Những người từng mắc chảy máu tử cung chức năng hoặc ung thư biểu mô tử cung. Người béo phì, đặc biệt là người béo phì rõ rệt sau mãn kinh hoặc kèm theo suy giáp. Người có chức năng miễn dịch suy giảm hoặc thiếu hụt. Những người có các yếu tố trên cần đặc biệt cảnh giác với nguy cơ mắc ung thư vú. (2) Theo báo cáo, phụ nữ thường xuyên nạo phá thai có nguy cơ mắc ung thư vú cao hơn. Khi nạo phá thai đột ngột chấm dứt thai kỳ, sẽ gây tổn thương cho chức năng buồng trứng, hoóc môn giảm đột ngột, vú ngừng phát triển đột ngột, các túi sữa teo nhỏ. Hiện tượng lên xuống lớn như vậy là trạng thái ngược lại với sinh lý, ngoài việc gây rối loạn chức năng buồng trứng, còn có thể gây ứ trệ vú, hình thành khối u, dẫn đến nhiều bệnh lý vú, làm tăng khả năng mắc ung thư vú. Do đó, nhiều lần nạo phá thai có hại cho sức khỏe, đồng thời liên quan đến nguy cơ mắc ung thư vú, cần chú ý thực hiện biện pháp tránh thai chủ động để tránh nạo phá thai nhiều lần. (3) Ung thư vú có di truyền hay không là vấn đề nhạy cảm rất lớn trong các gia đình có người mắc ung thư vú. Từ nhiều bằng chứng thực tế có thể chứng minh rằng sự phát sinh ung thư vú có xu hướng gia đình. Trong lâm sàng thường thấy, nếu mẹ mắc ung thư vú, thì con gái cũng mắc ung thư vú với tỷ lệ cao hơn 2-3 lần so với phụ nữ bình thường, đồng thời tuổi khởi phát bệnh còn sớm hơn khoảng 10 năm. Trường hợp chị em cùng mắc bệnh càng rõ rệt hơn: nếu mẹ mắc ung thư vú, đồng thời một người chị em của mẹ cũng mắc ung thư vú, thì nguy cơ con gái mắc ung thư vú trước 40 tuổi cao hơn 40-50 lần so với phụ nữ không có tiền sử gia đình mắc bệnh vú. Nếu thế hệ trước mắc ung thư hai bên vú, thì tỷ lệ con cháu mắc ung thư vú cao hơn 3 lần so với gia đình chỉ mắc một bên, cao gấp 6-9 lần so với phụ nữ bình thường.
Thực tế, ung thư vú không di truyền trực tiếp, nhưng tỷ lệ mắc bệnh cao trong gia đình là do yếu tố di truyền của con người ảnh hưởng gián tiếp đến sự phát sinh ung thư vú. Do đó, điều di truyền từ người mắc ung thư vú không phải là chính bản thân khối u, mà là tính nhạy cảm để phát sinh khối u. Trên nền tảng này, chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố tổng hợp như môi trường, chế độ ăn uống, trạng thái tâm lý, tình trạng nội tiết, thì dễ phát sinh khối u hơn người bình thường. Tóm lại, ung thư vú không di truyền trực tiếp, nhưng tính nhạy cảm gián tiếp tồn tại, hiện đang tiếp tục được nghiên cứu và khám phá.
3. Phòng ngừa ung thư vú:
Khuyến khích phụ nữ tự kiểm tra vú, giúp phát hiện sớm các bất thường ở vú. Tổ chức khám sàng lọc phòng ngừa ung thư vú định kỳ, giúp phát hiện sớm, chẩn đoán sớm, điều trị sớm, điều trị kịp thời có thể nâng cao tỷ lệ sống sót và giảm tỷ lệ tái phát, mang ý nghĩa thực tiễn vô cùng quan trọng.
Bệnh tăng sinh vú thuộc nhóm bệnh tăng sinh tế bào lành tính, nhưng trong số đó vẫn có một phần nhỏ có thể chuyển từ tăng sinh điển hình sang tăng sinh bất thường, tế bào không chỉ tăng về số lượng mà còn có sự thay đổi về hình thái cấu trúc, cuối cùng tiến triển thành ung thư vú, vì vậy cần điều trị kịp thời và kiểm tra định kỳ, phòng ngừa việc bỏ sót chẩn đoán ung thư vú.
Các khối u trong vú dù phần lớn là lành tính, nhưng vẫn có một số khối u ác tính nhỏ lẫn trong các khối lành tính, do đó cần tận dụng triệt để các phương pháp kiểm tra hỗ trợ hiện đại để phát hiện sớm ung thư vú. Ung thư vú là một bệnh nghiêm trọng đe dọa sức khỏe phụ nữ, do đó, ngoài việc phổ biến tự kiểm tra vú và tổ chức khám sàng lọc vú, toàn xã hội cần tích cực triển khai công tác tuyên truyền vệ sinh, phổ biến kiến thức phòng chống ung thư, nâng cao tỷ lệ phát hiện ung thư vú giai đoạn sớm, điều này có ý nghĩa hết sức quan trọng.
|
