▲ Tamaan ang pag-unawa sa febre
Ang katawan ay nakakatipid ng temperatura sa pamamagitan ng isang epektibong mekanismo ng pagbuo at pagbaba ng init. Sa pamamagitan ng regulasyon ng nerbiyos, ang pagbuo at pagbaba ng init ay nakakatimbang, at ang temperatura ay nananatiling pareho. Ang stable na temperatura ay mahalaga para sa lahat ng pisikal na proseso sa katawan. Dahil ang lahat ng proseso ay nangangailangan ng enzymes. Ang enzymes ay isang uri ng protina, at ang kanilang aktibidad ay nasa tamang temperatura lamang. Ang sobrang mataas o mababa na temperatura ay maaaring magdulot ng pagbabago sa protina, na nakakasira sa mahahalagang pisikal na proseso. Gayunman, kung ang temperatura ay tumataas ng kaunti, at hindi pa nakakasira sa aktibidad ng enzymes, ang ilang pisikal na proseso ay maaaring maging mas aktibo. Kapag ang temperatura ay tumataas sa isang limitado na antas, ang mga cell na sumisipsip sa mga mikrobyo ay lubos na aktibo, at mas matalino kaysa sa normal na temperatura. Bukod dito, mayroong isang antibody na nakakapawi sa bakterya, at ang kanyang kakayahan ay lumalakas sa mas mataas na temperatura. Ang mga katangian na ito ay nakakatulong sa proteksyon ng katawan at pagkamatay ng mikrobyo. Kaya, ang isang limitadong febre ay nakakatulong sa katawan, at ito ay isang protective mechanism.
▲ Ano ang dapat gawin ng mga magulang kapag ang bata ay may ubo at febre?
1. Obserbahan ang kalagayan ng bata. Ang febre ay isang sintomas na maaaring mangyari sa iba't ibang sakit. Ang tama at detalyadong obserbasyon ay makakatulong sa doktor na matukoy ang sanhi. Dapat tingnan ng magulang ang kalagayan ng kaisipan, kamalayan, mga kasama na sintomas, mayroon ba silang pagtulo ng dugo sa mga daliri, mayroon ba silang pagka-stroke, ang oras at pattern ng febre, bilang ng pagbisita sa banyo, at kung mayroon ba silang maliit na dugo sa skin o rashes.
2. Gamitin nang tama ang physical cooling methods. Ang physical cooling ay ang pinakamasayong paraan para sa pagbaba ng temperatura. Ang kuwarto ng bata ay dapat tahimik, maayos ang ventilasyon, at ang temperatura ay dapat nasa 20°C hanggang 22°C. Ibuksan ang collar at belt upang madali ang paglabas ng init. Iwasan ang sobrang damit at mataba na damit, dahil ito ay maaaring magdulot ng pagkakaroon ng sobrang init.
(1) Ice bag: Ilagay ang maliit na ice sa plastic bag at ilagay sa ulo, ilalim ng braso, at sa groin. Ang foot ay maaaring ilagay sa hot water bag upang bawasan ang pagbuburol ng utak at mapabilis ang pagbaba ng init, lalo na ang pagbaba ng init sa ulo na nagpapataas ng kakayahang harapin ang kakulangan ng oxygen.
(2) Alcohol rub: Gamitin ang 30% hanggang 50% na ethanol. Sa pag-rub, panatilihin ang pagkakalantad sa mga malalaking ugat tulad ng neck, axilla, at groin. Iwasan ang pag-rub sa likod ng leeg, dibdib, tiyan, at feet. Hindi dapat gamitin sa mga taong may dugo sa skin, may posibilidad ng bleeding, may high fever kasama ang chill, at newborns. Kung mayroon kang shivering, pale face, abnormal pulse o breathing, agad itigil.
3. Inumin ang medicine batay sa reseta ng doktor. Kung ang physical cooling ay hindi sapat, maaaring inumin ang fever reducer sa payo ng doktor, karaniwan kapag ang rectal temperature ay umabot sa 39°C, at axillary temperature ay umabot sa 38.5°C.
4. Magpahinga sa bed, tiyakin ang nutrisyon at uminom ng maraming tubig. Ang pagkain ay dapat maging malambot, madaling lutuin, mayaman sa carbohydrates at vitamins, at maaaring liquid o semi-liquid. Dapat ipaunlad ang pag-inom ng tubig. Iwasan ang matapang na tsaa at malamig na inumin, at huwag kumain ng maraming eggs at spicy food.
5. Panatilihin ang kaligtasan ng bibig at skin. Ang mga bata na may mataas na febre ay madalas na may mouth sores, tongue inflammation, at oral ulcers. Kaya, ang mga bata na may edad ay dapat hugasan ang bibig gamit ang saline solution, 3–4 beses kada araw. Ang mga bata na bata ay dapat linisin ang bibig araw-araw at uminom ng maraming tubig upang mapanatili ang kaligtasan ng bibig. Ang malaking pagtulo ng pawis ay maaaring magdulot ng pagkakaroon ng itching at skin inflammation, kaya dapat panatilihin ang kaligtasan ng skin, palitan ang damit, magbasa, at siguraduhin na komportable ang bata.
▲ Dapat bang gamitin ang antibiotics kapag may ubo?
Kapag ang bata ay may ubo, ang ilang magulang ay agad nagbibigay ng antibiotics. Ang mga doktor ay nagsasabi na halos 90% ng mga ubo ay dulot ng virus, at ang paggamit ng antibiotics ay walang epekto. Maaaring gamitin ang fever reducer, cough suppressant, at pansamantalang rest upang gumaling. Bagong pag-aaral ay nagpapakita na 80% ng acute pharyngitis ay dulot ng virus, hindi bacteria, at hindi kailangan ng antibiotics. Upang maiwasan ang side effects ng antibiotics, dapat iwasan ang paggamit nito sa mga bata na may ubo o acute pharyngitis. Kung may acute bronchitis o pneumonia, dapat gamitin ang antibiotics sa payo ng doktor. Dapat sundin ang dosage at duration. Huwag palakihin ang dosage o palawigin ang panahon. Ang sobrang paggamit ng antibiotics ay maaaring magdulot ng maraming pinsala: maaaring magdulot ng allergic shock na maaaring mamatay; maaaring magdulot ng deafness; maaaring magdulot ng toxic hepatitis o kidney dysfunction; maaaring makaapekto sa blood production, magdulot ng bleeding at anemia; ang nausea, vomiting, at rashes ay mas karaniwan. Maaaring magdulot ng resistant bacterial infections: ang antibiotics ay nakakapigil sa sensitive bacteria, ang ilang bacteria ay bumuo ng resistance at dumami, na nagdudulot ng severe pneumonia, enteritis, meningitis, liver abscess, o sepsis, na hirap lunugin. Bukod dito, madalas na may fungal infections. Maaaring magdulot ng vitamin deficiency: ang ilang vitamins ay ginagawa ng normal na bacteria sa bituka, tulad ng vitamin K at bahagi ng vitamin B. Ang pangmatagalang paggamit ng broad-spectrum antibiotics ay nakakapigil sa mga bacteria sa bituka, na nagdudulot ng kakulangan ng mga vitamins. Maaaring magdulot ng hirap sa paggamot sa hinaharap: ang regular na paggamit ng antibiotics ay nagdudulot ng resistance sa bacteria sa katawan o paligid, na kung minsan ay hirap lunugin kapag may sakit.
▲ Paano maiwasan ang ear infection dulot ng ubo?
Ang pangunahing sanhi ng ear infection ay ang pagkakalantad ng isang tube (Eustachian tube) na konektado sa lower part ng middle ear. Sa normal na kalagayan, ang middle ear ay may air. Ang air ay paulit-ulit na nililinis ng mucosa, at kinokolekta din mula sa Eustachian tube, na nagpapanatili ng parehong pressure sa loob at labas ng tympanic membrane, na nakakatulong sa normal na hearing. Kapag may ubo, pharyngitis, sinusitis, o tonsillitis, ang air ay hindi makakapasok sa middle ear, na nagdudulot ng ear infection. Ang air sa middle ear ay nababawas pero walang bagong supply, na nagdudulot ng negative pressure, na nagdudulot ng congestion, swelling, at fluid sa mucosa, at ang tympanic membrane ay bumabalik. Ang kondisyon ay naging acute catarrhal otitis media. Ang likido sa cavity ay nahuhugas, at maging malapot, na nagdudulot ng stuck tympanic membrane, at sa mga kaso na mas malala, ang auditory ossicles ay maaaring maging stuck, na nagdudulot ng progressive hearing loss. Sa paggamot, dapat gamitin ang anti-inflammatory drugs at nasal decongestants para sa Eustachian tube, upang mabawasan ang swelling at buksan ang tube, upang maipasok ang bagong air at i-adjust ang pressure. Kung maraming fluid, dapat gawin ang tympanocentesis para alisin ang likido, at suhestyon ang Eustachian tube inflation para maiwasan ang stuck tympanic membrane.
|
