· Phương pháp kéo dài teo dẹp và làm cứng bằng tư thế ngực khủy – đầu gối
Chỉ định: sa trực tràng, các loại trĩ
· Phẫu thuật nối dính khe giữa xương cùng – trực tràng qua đường trực tràng theo tư thế ngực khủy
Chỉ định: gấp khúc trực tràng do tách rời xương cùng
· Phẫu thuật cắt điện van trực tràng qua đường trực tràng
Chỉ định: van trực tràng quá rộng, hình thành túi trực tràng
· Phương pháp treo dây van trực tràng qua đường trực tràng
Chỉ định: van trực tràng quá rộng
· Phẫu thuật khâu kín đóng cửa niêm mạc trực tràng một phần và khâu cầm nội trĩ
Chỉ định: niêm mạc trực tràng sa trung độ đến nặng, nội trĩ lớn
· Thủ thuật giãn hậu môn
· Phẫu thuật cắt đại tràng xuống qua bụng
· Phẫu thuật cắt nửa trái đại tràng qua bụng
· Phẫu thuật cắt đại tràng gần toàn bộ qua bụng
Giới thiệu chi tiết
Đại tràng xuống dài bất thường
Thường gặp, do đại tràng xuống ở trạng thái tự do, mạc treo dài, trong khi đại tràng hạ và trực tràng tương đối cố định. Nếu đại tràng xuống bẩm sinh quá dài, chùng xuống tạo góc nhọn với trực tràng, dẫn đến nhu động tăng dần, lâu dài gây tổn thương do mệt mỏi. Khi túi đại tràng biến mất, có thể xác định chức năng nhu động bị mất. Mẫu bệnh lý sau phẫu thuật xác nhận rằng các hạch thần kinh cơ trung gian của đại tràng giãn nở mất túi đều thiếu hoặc thưa thớt, cơ đại tràng cũng xuất hiện thoái hóa. Người bệnh có thể thường xuyên luyện tập tư thế ngực khủy để tăng sức căng mạc treo, giảm góc, thuận lợi cho việc đi tiêu; trường hợp nặng có thể tiến hành cắt bỏ một phần.
Đại tràng xuống cuộn xoắn
Chứng thực qua chụp X-quang bài phân và chụp ruột qua bari, một số trường hợp đại tràng xuống cuộn một vòng, hai vòng, chúng tôi thấy nhiều nhất là bốn vòng cuộn, đường ruột cuộn xoắn, lực cản khi đào thải tăng, do áp lực bụng khi rặn xuống theo hướng thẳng đứng, trong khi đường ruột cuộn xoắn tạo thành nhiều góc, việc đi tiêu càng khó khăn hơn.
Đại tràng hạ cuộn xoắn
Trong lâm sàng, chúng tôi phát hiện đại tràng hạ cuộn xoắn một vòng, hai vòng
Đại tràng trái tái cấu trúc dị dạng
Đại tràng hạ chùng xuống rồi quay ngược lên phía trên, tạo thành khúc phình ở vị trí liềm, tiếp tục đi xuống, tạo thành một phản chiết lớn. Khi chức năng còn tồn tại, triệu chứng không rõ ràng; nếu túi hình mất đi, sẽ xuất hiện táo bón dai dẳng.
Đứt rời xương cùng – trực tràng
Tức là xương cùng và trực tràng bị tách rời. Trực tràng bình thường phải song song với đường cong xương cùng – đuôi sống, nếu đại tràng xuống dài, đoạn trên trực tràng bị cuộn vào, van trực tràng trên đoạn trên quá rộng hoặc hình thành van vòng, lực cản khi đào thải lớn. Khi rặn mạnh, mô liên kết lỏng lẻo giữa trực tràng và xương cùng có thể bị rách, mất sự song song giữa xương cùng và trực tràng, dẫn đến tình trạng đứt rời xương cùng.
Đại tràng ngang dài bất thường
Tức là hội chứng liềm trước đây gọi, do đại tràng ngang quá dài, một số trường hợp chùng xuống vùng khung chậu, hai đầu liềm gan và liềm lách tương đối cố định, tạo thành góc nhọn tại vị trí liềm gan và liềm lách, lực cản khi đào thải tăng, phân tích tụ lâu ngày gây ra táo bón. Người bệnh bị kéo dài thời gian, đại tràng ngang dần mất chức năng.
Đại tràng đảo ngược kèm cuộn xoắn
Trong chụp X-quang bari, chúng tôi chụp được một ca táo bón dai dẳng có đại tràng đảo ngược, kèm theo cuộn xoắn, đại tràng uốn lượn, nhiều nơi tạo thành góc, việc đi tiêu khó khăn bắt đầu từ nhỏ.
Toàn bộ đại tràng hoặc một phần đại tràng mất chức năng
Mất chức năng đại tràng bẩm sinh hoặc một phần, đoạn xa của đại tràng mất hình túi thường có đoạn cuộn xoắn, gấp khúc, hẹp, do lực cản đào thải lớn, gây tổn thương do mệt mỏi, ảnh hưởng hình ảnh học thấy túi hình nông đi, biến mất, trông như ruột mỡ. Thường gặp ở đại tràng xuống dài, đại tràng hạ, đại tràng ngang chùng xuống, đại tràng trái nửa dưới cũng thường gặp. Trường hợp nghiêm trọng nhất, manh tràng và đại tràng lên cũng giãn to, túi hình mất đi, thời gian vận chuyển đại tràng kéo dài đáng kể, chúng tôi từng gặp ca bệnh uống chất đánh dấu sau 6 ngày, chất đánh dấu vẫn còn lưu giữ ở manh tràng.
Đại tràng phải tái cấu trúc dị dạng
Các đoạn ruột dưới điểm liềm gan chùng xuống rồi nâng lên gần điểm liềm gan, lại chuyển sang hình dạng đại tràng ngang đến điểm liềm lách
Nguyên nhân sa niêm mạc trực tràng
Là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây táo bón tắc nghẽn hậu môn. Tuổi mắc bệnh không hoàn toàn liên quan đến tuổi tác, bệnh nhân nhỏ nhất là 4 tuổi đã biểu hiện rõ sa niêm mạc, liên quan đến bất kỳ nguyên nhân nào gây hẹp trực tràng, đặc biệt là biến dạng trực tràng. Do đường kính trong trực tràng tương đối hẹp, lực cản đường thoát tăng, ma sát lên niêm mạc trực tràng cũng tăng, khi rặn mạnh, niêm mạc tách khỏi lớp cơ trực tràng, tạo thành nếp gấp hoặc tích tụ ở cổ trực tràng và hậu môn, phân tích tụ phía trên, đi tiêu kiểu ép kem, đôi khi gây tắc phân.
Van trực tràng quá rộng, khoảng cách quá dày, số lượng nhiều
Van trực tràng quá rộng, khoảng cách quá dày, số lượng nhiều do bẩm sinh. Van trực tràng có chức năng sinh lý là ngăn ngừa phân di chuyển quá nhanh khi đứng thẳng, tiến hóa dần dần từ sự gia tăng cục bộ cơ vòng trực tràng, thường có hình bán nguyệt, số lượng thông thường là 3, nhưng trong lâm sàng chúng tôi quan sát thấy van chiếm nửa lòng ruột, thậm chí có dạng van vòng, số lượng nhiều nhất quan sát thấy từ 7–8 cái. Do biến dạng van trực tràng có thể gây hẹp đường kính trong trực tràng, lực cản thoát tăng, phân thường bị kẹt phía trên van, van rộng nhất mà chúng tôi thấy đạt 2,5 cm, chiếm gần nửa lòng ruột, sau khi thực hiện phẫu thuật cắt điện, đi tiêu trở lại bình thường.
Đoạn gấp khúc trực tràng
Ít gặp, thường thấy ở đoạn giữa trực tràng, xảy ra tách rời giữa trực tràng và xương cùng, nguyên nhân do van trực tràng quá rộng, phân không thể tạo dòng trục trong trực tràng mà chỉ tạo dòng lệch, do yếu tố cơ học, trực tràng bị tách rời khỏi xương cùng, tạo thành đoạn gấp khúc. Sau khi mở van (treo dây) và phẫu thuật nối dính khe giữa xương cùng – trực tràng qua đường trực tràng, đoạn gấp khúc biến mất.
Túi hình thành trong trực tràng
Gây ra do van trực tràng quá rộng, phân không thể tạo dòng trục, tại thành bên phía trên van trực tràng hình thành túi, phân đi vào túi rồi quay lại trực tràng. Túi sâu nhất mà chúng tôi quan sát được đạt 3 cm, bệnh nhân cuối cùng hình thành sa trực tràng hoàn toàn, bệnh nhẹ có thể giải quyết bằng cách cắt van, bệnh nặng có thể tiến hành cắt một phần ruột và nối ruột phía dưới túi.
Trực tràng đoạn trên cuộn vào
Chủ yếu do hẹp do van vòng đoạn trực tràng gây ra, hình thành cuộn vòng ở đoạn trên trực tràng, thường kèm theo đại tràng xuống dài, bệnh nhẹ có thể dùng phương pháp treo làm cứng teo dẹp, đặc biệt tiêm thuốc làm cứng ở phía trên van, khiến van hình thành dạng phễu, giúp phân dễ đi xuống; bệnh nặng kèm theo đại tràng xuống dài thì có thể tiến hành phẫu thuật cắt bỏ một phần đại tràng.
Hẹp ống hậu môn và rối loạn giãn cơ vòng trong
Có thể dùng thủ thuật giãn hậu môn hoặc cắt cơ vòng trong để mở rộng
Chứng hội chứng cơ xương mu
Trong mười năm điều trị, chúng tôi chẩn đoán X-quang 40 ca hội chứng cơ xương mu, bệnh nhân được chẩn đoán lâm sàng, chỉ có 1 ca được xác nhận do nhiễm trùng gây co cứng, mất giãn cơ, tất cả đều được điều trị bằng tiêm niêm mạc trực tràng và cắt van, táo bón cải thiện, do đó hội chứng cơ xương mu được xem là một nguyên nhân gây táo bón chưa chắc chắn.
Trực tràng phình ra phía trước
Phần lớn học giả cho rằng yếu tố gây phình trực tràng ra phía trước là do thành trực tràng trước nữ giới yếu. Nhưng chúng tôi cho rằng thành trực tràng trước nữ giới yếu là đặc điểm giải phẫu sinh lý nữ giới, táo bón hình thành do đoạn dưới trực tràng tương đối hẹp như van trực tràng quá rộng, sa niêm mạc trực tràng, rối loạn giãn cơ vòng trong, hẹp ống hậu môn… nhiều yếu tố khác nhau gây cản trở đường thoát. Vì thành sau trực tràng có hỗ trợ xương hoặc dây chằng xương cùng – đuôi sống, phân chỉ có thể tạo áp lực về phía trước chỗ yếu, nam giới thành trực tràng trước tổ chức chặt hơn, chỉ nữ giới thành trực tràng – âm đạo yếu hơn, tạo thành phình trực tràng ra phía trước. Do đó, chúng tôi cho rằng phình trực tràng ra phía trước là biểu hiện X-quang đặc trưng của tắc nghẽn hậu môn ở nữ giới, điều trị chủ yếu là thông thoáng đường thoát, tức là giải quyết sa niêm mạc trực tràng, van trực tràng quá rộng, rối loạn giãn cơ vòng trong, hẹp ống hậu môn, phình trực tràng ra phía trước sẽ giảm hoặc biến mất, triệu chứng táo bón cải thiện.
Chứng viêm loét đơn độc
Khi sa niêm mạc trực tràng nặng, do phân khô cứng ép, có thể gây thiếu máu, thiếu oxy dẫn đến loét bề mặt. Điều trị chủ yếu là điều trị sa niêm mạc trực tràng, thông thường nên dùng thuốc rửa trực tràng, loét biến mất rồi mới tiến hành phẫu thuật.
|
