Yêu cầu về gối Khẩu ngữ cổ xưa có câu “cao gối vô ưu”, nhưng thực tế không phải gối càng cao càng tốt. Vì gối quá cao, bất kể nằm theo tư thế nào, đều làm góc giữa trục cổ và trục thân tạo thành một góc nhất định, không chỉ ảnh hưởng đến giấc ngủ, mà còn có thể gây đau cổ. Tuy nhiên, nói chung, giữ đầu ở vị trí hơi cao vẫn có lợi, vì cao hơn một chút có thể ngăn ngừa máu dồn lên đầu, ngực cũng được nâng cao hơn, giúp hô hấp dễ dàng, tuần hoàn máu xuống dưới cơ thể chậm lại, giảm gánh nặng cho tim, tất cả đều có lợi cho giấc ngủ. Tương tự, gối quá thấp cũng không tốt, vì gối thấp khiến đầu bị dồn máu, dễ gây sưng mắt, sưng mặt. Vậy gối cao bao nhiêu là phù hợp? Nói chung, chiều cao từ 8–15 cm là lý tưởng, tức là thấp hơn một chút so với khoảng cách từ vai đến cổ cùng bên. Theo “Lão Lão Hằng Nghi – Trầm” viết: “Chiều cao, kích thước gối phải sao cho khi nằm nghiêng thì đầu ngang bằng với vai, khi nằm ngửa cũng cảm thấy thoải mái”. Nghĩa là chiều cao gối khi nằm phải đảm bảo đầu và thân nằm ngang bằng, tức là khi nằm ngửa thì gối cao bằng một nắm tay, khi nằm nghiêng thì gối cao bằng một nắm tay rưỡi, kích thước cụ thể cần điều chỉnh tùy người. Về độ cứng của gối, cũng nên vừa phải. “Lão Lão Hằng Nghi – Trầm” nói: “Gối chắc chắn quá thì không dùng được”, vì gối quá cứng làm giảm diện tích tiếp xúc với đầu, tăng áp suất, khiến da đầu khó chịu; ngược lại, gối quá mềm thì khó duy trì độ cao nhất định, cơ cổ dễ mỏi, hoặc ảnh hưởng đến hô hấp, ngược lại không tốt cho giấc ngủ, hơn nữa đầu chìm vào trong gối, làm da đầu một bên chịu lực đều, ảnh hưởng đến tuần hoàn máu, gây tê liệt da đầu. Chỉ khi gối vừa mềm một chút, vừa giữ được độ cứng nhất định, mới có thể vừa giảm áp suất giữa gối và da đầu, vừa duy trì áp lực không đều, giúp tuần hoàn máu lưu thông qua các vùng có áp lực thấp, đồng thời giữ được độ cao nhất định. Gối cũng cần có độ đàn hồi nhất định. Nếu độ đàn hồi quá mạnh, đầu liên tục chịu lực đàn hồi bên ngoài, gây mệt mỏi và tổn thương cơ bắp. Hơn nữa, gối đàn hồi quá lớn thường có phần giữa cao, mép thấp, đầu nằm trên gối không ổn định, lăn qua lăn lại dễ rơi, như gối “lò xo”, gối “khí”. Thêm nữa, gối cần có độ dài nhất định. Người xưa đề xuất nên dùng gối dài một chút, như “Lão Lão Hằng Nghi – Trầm” nói: “Người già ngủ một mình cũng cần gối dài, để khi lăn qua lăn lại không bị kẹt ở một chỗ”. Gối dài một chút giúp người ngủ có thể thoải mái lăn qua lăn lại, giữ tư thế ngủ thư giãn, lưu thông khí huyết.
|