Untuk menyatakan "tiada penyakit selepas musim panas, tiga perempat kelemahan", selepas hari pertama musim gugur, walaupun cuaca pagi dan petang sejuk, tetapi masih ada "singa musim gugur" yang mengamok, maka manusia mudah merasa lesu, lemah, tidak selera makan. Berdasarkan prinsip perubatan Cina tradisional "menjaga qi pada musim panas dan musim bunga, menjaga yin pada musim gugur dan musim sejuk", pemakanan musim gugur perlu memperhatikan lapan perkara berikut.
1. Jangan makan tambahan tanpa penyakit. Makan tambahan tanpa penyakit hanya akan menambah kos dan membahayakan diri sendiri. Contohnya, pengambilan minyak hati ikan secara berlebihan boleh menyebabkan keracunan, pengambilan glukosa secara berterusan boleh menyebabkan kenaikan berat badan, peningkatan kolesterol darah, dan mudah menyebabkan penyakit kardiovaskular.
2. Jangan campur aduk antara kekurangan dan kelebihan. Prinsip rawatan perubatan Cina ialah "mengisi kekurangan", bukan pesakit yang tidak mengalami kekurangan menggunakan ubat penambah. Kekurangan juga dibahagikan kepada kekurangan yin, kekurangan yang, kekurangan qi, kekurangan darah. Penggunaan ubat yang sesuai dengan gejala akan membantu tubuh menjadi lebih sihat, jika tidak, ia akan menyebabkan kesan sebaliknya dan membahayakan kesihatan. Walaupun penjagaan kesihatan tidak seketat rawatan penyakit, sekurang-kurangnya harus membezakan antara individu yang cenderung sejuk atau panas. Individu yang cenderung sejuk akan berasa sejuk, suka panas, tangan dan kaki tidak panas, mulut rasa hambar, air liur banyak, najis cair, kencing jernih dan panjang, lidah pucat, denyutan nadi halus. Individu yang cenderung panas pula akan berasa panas di telapak tangan dan kaki, mulut kering, pahit, bau mulut, najis keras, kencing pendek dan merah, lidah merah, denyutan nadi cepat. Jika tidak membezakan antara sejuk dan panas, dan mengambil ubat secara sembarangan, ia mudah menyebabkan "api terbakar lebih kuat", membahayakan kesihatan.
3. Jangan makan tambahan secara berlebihan. Pengambilan ubat penambah secara berlebihan pasti merosakkan tubuh. Pandangan "makan banyak ubat penambah, jika sakit boleh sembuh, jika sihat boleh lebih kuat" adalah tidak patut. Contohnya, pengambilan berlebihan produk seperti ginseng dan bulan hong boleh menyebabkan pembengkakan perut, hilang selera makan; pengambilan vitamin C berlebihan boleh menyebabkan muntah, mual dan diare.
4. Jangan menggantikan makanan dengan daging. Makanan haiwan merupakan bahan penambah yang baik, mempunyai nilai nutrisi tinggi dan rasa sedap. Namun, daging sukar dicerna dan diserap, jika dikonsumsi secara berterusan, terutama bagi orang tua yang fungsi usus lemah, sering kali tidak dapat menanggungnya, manakala beberapa "produk sampingan" dari proses pencernaan daging, seperti lemak dan gula berlebihan, sering menjadi punca penyakit umum dan biasa pada orang tua seperti penyakit kardiovaskular dan kanser. Makanan ringan bukan bermaksud tiada penambahan, terutama sayuran yang tidak boleh diabaikan. Pendapat perubatan moden menyatakan bahawa buah-buahan dan sayuran segar mengandungi pelbagai vitamin dan elemen suruhan, merupakan bahan nutrisi penting yang tidak boleh dipisahkan daripada tubuh manusia.
5. Jangan menggantikan makanan dengan ubat. Penambahan makanan lebih baik daripada penambahan ubat, mengutamakan ubat dan mengabaikan makanan adalah tidak bijak. Tidak sedar bahawa banyak makanan juga mempunyai fungsi rawatan. Contohnya, makan banyak sawi boleh mencegah hipertensi; makan banyak lobak boleh membantu pencernaan, melegakan dada, menghilangkan batuk dan melancarkan pernafasan; makan banyak ubi kayu boleh memperkuat limpa dan perut. Makanan harian seperti walnut, kacang peanut, kurma, kacang polong dan keladi juga merupakan bahan penambah yang hebat.
6. Jangan terlalu fokus pada penambahan tetapi abaikan pembuangan. Dengan peningkatan taraf hidup rakyat, banyak keluarga makan daging setiap hari, makanan terlalu berminyak, hasil metabolisme makanan ini menghasilkan bahan toksik asid yang perlu dibuang dengan cepat, namun ritme kehidupan yang pantas membuatkan ramai orang tidak mempunyai rutin buang air besar dan kadang-kadang mengalami sembelit. Oleh itu, pakar penjagaan kesihatan baru-baru ini mencadangkan konsep baru penjagaan kesihatan yang menekankan "nutrisi negatif", iaitu memberi perhatian pada pembuangan bahan buangan dalam badan, mengurangkan penumpukan dan penyerapan racun usus, serta menekankan kepentingan buang air besar yang cepat dan lancar ketika menjaga kesihatan.
7. Jangan menggunakan satu jenis bahan penambah secara berterusan. Sesetengah orang suka makan satu jenis bahan penambah mengikut selera mereka, kemudian menjadi kebiasaan makan terus-menerus selama bertahun-tahun sehingga menjadi makanan pilihan atau kegemaran, yang tidak baik untuk kesihatan. Kerana ubat dan makanan mempunyai fungsi penjagaan dan rawatan, tetapi juga mempunyai kesan sampingan tertentu, pengambilan berterusan boleh mempengaruhi keseimbangan nutrisi dalaman. Terutama bagi orang tua, fungsi pelbagai organ telah berkurangan secara berbeza-beza, perlu dilakukan penyesuaian sistemik, dan keperluan terhadap ubat dan makanan penjagaan kesihatan juga berbeza mengikut musim. Oleh itu, penyesuaian mengikut keadaan yang berbeza sangat penting.
8. Jangan menilai kualiti berdasarkan harga. Barang yang langka dianggap bernilai tinggi, tetapi makanan tradisional mahal seperti sarang burung dan sirip ikan tidak mempunyai fungsi rawatan istimewa, manakala makanan biasa seperti ubi kayu dan bawang merah mempunyai nilai makanan yang patut dihargai. Selain itu, semua makanan penjagaan kesihatan mempunyai objektif dan indikasi tertentu, oleh itu perlu ditentukan berdasarkan keperluan, isi apa yang kurang, isi apa yang kurang, jangan menilai berdasarkan harga, terutama golongan tua, lebih baik menekankan kegunaan dan harga murah sebagai prinsip penjagaan kesihatan.
|
