Cảm cúm là tên viết tắt của cảm cúm lưu hành, là bệnh truyền nhiễm đường hô hấp cấp tính do virus cúm gây ra, lây lan qua giọt bắn. Thời gian ủ bệnh thường từ 1–3 ngày. Bệnh khởi phát đột ngột, chủ yếu biểu hiện là sốt cao, sợ lạnh, đau đầu, mệt mỏi, đau cơ, lúc này các triệu chứng hô hấp có thể chưa nghiêm trọng. Sau 2–3 ngày, các triệu chứng toàn thân dần thuyên giảm, nhưng các triệu chứng hô hấp trên như nghẹt mũi, chảy nước mũi, đau họng, ho khan rõ rệt hơn, một số bệnh nhân có thể xuất hiện chảy máu cam, chán ăn, buồn nôn, hoặc táo bón, tiêu chảy nhẹ.
Hiện nay dù đã là đầu mùa xuân, nhưng thời tiết rét nóng đan xen, vẫn cần cảnh giác cao độ, phòng và chữa cảm cúm.
Theo y học cổ truyền Trung Hoa, cảm cúm thuộc loại “cảm cúm thời hành”, thường được phân theo ba loại: phong hàn, phong nhiệt, thử thấp.
Chứng phong hàn
Chủ yếu biểu hiện: sợ lạnh nặng, không ra mồ hôi, đau đầu, đau cơ, nghẹt mũi, ho, đờm loãng màu trắng, lưỡi bợp trắng mịn, mạch phù căng (dễ cảm nhận khi chạm nhẹ, có cảm giác căng cứng).
Đối với chứng này dùng phương pháp giải biểu ôn, thường dùng phương “Tân phòng bại độc tán”:
Thành phần thuốc: Cúc hoa, Phòng phong, Ký hoạt, Độc hoạt, Thanh bì, Tiền hồ, Xuyên khung, Trầm hương, Phục linh, Cát cánh mỗi vị 15 gram, Cam thảo 5 gram.
Gia giảm: Liều lượng mỗi vị thuốc có thể thay đổi tùy người và bệnh. Nếu sợ lạnh nặng, có thể thêm Ma hoàng, Quế chi để tăng cường tác dụng phát hãn.
Chứng phong nhiệt
Chủ yếu biểu hiện: sốt cao, sợ lạnh nhẹ, ra mồ hôi ít, đầu căng, ho đờm vàng, chảy nước mũi vàng đặc, lưỡi bợp vàng, rìa lưỡi đỏ, mạch phù số (nhịp mạch nhanh, chạm nhẹ đã cảm nhận được).
Chứng này nên dùng phương pháp giải biểu lương, thường dùng phương “Ngân Kiều Tán”:
Thành phần thuốc: Liên kiều, Ngân hoa 15 gram, Cát cánh, Bạc hà, Cam thảo, Ngưu bang tử mỗi vị 6 gram, Trúc diệp, Kinh giới, Đậu thán mỗi vị 10 gram.
Gia giảm: Nếu đau họng, có thể thêm Ma bộc, Huyền sâm; nếu chảy máu cam, bỏ Kinh giới, Đậu thán, thêm Bạch mao căn, Xạ bạch thán. Nếu ho, thêm Tinh nhân.
Chứng thử thấp
Chủ yếu biểu hiện: sốt, ra mồ hôi ít, đau cơ, đầu nặng, đau mắt, miệng nhầy, ngực đầy, buồn nôn, tiểu ít, đỏ, lưỡi bợp vàng, dính, mạch nhu số (mạch nhanh nhưng không thông suốt).
Chứng này nên thanh thử khu thấp giải biểu, thường dùng phương “Hương Tụu Ẩm”:
Thành phần thuốc: Ngân hoa, Liên kiều, Bán đậu mỗi vị 9 gram, Hương tụu, Hậu bối mỗi vị 6 gram.
Gia giảm: Nếu sốt cao, có thể thêm Hoàng liên, Thanh hao; nếu cơ thể nặng nề, thêm Đậu quyển, Bạc hương hóa thấp giải biểu. Nếu buồn nôn, nôn, có thể thêm Thương truật, Khấu nhân, Bán hạ, Trần bì.
Các phương thuốc trên đều nên sắc nước uống (nếu thấy bất tiện, có thể mua thuốc sẵn tại hiệu thuốc). Khi sắc thuốc nên đun nhẹ, không nên đun quá lâu. Sau khi sắc xong uống khi còn ấm, sau khi uống nên tránh gió, che chăn để ra mồ hôi hoặc ăn cháo nóng, nước gạo để tăng hiệu lực thuốc. Sau khi ra mồ hôi cần tránh gió, giữ ấm, phòng tái nhiễm.
Thêm nữa, trong mùa dễ bùng phát cảm cúm, đặc biệt cần chú trọng phòng ngừa. Bạn đọc có thể chọn phương thuốc phù hợp theo mùa:
Mùa đông xuân, nhiều đợt cảm cúm do phong hàn: Quan trọng, Tử tô, Kinh giới mỗi vị 10 gram, Cam thảo 3 gram. Sắc nước uống một lần, uống liên tục 3 ngày.
Mùa hè, thời tiết thử thấp: Hương tụu, Bạc hương mỗi vị 5 gram, Bạc hà 2 gram, sắc nước uống như trà.
Khi cảm cúm bùng phát rộng rãi, dùng Quan trọng 10 gram, Bán lan căn 12 gram, Sinh cam thảo 3 gram sắc uống, mỗi ngày một thang.
|
