ชื่อยาจีนมีวิธีการตั้งชื่อหลากหลาย ทั้งตามสรรพคุณ อาการรักษา แหล่งกำเนิด ลักษณะสี รูปร่าง กลิ่น ช่วงเวลาเก็บเกี่ยว หรือตามชื่อผู้เล่าเรื่อง แนวโน้มโดยรวมคือเน้นลักษณะภาพลักษณ์ จึงเกิดเรื่องเล่าที่ชื่อไม่ตรงกับความจริงมากมาย “ชื่อ ‘ซือ’ ไม่ใช่เมล็ด”: ว่าลั่งซือ จริง ๆ แล้วคือเปลือกหอยปูดำ หม่าซือ จริง ๆ แล้วคือตัวหนอนที่อาศัยอยู่บนต้นไม้หม่าซือ ที่ต้นไม้หม่าซือ ที่นี่ ต้นเทียนซือ จริง ๆ แล้วคือรากของพืชต้นเทียน ที่นี่ ต้นฮวงยาซือ ต้นเป่ยยาซือ ล้วนเป็นรากพืช ยาเหล่านี้ “ซือ” ไม่ใช่เมล็ดพืชทั่วไป “ชื่อ ‘เฉา’ ไม่ใช่พืช”: ต้นตงชุงเซี่ยเฉา จริง ๆ แล้วคือส่วนที่เป็นตัวเชื้อราตงชุงเซี่ยเฉาที่อาศัยอยู่บนตัวหนอน ต้นเฟิงหยานเฉา จริง ๆ แล้วคือผลของต้นต้นโอ้ชุน ต้นตงซินเฉา ต้นทงซินเฉา ใช้ลำต้นของพืชเป็นยา “ชื่อ ‘ซา’ ไม่ใช่ทราย”: ต้นเซินซา ต้นเย่หมิงซา ต้นหวังหยูซา คือ ขี้ของตัวหนอนฤดูร้อน (ไม่ใช่หนอนฤดูใบไม้ผลิ) ค้างคาว กระต่ายป่า ซึ่งแตกต่างจากทรายแร่ธาตุ “ชื่อ ‘ชิ่อ’ ไม่ใช่หิน”: ต้นยูหนานชิ่อ คือ หินหูของหัวปลาหิมะ ต้นเซียนชิวชิ่อ คือ ผลิตภัณฑ์ของเกลือ ต้นทานชิวชิ่อ คือ สารตกตะกอนที่เกิดบนพื้นผิวของปูนขาวที่แช่ในปัสสาวะเป็นเวลานาน ต้นชุ่ยปอชิ่อ คือ รากของพืชบางชนิด “ชื่อ ‘เซิน’ ไม่ใช่ไต”: ต้นไฮกูเซิน ต้นฮวงกูเซิน ต้นลู่เซิน จริง ๆ แล้วคือ อวัยวะเพศของสัตว์ทะเล หมา หรือม้า ต้นไชโตวเซิน คือ รากของพืช ต้นลิซิชิวเซิน คือ พืชสมุนไพรชนิดหนึ่ง ไม่เกี่ยวข้องกับไตของสัตว์เลย
|