ความลึกซึ้งของการต้มยาจีน

ยาที่ต้องต้มก่อน คือ ยาที่ต้องต้มก่อนในตำรับยาเดียวกัน ยาเหล่านี้มีลักษณะเป็นเนื้อแข็ง เช่น หินลั่ว หอยมุก กระดูกเต่า กระดูกเต่า ยาแร่ธาตุ ต้องต้มก่อน 30 นาที หรือมากกว่านั้น บางชนิดมีพิษ ต้องต้มก่อน 2 ชั่วโมง เช่น ต้นเซียวลี่กู่ ต้นฟูซื่อ ต้นชวนอว์ ต้นซืออว์ ต้องต้มก่อนเพื่อลดพิษ แล้วจึงนำยาอื่นในตำรับเดียวกันมาต้มร่วมกัน
ยาที่ต้องห่อต้ม คือ ยาที่ต้องห่อในผ้าก๊อซก่อนต้ม ลักษณะของยาเหล่านี้ บางชนิดมีขน ต้มแล้วขนจะลอยอยู่ในน้ำยาก ถ้าดื่มจะทำให้ระคายเคืองคอ ตัวอย่างเช่น ต้นซวนฟู ต้นเปาเปา บางชนิดมีสารเหนียวมาก บางชนิดเมื่อสัมผัสกับน้ำจะกลายเป็นกาว ต้มแล้วจะติดกระทะ ตัวอย่างเช่น ต้นเชียนเซียน ต้นติงลี่ซื่อ ยาเม็ด ยาผง ยาแคปซูล ยาผง ยาครีม ยาฝุ่น ยาเคลือบ
ยาที่ต้องต้มทีหลัง คือ ยาที่ต้องใส่ลงในหม้อต้มเมื่อต้มยาอื่นใกล้เสร็จแล้ว ใช้ไม้พายคนให้ทั่ว แล้วปิดฝา ต้มต่ออีก 2-3 นาที ลักษณะของยาเหล่านี้มีน้ำมันหอมระเหยมาก เช่น ต้นแซนเฟิ่น ต้นตูหยู ต้นโหระพา ต้นซือกุ้ย ต้นเซินเซียง ต้นต้าหวง ถ้าต้มนานเกินไป สารออกฤทธิ์จะสูญเสียไป ทำให้ประสิทธิภาพลดลง
ยาที่ต้องละลายก่อน คือ ยาที่ไม่ต้องต้มร่วมกับยาอื่น แต่ต้องละลายก่อนแล้วจึงดื่ม ยาเหล่านี้ส่วนใหญ่เป็นสารจากผิวหนัง กระดูก เกร็ด หรือเขาของสัตว์ ที่ผ่านการแปรรูปเป็นเจล เช่น ยาเอ๋อปี ยาจิ้งปี ยาลู่จี้ ฯลฯ การละลายก่อนเพื่อป้องกันไม่ให้สารออกฤทธิ์ถูกดูดซึมโดยเศษยา วิธีการคือ นำเจลใส่ชาม ใส่น้ำเดือด 30–50 มิลลิลิตร วางในหม้อต้มแบบห่อ ต้มให้ละลาย แล้วผสมน้ำยาที่ละลายกับน้ำยาที่ต้มแล้วให้เข้ากัน จึงดื่ม
ยาที่ต้องแช่ดื่ม หรือเรียกอีกอย่างว่ายาที่ต้องแช่ ลักษณะของยาเหล่านี้มีน้ำหนักเบา ปริมาณน้อย มีน้ำมันหอมระเหยมาก เช่น ต้นซางหงฮวา ต้นซือกุ้ย วิธีการคือ ใช้น้ำเดือดครึ่งแก้ว หรือส่วนหนึ่งของน้ำยาที่ต้มแล้ว ใส่ยาทันที ปิดฝาเพื่อลดการสูญเสียสารออกฤทธิ์ รอให้เย็นลงแล้วจึงดื่ม จางลู่เฉิน