Các tổn thương tiền ung thư của ung thư vú: việc chuyển từ tế bào bình thường thành tế bào ung thư một cách đột ngột là điều không thể xảy ra, mà phải trải qua quá trình dần dần từ thay đổi về lượng sang thay đổi về chất. Nghiên cứu phát hiện quá trình ác tính hóa là một quá trình tăng sinh. Nếu chỉ tăng số lượng tế bào mà không có thay đổi về hình thái gọi là tăng sinh đơn thuần; nếu tăng cả số lượng và có sự thay đổi bất thường về hình thái cấu trúc thì gọi là tăng sinh bất thường, những trường hợp tăng sinh bất thường ở mức trung bình mới có xu hướng ác tính hóa; khi tăng sinh bất thường tiến triển đến giai đoạn muộn, tế bào có sự thay đổi hình thái cấu trúc cực kỳ bất thường, gần giống với tế bào ung thư, đó chính là tổn thương tiền ung thư. Tổn thương tiền ung thư có thể phát triển theo ba hướng: một là tiến triển nặng thêm thành ung thư; hai là cải thiện nhờ điều trị tích cực hiệu quả; ba là dừng lại ở giai đoạn này, thậm chí đến chết vẫn chỉ là tổn thương tiền ung thư. Vì quá trình từ tổn thương tiền ung thư đến ung thư diễn ra khá lâu, điều này mở ra cơ hội để loại bỏ nguy cơ ung thư.
2. Các yếu tố gây ra ung thư vú bao gồm: (1) Nguyên nhân thật sự của ung thư vú vẫn chưa rõ, chỉ biết rằng sự hình thành ung thư vú liên quan đến nội tiết, di truyền, virus, miễn dịch, môi trường và các yếu tố khác. Đồng thời, có thể xác định rõ một số yếu tố có mối liên hệ mật thiết với sự phát sinh ung thư vú, được gọi là yếu tố dễ mắc. Cụ thể: bất kỳ ai có tiền sử gia đình bị ung thư vú, đặc biệt là mẹ ruột hoặc chị em gái ruột bị bệnh, nếu bệnh xuất hiện trước mãn kinh, đồng thời là ung thư hai bên vú, thì nguy cơ di truyền tăng rõ rệt. Người một bên vú bị ung thư, vú đối diện có nguy cơ cao hơn so với người bình thường, đặc biệt nếu chẩn đoán bệnh lý là ung thư nguyên vị tiểu thùy hoặc đa ổ, thì vú đối diện cũng dễ phát sinh ung thư. Những người từng mắc bệnh tăng sinh tuyến vú dạng nang, đặc biệt là những trường hợp có u nhầy hoạt động trong ống dẫn được xác nhận bằng sinh thiết, cũng dễ mắc ung thư vú, tỷ lệ cao gấp 2-3 lần so với người bình thường. Những người có kinh nguyệt sớm (trước 12 tuổi), kinh nguyệt kéo dài (sau 55 tuổi), thời gian hành kinh vượt quá 35 năm. Phụ nữ độc thân lớn tuổi, chưa mang thai hoặc sinh con lần đầu sau 35 tuổi. Phụ nữ đã kết hôn nhưng chưa sinh con, hoặc sinh con nhưng không cho con bú. Phụ nữ từng mắc bệnh lao phổi, viêm phổi, hoặc có lịch sử chụp X-quang ngực hoặc chụp phim ngực nhiều lần. Phụ nữ từng mắc bệnh xuất huyết tử cung chức năng hoặc ung thư nội mạc tử cung. Người béo phì, đặc biệt là béo phì rõ rệt sau mãn kinh hoặc kèm theo suy giáp. Người có chức năng miễn dịch suy giảm hoặc thiếu hụt. Những người có các yếu tố trên cần đặc biệt cảnh giác với nguy cơ mắc ung thư vú. (2) Theo báo cáo, phụ nữ thường xuyên nạo phá thai có nguy cơ mắc ung thư vú cao hơn. Việc phá thai đột ngột làm gián đoạn thai kỳ, gây tác động mạnh lên chức năng buồng trứng, hormone giảm đột ngột, tuyến vú ngừng phát triển đột ngột, các túi sữa thoái hóa. Hiện tượng thay đổi lớn như vậy là trạng thái ngược sinh lý, ngoài việc gây rối loạn chức năng buồng trứng, còn có thể dẫn đến ứ trệ tuyến vú, gây ra khối u, phát sinh nhiều bệnh lý tuyến vú, làm tăng nguy cơ ung thư vú. Do đó, việc nạo phá thai nhiều lần có hại cho sức khỏe nói chung, đồng thời liên quan đến nguy cơ mắc ung thư vú; cần chủ động phòng tránh thai để tránh nạo phá thai nhiều lần. (3) Ung thư vú có di truyền hay không là vấn đề nhạy cảm trong các gia đình bị ung thư vú. Từ nhiều bằng chứng thực tế có thể thấy, sự phát sinh ung thư vú có xu hướng gia đình. Trong lâm sàng thường thấy, nếu mẹ bị ung thư vú, con gái có nguy cơ mắc bệnh cao hơn 2-3 lần so với phụ nữ bình thường, và tuổi khởi phát bệnh thường sớm hơn khoảng 10 năm. Trường hợp chị em cùng mắc bệnh càng rõ rệt hơn; nếu mẹ bị ung thư vú và một trong các chị em ruột của mẹ cũng bị ung thư vú, thì nguy cơ con gái mắc ung thư vú trước 40 tuổi cao hơn 40-50 lần so với phụ nữ không có tiền sử gia đình mắc bệnh. Nếu thế hệ trước mắc ung thư vú hai bên, thì tỷ lệ con cháu mắc bệnh cao gấp 3 lần so với gia đình chỉ có một bên bị bệnh, và cao gấp 6-9 lần so với phụ nữ bình thường.
Thực tế, ung thư vú không di truyền trực tiếp, nhưng tỷ lệ mắc bệnh cao trong gia đình là do yếu tố di truyền của con người ảnh hưởng gián tiếp đến sự phát sinh ung thư vú. Vì vậy, người bệnh không di truyền chính bản thân khối u, mà là khả năng dễ mắc khối u. Trên nền tảng này, chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố tổng hợp như môi trường sống, chế độ ăn uống, trạng thái tâm lý, tình trạng nội tiết, thì nguy cơ phát sinh khối u cao hơn so với người bình thường. Tóm lại, ung thư vú không di truyền trực tiếp, nhưng khả năng dễ mắc bệnh gián tiếp tồn tại, hiện đang tiếp tục được nghiên cứu và tìm hiểu.
|
