Thiếu sữa sau sinh Thiếu sữa sau sinh là tình trạng sản phụ không tiết sữa hoặc tiết sữa quá ít trong khoảng 2–10 ngày đầu sau sinh, hoặc trong thời kỳ nằm viện sau sinh, trong giai đoạn cho con bú, nếu sữa tiết ra giảm dần hoặc hoàn toàn không có, không đủ để nuôi trẻ sơ sinh, gọi chung là thiếu sữa, còn gọi là "không tiết sữa". Biểu hiện rõ ràng nhất của việc sữa ít hoặc không có là trẻ sơ sinh ngừng phát triển và giảm cân. Vì vậy, không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển và tăng trưởng của trẻ, mà còn gây ra nhiều khó khăn và phiền toái cho gia đình, do đó cần tích cực phòng ngừa và điều trị hiệu quả tình trạng thiếu sữa sau sinh. Các phương pháp bí truyền, phương pháp dân gian hiệu quả điều trị thiếu sữa sau sinh chủ yếu như sau. [Phương I] Sữa đậu phộng 100 gram, Trứng gà 4 quả, Hải mễ nhỏ, Hành lá, Hạt nêm lượng vừa đủ, Muối ít. Trước tiên dùng nước pha sữa đậu phộng thành dạng hồ loãng, sau đó đánh tan trứng gà, thêm nước vừa đủ khuấy đều, thêm gia vị, đun cách thủy cho chín. Ăn hết món cháo này một lần mỗi ngày 2 lần, thường sau 3 ngày sẽ thấy hiệu quả. Phương này đặc biệt thích hợp cho trường hợp thiếu sữa do khí huyết hư yếu sau sinh. [Phương II] Đậu hũ 120 gram, Đường đỏ 30 gram, Rượu nho 1 chén nhỏ. Đậu hũ, đường đỏ thêm 600 ml nước, đun nhỏ lửa trong nồi, khi nước còn khoảng 400 ml thì thêm rượu nho khuấy đều và uống. Ăn đậu hũ, uống nước. Phương này đặc biệt thích hợp cho trường hợp thiếu sữa do huyết hư, dịch thể thiếu sau sinh, người có nhiệt càng nên dùng. [Phương III] Giò heo mẹ 4 cái, Củ cải đất, Thông thảo, Lô la mỗi thứ 100 gram, Gạo (hoặc gạo nếp) 500 gram. Rửa sạch giò heo, mỗi cái cắt đôi, cho vào nồi, thêm 3000 ml nước, đun lửa lớn đến khi còn 1500 ml, vớt giò heo ra, cho củ cải đất, thông thảo, lô la vào đun tiếp, lấy nước 900 ml, lọc bỏ bã, cho gạo vào nước nấu thành cháo. Uống nước nóng, ăn đến no là được, nếu thấy thân nhiệt hơi cao, ra mồ hôi nhẹ thì tốt, nếu không hiệu quả thì uống thêm lần nữa. Phương này đặc biệt thích hợp cho trường hợp thiếu sữa do tỳ vị hư yếu, kèm theo khí uất gan, kinh mạch không thông suốt. [Phương IV] Mộc qua 500 gram, Gừng 30 gram, Giấm gạo 500 gram. Dùng nồi đất, ăn từng phần để hấp thu tốt hơn. [Phương V] Gừng 500 gram, Giò heo 2 cái, Giấm ngọt 1000 ml. Gừng gọt vỏ, cắt khối, giò heo cắt khối, cả hai cùng giấm nấu chín. Ăn trong vài ngày, nếu để nguội 1–2 tuần rồi ăn thì hiệu quả càng tốt. [Phương VI] Hạt bông 10 gram, Trứng gà 2 quả. Cho hai thứ vào 2 chén nước, sắc cùng nhau, trứng chín bỏ vỏ, sắc thêm một lúc, thêm đường trắng vừa đủ, uống nước, ăn trứng. [Phương VII] Quả diếp 100 gram, Gạo nếp, Gạo tẻ mỗi thứ 50 gram, Cam thảo 25 gram. Cho 4 vị này vào 1200 ml nước (3 bát lớn), sắc lấy 700 ml. Lọc bỏ bã, chia làm 3 lần uống ấm, dùng 1–2 thang là thấy hiệu quả. Phương này đặc biệt hiệu quả với trường hợp thiếu sữa do tỳ vị hư yếu sau sinh. [Phương VIII] Đậu đỏ nhỏ 50–100 gram. Rửa sạch đậu đỏ, thêm 700 ml nước, đun trong nồi, đun đến khi đậu chín, nước thành, bỏ đậu, uống nước. Phương này đặc biệt thích hợp cho trường hợp ngực căng tràn, huyết mạch tắc nghẽn do khí huyết ứ trệ sau sinh. [Phương IX] Giò heo 1 cái, Đậu phộng 50 gram, Nấm hương 15 gram, Gia vị ít. Nấu chín rồi ăn. [Phương X] Cá thu 500 gram, Thông thảo 9 gram, Giò heo trước 1 cái. Nấu thành canh, khi chín bỏ thuốc, ăn thịt, uống nước. [Phương XI] Đậu phộng 30 gram, Trứng gà 3 quả, Muối ít. Nướng đậu phộng thơm, nghiền thành bột, thêm một chút muối, trứng gà luộc chín, bỏ vỏ, bọc bột đậu phộng ăn, ăn đến mức tiêu hóa được. [Phương XII] Đậu hũ 5 miếng, Bí đao 250 gram, Nấm hương 25 gram, Giò heo trước 1 cái. Trước tiên nấu giò heo, nấm hương, nêm muối, gừng, khi thịt chín cho bí đao, đậu hũ vào nấu cùng, ăn trong ngày, chia nhiều lần. [Phương XIII] Thể bào 1 cái. Rửa sạch, rang cháy, nghiền thành bột, mỗi lần uống 3–9 gram. [Phương XIV] Đậu phộng 200 gram, Đường đỏ 20 gram. Trước tiên rang đậu phộng chín, nghiền thành bột, thêm đường đỏ, dùng nước nóng pha thành hồ ăn. [Phương XV] Thể bào 100 gram, Thịt heo nạc 200 gram, Hành trắng 3 nhánh, Rượu nho 50 ml, Muối ít. Rửa sạch thể bào, cắt thành miếng dài 3 cm, rộng 1 cm, thịt heo nạc cắt thành miếng dài 3 cm, rộng 2 cm. Cho năm vị này vào nồi, thêm 800 ml nước, đun lửa lớn đến khi thịt chín, ăn thể bào, thịt heo, uống nước, thường sau 3–5 lần sẽ thấy hiệu quả. [Phương XVI] Cá chép 1 con (trọng lượng 300–400 gram), Trứng gà 4 quả. Làm sạch cá, bỏ nội tạng, rửa sạch, cho vào nồi, thêm 700–800 ml nước, đun sôi lửa lớn, chuyển sang lửa nhỏ, đánh trứng vào nước cá, chờ một lúc, tiếp tục đun lửa lớn đến khi cá chín, ăn cá, trứng, uống nước, mỗi ngày 2 lần, thường sau 3–4 ngày sẽ thấy hiệu quả. [Phương XVII] Nhân sâm, Hoàng kỳ sinh mỗi thứ 30 gram, Đương quy 60 gram, Mạch môn 15 gram, Mộc thông, Cát cánh mỗi thứ 9 gram, Giò heo hai chân bảy lỗ (loại bỏ móng). Sắc uống, mỗi ngày 2 lần. [Phương XVIII] Yêu mạch sao 120 gram. Thêm 500 ml nước, đun sôi vài lần. Dùng để rửa hai bên ngực 20 phút, sau đó dùng lược gỗ chải từ ngoài vào trong nhiều lần. [Phương XIX] Hạch đào 5 quả, Rượu nho lượng vừa đủ. Bỏ vỏ, lấy nhân, nghiền nát, pha rượu nho uống. Phương này đặc biệt thích hợp cho trường hợp thiếu sữa do tắc nghẽn sữa. [Phương XX] Đậu đỏ đỏ, Bột ngô, Gạo tẻ mỗi thứ 100 gram. Nấu bột ngô, đậu đỏ đến gần chín, cho gạo tẻ vào, thêm nước vừa đủ, nấu nhỏ lửa thành cháo, tùy khẩu vị thêm đường ăn. [Phương XXI] Hoàng liên 15 gram, Đậu đậu 100 gram. Hai vị rửa sạch, thêm nước nấu cùng, nêm dầu, muối, uống nước, ăn đậu đậu. [Phương XXII] Lá khoai lang 250 gram, Thịt ba chỉ lợn 200 gram, Gia vị vừa đủ. Rửa sạch lá khoai lang, cắt nhỏ, thịt lợn rửa sạch, cắt thành miếng dài 2 cm, rộng 1 cm, cho cả hai vào nồi, thêm hành, gừng, muối, hạt nêm, đun lửa lớn đến sôi, chuyển sang lửa nhỏ nấu đến khi thịt mềm, ăn thịt, uống nước. [Phương XXIII] Thịt cừu 250 gram, Giò heo 1 cái (khoảng 500 gram), Gia vị vừa đủ. Làm sạch giò heo, cạo sạch, ngâm rượu, nước, 1 giờ, thịt cừu cắt khối, dùng dầu ít xào thơm tỏi, cho thịt cừu vào đảo đến khô, thêm giấm gạo, xào đến khô, loại bỏ mùi hôi, sau đó cho hành, gừng, quế, gia vị vào, đun nhỏ lửa đến chín, bỏ xương, rút nước sốt. Ăn thịt cừu, giò heo, ăn canh, ngày ăn nhiều lần. [Phương XXIV] Gân giò heo 350 gram, Thịt gà 50 gram, Trắng trứng 3 quả, Rượu nấu, Muối, Hành lá, Bột bắp lượng vừa đủ. Cắt gân giò heo thành đoạn, đun sôi vài phút, vớt ra để sẵn, thịt gà bỏ gân, đặt trên da, đập thành bột nhuyễn, cho vào bát, hòa nước, thêm rượu nấu, muối, bột bắp, lòng trắng trứng, trộn thành hỗn hợp loãng. Đun dầu trong chảo, khi nóng cho gân giò heo và gia vị vào, khi ngấm vị, từ từ đổ hỗn hợp thịt gà vào, rưới dầu hành. Phương này đặc biệt thích hợp cho trường hợp thiếu sữa do tổn thương sau sinh. [Phương XXV] Đảng sâm 9 gram, Táo đỏ 20 quả, Phục linh tử 9 gram, Gạo tẻ 60 gram. Ba vị đầu gói trong vải, thêm nước sắc lấy nước, bỏ bã, cho gạo tẻ vào nấu thành cháo. Mỗi ngày 1 thang, ăn liên tục 4–5 thang. [Phương XXVI] Đậu que 100 gram, Đường đỏ lượng vừa đủ. Ngâm đậu que trong nước ấm vài ngày, nấu nhỏ lửa đến nhuyễn như bột, thêm đường đỏ, ăn bất cứ lúc nào. Phương này đặc biệt thích hợp cho trường hợp thiếu sữa do tỳ vị không điều hòa. [Phương XXVII] Cá chép 1 con, Đậu đỏ nhỏ 50 gram, Trần bì, Tiểu tiêu, Táo đỏ mỗi thứ 6 gram. Làm sạch cá, bỏ vảy, vây, nội tạng, rửa sạch, cắt khúc, cùng các vị thuốc nấu với nước khoảng 40 phút, nêm gia vị, uống khi bụng đói ấm. [Phương XXVIII] Đậu đỏ nhỏ 50 gram, Gạo nếp 250 gram, Trứng gà 4 quả, Đường đỏ lượng vừa đủ. Rửa sạch đậu đỏ, thêm nước nấu nhừ, cho rượu nếp, đun sôi, đánh trứng vào, khi trứng đông lại thêm đường đỏ. Ăn trứng, uống nước. Phương này đặc biệt thích hợp cho trường hợp thiếu sữa do huyết hư. [Phương XXIX] Chân gà 10 cái, Đậu phộng 50 gram, Gia vị vừa đủ. Cắt đầu móng chân gà, rửa sạch, cho vào nồi, thêm nước, rượu, gừng, đun 30 phút, sau đó cho đậu phộng, muối, hạt nêm, đun nhỏ lửa 1,5–2 giờ, rắc hành lá, rưới dầu gà. Phương này thích hợp cho trường hợp thiếu sữa do huyết hư sau sinh. [Phương XXX] Rau cần tây 30 gram, Thịt heo nạc 60 gram, Gia vị ít. Rửa sạch rau cần tây, thịt heo cắt miếng, cho vào nồi sứ, đun lửa lớn cách thủy đến chín, thêm gia vị, ăn thịt, rau, uống nước. [Phương XXXI] Chóp bò 1 cái, Gừng 2 lát. Rửa sạch chóp bò, bỏ lông, cắt miếng, cho vào nồi hấp, thêm gừng, nước vừa đủ, hấp cách thủy đến chín, nêm muối, uống nước, ăn thịt. [Phương XXXII] Hoàng kỳ sao 50 gram, Thông thảo 10 gram, Gà mái 1 con, Muối, Rượu nho lượng vừa đủ. Hai vị đầu rửa sạch, gà làm sạch, bỏ da, mổ bụng, rửa sạch, lau khô, cắt miếng lớn, cho vào đĩa sứ, thêm hai vị thuốc, rắc 1 thìa muối (nên nhạt chứ không nên mặn), rưới 3 thìa rượu nho, không đậy nắp, đun cách thủy lửa lớn 3–4 giờ, ăn khi bụng đói hoặc ăn kèm cơm. Mỗi ngày chia 2–3 lần ăn hết. [Phương XXXIII] Gà mái 1 con (khoảng 1500 gram), Xương heo 2 đoạn, Gia vị vừa đủ. Gà làm sạch, bỏ lông, nội tạng, rửa sạch, cho cùng xương heo vào nồi nước sôi, thêm hành, gừng, rượu nấu, muối, đun nhỏ lửa khoảng 3 giờ, đến khi thịt gà rời xương, nêm hạt nêm, ăn kèm cơm, mỗi ngày ăn nhiều lần. [Phương XXXIV] Thiên đông 60 gram, Thịt heo nạc 500 gram. Thịt heo cắt miếng rửa sạch, cùng thiên đông nấu với nước, đun nhỏ lửa đến khi thịt chín mềm, ăn thịt, uống nước. [Phương XXXV] Thạch hộc tươi 50 gram, Đậu phộng 500 gram, Muối 6 gram, Đại hồi, Sơn tra mỗi thứ 3 gram. Cắt thạch hộc thành đoạn dài 1 cm, cho vào nồi, thêm nước, muối, đại hồi, sơn tra, khi muối tan, cho đậu phộng vào, đun sôi, đun nhỏ lửa khoảng 1,5 giờ, đến khi đậu phộng mềm như bột, ăn kèm cơm. [Phương XXXVI] Ha mi 30 gram, Gạo tẻ 100 gram. Ngâm ha mi trong nước ấm khoảng 30 phút, nấu cùng gạo thành cháo, mỗi ngày ăn 2 lần buổi sáng và buổi tối ấm. Phương này đặc biệt thích hợp cho trường hợp thiếu sữa do thận tinh thiếu. [Phương XXXVII] Gạo tẻ 100 gram, Hẹ trắng, Trầm bì mỗi thứ 10 gram, Trần bì 15 gram, Tương 10 gram, Táo đỏ 8 quả, Nước gừng lượng vừa đủ. Trước tiên sắc Hẹ trắng, Trầm bì, Trần bì lấy nước, bỏ bã, thêm gạo tẻ, táo đỏ, tương nấu thành cháo, khi cháo chín thêm nước gừng, uống khi bụng đói ấm. Phương này thích hợp cho phụ nữ sau sinh cai sữa, ngực căng tức. [Phương XXXVIII] Thiên niên kiện 30 gram, Quả bầu dục 15 gram, Gân giò heo 200 gram, Phật thủ 10 gram. Cho 3 vị này vào túi vải, buộc kín, cùng gân giò heo nấu chín trong nồi đất hoặc nồi áp suất, bỏ túi thuốc, thêm muối, nước gừng vừa đủ. Uống nước, ăn thịt, mỗi ngày ăn nhiều lần, dùng đến khi sữa nhiều为止. [Phương XXXIX] Nước cam tươi nửa bát, Rượu gạo 1–2 thìa canh. Trộn rượu gạo vào nước cam tươi, uống 2 lần mỗi ngày. Phương này đặc biệt thích hợp cho phụ nữ trong giai đoạn cho con bú, sữa không lưu thông, ngực đỏ, sưng, đau cứng. [Phương XL] Xuyên khung 6–9 gram, Đương quy 9–12 gram, Thịt Thiên niên kiện 45–100 gram. Cho vào bình, thêm nước vừa đủ, đun cách thủy 2–3 giờ, uống nước, ăn thịt. Phương này thích hợp cho sản phụ ngực căng cứng, sữa không xuống. [Phương XLI] Đậu non 250 gram. Thêm nước vừa đủ, nấu chín, ăn nhạt và uống nước. [Phương XLII] Mạch nha sao 60 gram. Sắc lấy nước, uống như trà.
|