Sau khi đĩa đệm thắt lưng trải qua thoái hóa, hoặc có khuyết tật bẩm sinh, do một nguyên nhân nào đó (chấn thương, quá lao lực, nhiễm lạnh, v.v.) khiến lớp sợi sợi đĩa đệm bị rách một phần hoặc toàn bộ, kèm theo nhân nhầy bị phình ra ngoài, chèn ép rễ thần kinh hoặc tủy sống (rễ đuôi ngựa), gây đau lưng và các triệu chứng thần kinh khác, được gọi là thoát vị đĩa đệm. Còn gọi là thoái hóa lớp sợi đĩa đệm, thoát vị nhân nhầy đốt sống thắt lưng. Trong Đông y gọi là “đau lưng, đau chân” hoặc “đau lưng, đau chân lan xuống gối”.
Phòng bệnh trước khi mắc bệnh
Trong lúc nâng vật nặng, tư thế phải đúng, giúp cơ lưng chuẩn bị kỹ, giữ thăng bằng, không được dùng sức quá mạnh. Nên tránh nâng vật quá nặng. Sau khi cúi lưng lâu, không được đứng thẳng đột ngột.
Tránh căng thẳng tinh thần quá mức, sinh hoạt có quy luật, không ngồi lâu, nên tập thể dục thích hợp như nhảy disco, giúp cơ bắp thư giãn, giảm áp lực lên đĩa đệm.
Tránh gió lạnh, ẩm thấp xâm nhập, thích nghi với sự thay đổi theo mùa, giữ ấm, tránh mưa, không nằm nơi ẩm thấp. Giúp mạch máu nhỏ và cơ bắp ít co rút, co giật.
Sau khi mắc bệnh, phòng ngừa biến chứng
Khi mắc bệnh này, cần điều trị tích cực, tận gốc, nếu không sẽ ảnh hưởng đến sinh hoạt bình thường, thậm chí gây teo cơ ở chi bị ảnh hưởng.
Hiện nay có nhiều phương pháp điều trị thoát vị đĩa đệm, tùy theo tình trạng bệnh mà lựa chọn phương pháp phù hợp mới đạt hiệu quả tốt. Giai đoạn cấp tính chủ yếu dùng nghỉ ngơi trên giường cứng, kéo giãn xương chậu, bấm huyệt, thúc đẩy nhân nhầy hồi phục hoặc loại bỏ áp lực do phình ra. Phương pháp tiêm corticoid ngoài màng cứng cũng mang lại hiệu quả tốt. Nếu điều trị theo các phương pháp trên vẫn không hiệu quả, bệnh kéo dài, có thể cân nhắc phẫu thuật để giải quyết cơn đau.
Theo lý luận Đông y, dựa vào nguyên nhân và triệu chứng, có thể phân thành ba loại điều trị:
(1) Điều trị bằng thuốc Đông y
1. Do chấn thương làm tổn thương kinh mạch, khí trệ huyết ứ, mạch đạo bị tắc, đau lưng dữ dội, khó cử động, đau lan xuống chi dưới, ho tăng nặng, lưỡi tím thẫm, mạch huyền hoặc sác, điều trị bằng hoạt huyết hóa ứ, thông lạc, có thể dùng Thân đau trục ứ thang gia giảm: Tỳ giải 10g, Xuyên khung 10g, Đào nhân 10g, Hồng hoa 10g, Mô phong 10g, Ngũ linh chi 10g, Hương phụ 10g, Ngưu tất 15g, Địa long 10g, Tương hoạt 10g, Đương quy 10g, Cam thảo 6g.
2. Ôn thận tán hàn, hóa ứ thông mạch. Bệnh nhân không có tiền sử chấn thương, đau lưng dần dần xuất hiện, cử động khó khăn, đau tăng khi thời tiết thay đổi, lưỡi trắng dính, mạch trầm chậm, điều trị bằng Độc hoạt ký sinh thang gia giảm: Xích thược 10g, Độc hoạt 10g, Tỳ giải 10g, Tỳ giải 10g, Tế tâm 3g, Phòng phong 10g, Xuyên khung 10g, Đương quy 10g, Địa hoàng sống 20g, Cẩu tích 10g, Nhục quế 6g, Ngưu tất 10g.
3. Bệnh nhân vốn thể chất yếu, hoặc mắc bệnh mạn tính lâu năm, dẫn đến can thận tinh huyết hư tổn, đau lưng, đau chân, mỏi yếu, kéo dài nhiều năm, lúc nặng lúc nhẹ. Điều trị bằng bổ âm thận, cường dương thận, dùng: Chế phụ tử 10g, Nhục quế 10g, Sơn thù nhục 10g, Đỗ trọng 10g, Hồng hoa 10g, Địa long 10g, Thục dung 12g, Thục sâm 10g, Dâm dương hoắc 10g, Quy bản 10g, Mạch môn 10g, Lộc giác giáp 10g.
(2) Các phương pháp khác
1. Châm cứu, hút bướm, vật lý trị liệu, tiêm thuốc Corticoid tại chỗ hoặc huyệt, tiêm vitamin B1 100mg và vitamin B12 500mcg vào cơ, mỗi ngày 1 lần.
2. Dán thuốc Động cẩu tinh ở vùng thắt lưng, khi ngủ có thể đặt túi nước nóng ở vùng thắt lưng.
|
