Theo quá trình hiện đại hóa xã hội, thói quen làm việc và sinh hoạt của con người đã có sự thay đổi lớn, nhiều bệnh “hiện đại” mới xuất hiện ngày càng nhiều, trong đó có thoái hóa đốt sống cổ. Bệnh thoái hóa đốt sống cổ vốn là bệnh của người già nay đang lan rộng sang thanh niên trung niên, thậm chí một số học sinh trung học phổ thông cũng thường xuyên gặp hiện tượng đau mỏi cổ, đau đầu, chóng mặt. Nếu không sớm phòng ngừa và điều trị, sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống, công việc và sức khỏe. Trường hợp nặng có thể dẫn đến bại liệt do chèn ép tủy sống, hoặc do thiếu máu nuôi não kéo dài gây suy giảm trí nhớ, dẫn đến chứng mất trí tuổi già.
Vì vùng quanh đốt sống cổ có hệ thống mạch máu và thần kinh rất phong phú, ảnh hưởng đến nhiều chức năng toàn thân, nên lâm sàng có thể xuất hiện nhiều triệu chứng như rối loạn chức năng não, cổ vai, mắt tai mũi họng, nội tạng và hệ thần kinh thực vật. Vì vậy, thoái hóa đốt sống cổ còn được gọi là hội chứng đốt sống cổ, trong đó hội chứng cổ vai là nhóm chứng phổ biến nhất.
Hội chứng cổ vai (là một dạng phổ biến của thoái hóa đốt sống cổ) là nhóm chứng biểu hiện bởi sợ lạnh vùng vai gáy, đau mỏi cổ vai, lan đến cánh tay thậm chí ngón tay đau, tê, tức, nặng. Hiện nay, phương pháp điều trị hiệu quả cho bệnh này còn ít, nhiều bệnh nhân khổ sở lâu dài, thậm chí mất ngủ, lo lắng, bồn chồn.
Khoa Châm cứu của Bệnh viện Long Hoa chi nhánh Phố Đông đã nghiên cứu ra một loạt phương pháp điều trị hiệu quả. Trước tiên, dựa theo lý luận phân biệt chứng theo Đông y, cho rằng bệnh này do can thận bất túc, gân cốt không được nuôi dưỡng là chứng hư bản, do phong hàn thấp chặn kinh mạch gây đau là chứng thực bề ngoài, đây là chứng hư bản thực bề ngoài. Phương pháp điều trị chính là bồi bổ chính khí, trừ tà, thông kinh lạc. Tiếp theo, dựa theo phân biệt chứng theo kinh mạch, căn cứ vào hướng đi của kinh mạch tại vị trí bệnh, chia thành bốn loại:
1. Đau tức vùng bên cổ, lan đến đau mỏi khớp vai ngoài trên, lan đến khu vực ngoài trên khuỷu tay (vị trí huyệt Khúc trì), đến tận mặt ngoài cẳng tay: đây là chứng của kinh Dương minh Thủ. Chúng tôi chọn huyệt Cự cốt, Kiên u, Khúc trì, Thủ tam lý, nếu cần thiết thêm huyệt Phù tụ.
2. Đau mỏi vùng trước trong khớp vai, lan đến đau mỏi khuỷu tay trong (vị trí huyệt Thiếu hải), theo mặt sau trong cẳng tay đến lòng bàn tay và ngón tay út, ngón giữa tê, tức, đau: đây là chứng của kinh Thiếu âm Thủ. Chúng tôi chọn huyệt Cực tuyền, Thanh linh, Thiếu hải, Thiếu phủ, nếu cần thiết thêm huyệt Cảnh bì.
3. Đau mỏi cơ gân vai, cơ chóp vai, hoặc đau sâu vùng xương bả vai, lan theo vùng sau nách (vị trí huyệt Nguyệt du, Kiên trinh), mặt sau ngoài cánh tay, mặt sau khuỷu tay, mặt sau cẳng tay, đến mặt sau ngón tay út, ngón giữa tê, tức, đau: đây là chứng của kinh Thái dương Thủ. Chúng tôi chọn huyệt Gian tĩnh, Khúc nguyên, Thiên tông, Kiên trinh, Thiên cảnh, Dưỡng lão, Trung trũng, v.v.
4. Đau tức vùng dưới sau cổ (đốt sống cổ 6,7), kèm theo sợ lạnh vùng lưng trên, đau mỏi vùng cạnh cột sống và xương bả vai: đây là chứng của kinh Thái dương Túc. Chúng tôi chọn huyệt Đại trụ, Tuyệt âm du, Đốc du, Phủ phân, Cao hoàng, Cách quan, v.v.
Bốn loại này có thể xảy ra đơn độc hoặc đồng thời, khi điều trị sẽ chọn huyệt riêng hoặc kết hợp, mỗi loại chứng đều phối hợp huyệt tương ứng ở vùng gáy, đồng thời tiêm thuốc Đông y gồm đương quy, hoàng kỳ, uy linh tiên vào huyệt. Phương pháp này thông qua đương quy, hoàng kỳ bổ khí dưỡng huyết, điều trị chứng hư bản, thông kinh lạc, trừ tà tại các huyệt theo kinh mạch, đối với trường hợp tắc nghẽn nặng, đau dai dẳng, thêm kỹ thuật kim nhỏ để phá vỡ ứ trệ. Chỉ cần phân biệt chứng chính xác, chọn huyệt đúng, kỹ thuật nhẹ nhàng phù hợp (đặc biệt thận trọng với các huyệt vùng cổ và kỹ thuật kim nhỏ), đều có thể đạt hiệu quả tốt. Theo kinh nghiệm của chúng tôi, những người đau nhức dữ dội, không thể ngủ được, sau 1–2 lần điều trị đã có thể ngủ ngon. Tất nhiên, cơn đau âm ỉ sau khi giảm vẫn cần thời gian mới hết, vì việc giải phóng áp lực do tăng sinh xương và giải phóng dính kết mô mềm ở cổ cần thời gian nhất định.
Cần nhấn mạnh rằng, không nên nhầm bệnh này với viêm quay vai giai đoạn đầu, nếu điều trị sai sẽ không hiệu quả. Mặc dù bệnh này giống viêm quay vai, nhưng không phải viêm quay vai. Lý do là viêm quay vai chủ yếu do dính kết mô mềm quanh khớp vai, triệu chứng chính là đau và hạn chế vận động khớp vai, trong khi bệnh này không có dính kết mô mềm quanh khớp vai, vận động không bị hạn chế, là đau lan do chèn ép cổ.
Cuối cùng, cần nhắc nhở bệnh nhân rằng, vệ sinh cổ, chăm sóc cơ cổ rất quan trọng, thậm chí đóng vai trò quyết định đối với hiệu quả điều trị. Cách làm cụ thể: hạn chế cúi đầu, nghiêng cổ hoặc duy trì tư thế đầu cổ như nhau trong thời gian dài; thường xuyên tập bài tập cổ, giãn cơ cổ; gối không nên quá cao hoặc quá thấp, quá mềm hoặc quá cứng, nên dùng gối lúa mì hoặc loại gối có độ mềm cứng phù hợp, có thể điều chỉnh hình dạng, phù hợp với độ cong cổ; đảm bảo gối thật chắc chắn, tuyệt đối tránh chỉ kê phần đầu gối khiến cổ bị treo không, điều này sẽ làm tăng mệt mỏi cơ cổ, làm nặng thêm hoặc gây ra bệnh.
|
