Bồi bổ vào đầu xuân: Dưỡng can, trợ dương, phòng lạnh
Khi mới bước vào mùa xuân, dương khí trong cơ thể dần phát thịnh khiến da lỗ chân lông giãn nở, nhưng đầu xuân thời tiết thay đổi thất thường, rét đậm bất ngờ khiến da lỗ chân lông đóng kín, sự điều hòa đột ngột mở – đóng không kịp chuyển biến, dẫn đến tổn thương chức năng can, gây rối loạn tuần hoàn khí huyết toàn thân, ảnh hưởng đến các tạng phủ khác, dễ dẫn đến bệnh phát sinh. Vì vậy, bồi bổ đầu xuân cần trọng tâm dưỡng can, đồng thời bổ tỳ vị, ôn bổ dương khí để chống lạnh, bảo vệ sức khỏe!
【Ghi chép về chức năng gan trong y học cổ truyền Trung Quốc】
Gan chủ vận hành thông suốt, đảm bảo lưu thông khí huyết toàn thân;
Gan chủ tàng máu, điều hòa phân bố lượng máu trong cơ thể;
Gan điều tiết cảm xúc, tiết và bài xuất mật, thúc đẩy tiêu hóa hấp thu thức ăn ở tỳ vị.
【Nguyên tắc 22 chữ dưỡng can, bảo vệ can vào đầu xuân】
Uống nhiều nước: Đầu xuân thời tiết lạnh khô dễ thiếu nước, uống nhiều nước giúp bổ sung dịch thể, tăng cường tuần hoàn máu, thúc đẩy chuyển hóa, đồng thời hỗ trợ tiêu hóa, hấp thu và đào thải chất thải, giảm tổn hại do chất độc và sản phẩm chuyển hóa đối với gan.
Ít uống rượu: Đầu xuân khí lạnh còn mạnh, uống rượu ít giúp thông kinh, hoạt huyết, hóa ứ, kích thích dương khí can phát thịnh. Nhưng không được uống quá nhiều vì khả năng chuyển hóa rượu của gan có hạn, uống nhiều chắc chắn tổn thương gan!
Cân bằng chế độ ăn: Các chất dinh dưỡng như protein, carbohydrate, chất béo, vitamin, khoáng chất trong thực phẩm cần duy trì tỷ lệ hợp lý; đồng thời tránh thiên vị ngũ vị; hạn chế thực phẩm cay nóng, ưu tiên rau củ, trái cây tươi; không ăn quá no hay nhịn đói.
Tâm trạng thoải mái: Vì gan thích thư giãn, ghét ức chế, tức giận dễ gây ứ trệ khí huyết gan, dẫn đến bệnh. Trước hết phải học cách kiềm chế giận dữ, cố gắng giữ tâm trạng bình tĩnh, lạc quan, để lửa gan tắt, khí gan sinh phát và điều hòa bình thường.
Vận động vừa phải: Thực hiện các hoạt động ngoài trời phù hợp với mùa xuân như đi bộ, dạo chơi, đánh bóng, tập Thái cực quyền… vừa giúp khí huyết lưu thông, thúc đẩy trao đổi khí, tăng cường thể lực, vừa làm đẹp tâm trí, dưỡng can, đạt mục đích bảo vệ gan.
Quần áo rộng rãi: Mặc quần áo rộng, buông tóc, để cơ thể được thả lỏng, khí huyết không bị ứ trệ. Khi khí huyết gan lưu thông, cơ thể nhất định khỏe mạnh.
Đề nghị bồi bổ thực phẩm
Bồi bổ can, phòng lạnh
Thịt cá xanh xào sốt cà chua: Cá xanh bổ can minh mục, dưỡng vị kiện tỳ. Phù hợp với người bệnh lâu dài thể chất suy nhược, thần kinh suy nhược, viêm gan mạn tính, viêm thận mạn tính.
Lẩu đậu phộng hầm chay: Đậu phộng được mệnh danh là món bổ chay hàng đầu mùa xuân, đặc biệt phù hợp với người già, phụ nữ mang thai, cho con bú, cũng như người mắc cao huyết áp, bệnh tim mạch, bệnh mạch máu não.
Canh dưỡng can, chống lạnh
Canh hẹ nấu gan heo: Hẹ tính ấm, vị thơm, ăn vào mùa xuân rất tốt để trợ dương khí, phối hợp với gan heo có thể bổ dưỡng huyết can. Phù hợp với người mắc bệnh gan, mù đêm, táo bón.
Cháo bổ can, trừ lạnh
Cháo gạo đen: Gạo đen tính bình vị ngọt, chứa 15 loại axit amin và nhiều vitamin, có tác dụng bổ can kiện tỳ, dưỡng vị, bổ thận, là lương thực bồi bổ mùa xuân tốt. Cháo này phù hợp với người can thận hư tổn, phụ nữ sau sinh thể chất suy nhược.
Cháo táo đỏ: Táo đỏ bổ khí huyết, ích can kiện tỳ vị, ôn bổ dương khí. Phù hợp với các chứng do tỳ vị hư yếu gây ra như chán ăn, đi ngoài, khí huyết thiếu, giảm tiểu cầu, thiếu máu, viêm gan mạn tính, suy dinh dưỡng.
Trà bảo vệ gan, trừ lạnh
Trà hồng trà mật ong: 5 gram trà hồng, cho vào bình giữ nhiệt, đổ nước sôi, đậy nắp để ngâm vài phút; thêm mật ong và đường đỏ vừa đủ. Uống 1 lần trước bữa ăn mỗi ngày, có thể ấm dạ dày, bổ tỳ. Trà này phù hợp với người xuân khí can thịnh, chức năng tỳ vị kém.
Trà hành lá gừng: 1 cây hành to, băm dập, cho vào nồi, đổ 1 chén nước sôi, đun sôi mạnh, thêm 1 nắm trà hồng, thêm 1 thìa nước gừng, pha thành trà đặc, uống nóng. Sau đó nằm nghỉ dưới chăn, giúp tăng nhiệt độ cơ thể, phòng ngừa cảm lạnh đầu xuân.
|
