การนวดเท้าเป็นวิธีบำบัดและดูแลสุขภาพที่ยอดเยี่ยมในสมบัติทางการแพทย์แผนจีน หนังสือแพทย์โบราณกล่าวไว้ว่า “มนุษย์มีเท้า คล้ายกับต้นไม้มีราก ต้นไม้ตาย รากแห้งก่อน มนุษย์แก่ เท้าก่อนเสื่อม” ดังนั้น ตั้งแต่สมัยโบราณ แพทย์แผนจีนจึงให้ความสำคัญกับการออกกำลังกายและการดูแลเท้า โดยใช้วิธีแช่เท้าและนวดเท้า (การบำบัดเท้า) เพื่อป้องกันและรักษาโรค ในแนวคิดการดูแลสุขภาพทางแพทย์แผนจีน มีการบันทึกไว้ว่า “แช่เท้าทุกฤดู: ฤดูใบไม้ผลิ แช่เท้าเพื่อปลุกพลังชีวิตและป้องกันการหลุดร่วง; ฤดูร้อน แช่เท้าเพื่อขจัดความร้อน; ฤดูใบไม้ร่วง แช่เท้าเพื่อช่วยปอดให้ชุ่มชื้นและลำไส้ชุ่มชื้น; ฤดูหนาว แช่เท้าเพื่อให้บริเวณใต้ท้องอุ่น” ซึ่งเป็นการสรุปภาพรวมถึงคุณสมบัติของการบำบัดเท้าด้วยสมุนไพรได้อย่างชัดเจน งานวิจัยสมัยใหม่แสดงให้เห็นว่า บนฝ่าเท้าของมนุษย์มีจุดสะท้อน (จุดเส้นลม) ที่สัมพันธ์กับอวัยวะภายในต่างๆ ถ้ากระตุ้นจุดสะท้อนเหล่านี้ จะช่วยกระตุ้นการไหลเวียนของเลือดในร่างกาย ปรับสมดุลระบบต่อมไร้ท่อ เพิ่มประสิทธิภาพของอวัยวะต่างๆ ได้ผลดีในการป้องกันและรักษาโรคด้วยตนเอง ชาวจีนเคยมีคำพูดว่า “แช่เท้าด้วยน้ำอุ่น ดีกว่าการกินยาบำรุง” หากแช่เท้าวันละ 15 นาที ก็สามารถส่งผลดีต่อสุขภาพได้ หากนำเท้าแช่ในน้ำอุ่นประมาณ 40 องศาเซลเซียส ประมาณ 15–20 นาที อาการปวดหัวจะบรรเทาลงอย่างชัดเจน เพราะหลอดเลือดที่เท้าขยายตัว ทำให้เลือดไหลออกจากหัวไปยังเท้า ลดการคั่งของเลือดในสมอง จึงบรรเทาอาการปวดหัวได้ สำหรับผู้ป่วยที่มีไข้จากโรคหวัด น้ำอุ่นแช่เท้ายังช่วยลดไข้ได้ หากในขณะแช่เท้า ใช้มือกดที่จุดหยุนชวาน (Yongquan) และกดที่จุดไทเชิ่ง (Taichong) บริเวณด้านหลังเท้าข้างนอก ด้านล่างนิ้วหัวแม่เท้า ยังช่วยลดความดันโลหิตได้ นอกจากนี้ การแช่เท้าด้วยน้ำอุ่นเป็นวิธีบำบัดที่ใช้ได้หลากหลาย ครอบคลุมโรคต่างๆ เช่น โรคข้ออักเสบ โรคกระเพาะอาหาร นอนไม่หลับ ปวดหัว หวัด รวมถึงการฟื้นฟูร่างกายหลังจากเป็นโรคใหญ่ โรคเรื้อรัง เช่น ผู้ป่วยอัมพฤกษ์ บาดแผลสมอง โรคหลอดเลือดสมอง โรคกระดูกสันหลังทับเส้นประสาท โรคไต โรคเบาหวาน เป็นต้น ดังนั้น การปฏิบัติการบำบัดเท้าอย่างถูกต้อง ยิ่งโดยเฉพาะในกลุ่มคนเมืองที่มีแนวโน้มเป็นโรคจากการทำงาน จึงสามารถได้ผลดีอย่างมาก
|