Tim suy thuộc loại bệnh cấp cứu, tương đương với các chứng "tâm khí", "thuyên trọc", "thũng" trong y học cổ truyền. Ba trường hợp bệnh tim này đều là bệnh nhân đã được điều trị tích cực bằng y học phương Tây nhưng hiệu quả không tốt, nên kết hợp y học cổ truyền, lấy phương pháp "bệnh chứng kết hợp", "vọng chứng tương tham" của Trương Trọng Cảnh để điều trị, quả thật có hiệu quả tốt.
Trường hợp đầu tiên là bệnh nhân tim do thấp khớp, tim suy, kèm theo gan xơ do tim, rung nhĩ, ban đầu điều trị 26 ngày các triệu chứng vẫn còn, mời giáo sư Khoa Sĩ Khải hội chẩn. Theo các biểu hiện như tim đập mạnh, mất ngủ, thở gấp, tiểu ít, phù, đại tiện lỏng, gan lách to, lưỡi bệu trắng, mạch kết đại, chẩn đoán là khí âm hai hư, kèm tỳ dương bất trinc, dùng phương pháp bổ khí dưỡng âm, kiện tỳ lợi thấp, phương dùng Sinh Mạch Ẩm hợp Nhân Trần Ngũ Linh Tán gia giảm: Đảng sâm 24g, Mạch môn 15g, Ngũ vị tử 10g, Nhân trần 24g, Chu linh 20g, Quế chi 12g, Phục linh 10g, Trầm diệp 12g, Hổ phách 3g (rót uống), sắc uống. Sau 5 liều, triệu chứng giảm nhẹ, sau 15 liều, bệnh ổn định, phù tan, ho giảm, có thể rời giường hoạt động. Duy trì phương thuốc gia giảm hơn 70 ngày, sau đó thấy rõ dấu hiệu ứ trệ, chuyển sang phương pháp bổ khí dưỡng âm, hoạt huyết hóa ứ, phương dùng Sinh Mạch Ẩm hợp Huyết phủ trục ứ thang gia giảm, bệnh ổn định. Sau đó do biến chứng nhiễm trùng nghiêm trọng, điều trị không hiệu quả dẫn đến tử vong. Bệnh nhân tim do thấp khớp, tim suy này, dùng điều trị theo chứng y học cổ truyền gia giảm, bệnh ổn định hơn 6 tháng, có thể do thuốc tăng cường co bóp cơ tim, cải thiện thiếu máu và thiếu oxy cơ tim.
Trường hợp hai là bệnh nhân phổi tim kết hợp tim thiếu máu cục bộ, sau hơn 2 tháng điều trị tổng hợp bằng y học phương Tây, triệu chứng vẫn chưa kiểm soát. Bệnh nhân thở khò khè không nằm được, bụng đầy, táo bón, tiểu vàng đỏ, lưỡi bệu vàng, hai phổi đầy tiếng rít ẩm, phù chi dưới. Dựa trên quan điểm phổi và đại trường tương ứng, dùng phương Đại Sài Hồ Thang hợp Cam Mạch Đại Táo Thang gia giảm để thông tả dương minh thực: Sài hồ 12g, Trấp thực 12g, Đại hoàng 10g, Hoàng cầm 12g, Bán hạ 15g, Đại táo 5 quả, Phục tiểu mạch 30g, Xích thược 20g, Hậu bộc 12g, mỗi ngày 1 thang, sắc uống. Sau 4 liều, theo đại tiện thông suốt, các triệu chứng giảm nhẹ, thần trí minh mẫn, có thể rời giường hoạt động, điện tim cũng cải thiện. Chuyển sang dùng Viên khử phế cố bản, Viên đẳng tâm 2 số để duy trì điều trị, xuất viện sau 3 năm bệnh ổn định. Bệnh phổi tim kết hợp tim thiếu máu cục bộ thường gặp chứng hư thực hỗn tạp, nhưng nếu thấy biểu hiện có thể hạ, thì có thể dùng phương pháp hạ. Loại bệnh này hư thực hỗn tạp, cấp thì trị biểu, dùng phương pháp hạ; chậm thì trị bản, dùng phương pháp bồi bổ bản gốc.
Trường hợp ba là bệnh nhân tăng huyết áp tim kết hợp tim thiếu máu cục bộ đau thắt ngực, biểu hiện tim đập mạnh, đau ngực lan ra sau lưng, sợ lạnh, tay chân lạnh, lưỡi vàng mỏng, mạch kết đại, hai phổi có tiếng rít ẩm, nhịp tim 125 lần/phút, điện tim cho thấy thay đổi ST-T, rung nhĩ, nhịp tim không đều. Đã dùng điều trị tổng hợp bằng y học phương Tây, hiệu quả không tốt, nên thêm thuốc đông y, dùng phương pháp bổ khí dưỡng âm, hoạt huyết hóa ứ, phương chọn Chích cam thảo thang hợp Qua lâu Xiêu bạch bán hạ thang gia giảm: Chích cam thảo 10g, Đảng sâm 15g, Sinh giang 6g, Mạch môn 15g, Sinh địa 12g, Quế chi 10g, Á điền châu 10g (tan), Qua lâu 30g, Xiêu bạch 10g, Bán hạ 15g, Nguyên hồ 10g, Trần bì 12g, Đan sâm 30g, sắc uống, mỗi ngày 1 thang. Sau 4 liều, triệu chứng giảm nhẹ, tiếp tục dùng 14 liều, chỉ cảm thấy đau đầu, chóng mặt, điện tim ST-T trở lại bình thường, duy trì phương thuốc gia giảm. Một tháng sau do huyết áp tăng trở lại 150/94mmHg dẫn đến đau thắt ngực tái phát, vẫn dùng phương pháp bổ khí dưỡng âm, hoạt huyết hóa ứ, chuyển sang dùng Sinh Mạch Ẩm hợp Huyết phủ trục ứ thang gia giảm, sau 7 liều triệu chứng cải thiện. Bệnh nhân này từng điều trị tổng hợp ở bên ngoài, hiệu quả không tốt, dùng điều trị theo chứng y học cổ truyền, tham khảo Chích cam thảo thang, Qua lâu Xiêu bạch bán hạ thang, dùng có hiệu quả tốt.
Trương Trọng Cảnh lấy bệnh làm纲, chứng làm mục, kết hợp bệnh chứng, kết hợp mạch và chứng, biện chứng và điều trị gắn kết chặt chẽ, là phương pháp cơ bản để điều trị mọi chứng bệnh, cũng là nền tảng để kế thừa và phát huy học thuyết Trương Trọng Cảnh.
|
