Mẹ nuôi con đôi khi phát hiện trên bề mặt lưỡi trẻ xuất hiện lớp lưỡi bong tróc không đều, trông giống như bản đồ. Lúc này cha mẹ bắt đầu lo lắng, không biết con mình bị làm sao? Có người cha mẹ xem nhẹ hiện tượng này, không để ý. Bác sĩ trưởng khoa Đông y, Bệnh viện Đông y Bắc Kinh Vương Ứng Lâm cảnh báo: cha mẹ đừng bỏ qua chứng “lưỡi bản đồ” ở trẻ.
Theo bác sĩ Vương, “lưỡi bản đồ” là một biểu hiện khá phổ biến ở trẻ từ 4-5 tuổi. Sau khi xuất hiện, thường không gây đau đớn lớn, nhưng thường kèm theo các triệu chứng như ăn kém, mặt vàng, gầy yếu, ra mồ hôi đêm, ngủ không yên, đại tiện lỏng hoặc táo bón, dễ cảm lạnh. Nguyên nhân gây “lưỡi bản đồ” có thể là do thiếu vitamin hoặc viêm lưỡi. Theo quan điểm Đông y: màu sắc, độ dày mỏng của lớp lưỡi có thể phản ánh mức độ tà khí, nặng nhẹ của bệnh, còn sự có hay không của lớp lưỡi phản ánh trạng thái khí vị. Tỳ vị là gốc rễ hậu thiên, vì vậy sự có mặt hay vắng mặt của lớp lưỡi cũng phản ánh tình trạng chính khí của cơ thể. Việc lớp lưỡi trẻ bị bong tróc cho thấy khí vị tỳ vị suy yếu, chính khí không đủ. Trẻ có bệnh mà xuất hiện “lưỡi bản đồ” đều cho thấy âm hư tỳ vị hoặc khí hư tỳ vị.
Khi thấy lớp lưỡi bong tróc hình bản đồ, vùng bong tróc có kích thước khác nhau, viền nổi lên, phần bong tróc màu đỏ, khác biệt với màu lưỡi, thường thuộc loại âm hư tỳ vị; nếu viền bong tróc không nổi, phần bong tróc nhẵn bóng như gương, màu sắc gần giống với màu lưỡi, thường thuộc loại khí hư tỳ vị. Trẻ có “lưỡi bản đồ” chủ yếu liên quan đến bệnh lý chức năng tiêu hóa tỳ vị, vì vậy điều trị “lưỡi bản đồ” cần kết hợp điều trị và điều chỉnh chức năng tiêu hóa tỳ vị.
Cha mẹ thấy trẻ có “lưỡi bản đồ”, cần chú ý nhiều hơn về chế độ ăn uống và chăm sóc. Trước hết, sự xuất hiện “lưỡi bản đồ” liên quan đến tình trạng dinh dưỡng của trẻ, đôi khi do thiếu vitamin, vi lượng. Khi đó nên ăn nhiều rau củ tươi, trái cây và thực phẩm giàu protein như cá, thịt, trứng, đậu.
Trẻ có “lưỡi bản đồ” không nên ăn thực phẩm chiên rán, nướng, dầu mỡ như bánh rán, trứng rán, bánh rán, xiên thịt nướng; thực phẩm cay nóng như ớt, hạt cải, hạt tiêu, gừng khô, thịt dê, thịt chó và các loại thịt béo khác cũng nên kiêng.
Đối với trẻ âm hư tỳ vị, thường biểu hiện: dù đói nhưng không muốn ăn, khát nước thích uống nước lạnh, đại tiện khô, ngủ đêm ra mồ hôi trộm; trẻ có “lưỡi bản đồ” nên ăn nhiều thực phẩm dưỡng âm sinh tân như小米, bột mì, ngũ cốc đa dạng, đậu và sản phẩm từ đậu; ăn sữa, trứng, thịt nạc, cá – những thực phẩm giàu protein, nhiều vi lượng, ít chất béo, bổ dưỡng mà không sinh nội nhiệt; nên ăn nhiều rau củ, trái cây, đặc biệt là táo, củ cải đường, chuối, sơn tra, ô mai, dưa hấu – các loại quả chứa nhiều vitamin.
Đối với trẻ khí hư tỳ vị, thường biểu hiện: giảm khẩu vị, gầy yếu, mệt mỏi, hoạt động dễ thở gấp, vận động nhẹ đã ra nhiều mồ hôi, nói ít, ít sức, đại tiện lỏng hoặc phân thành từng cục, số lần nhiều, ngủ nằm mở mắt, chảy nước miếng, da mặt nhợt nhạt hoặc vàng úa, kèm theo “lưỡi bản đồ” – nên cho trẻ ăn các thực phẩm kiện tỳ ích khí như gạo tẻ, ý dĩ, cam thảo, đậu phộng, sen, táo đỏ, vừa kiện tỳ ích khí, vừa hòa vị. Những thực phẩm này có thể nấu thành cháo, vừa tiện lợi cho trẻ dùng, dễ chấp nhận, vừa giúp ấm tỳ vị, kiện tỳ ích khí.
Bác sĩ Vương cảnh báo cha mẹ: phải duy trì vệ sinh miệng cho trẻ, sau bữa ăn nên súc miệng, trước khi ngủ tối nên súc miệng bằng nước muối loãng; trẻ chức năng tỳ vị kém cần chú ý kiêng ăn, không ăn thực phẩm cay nóng, kích thích, khó tiêu; hạn chế ăn vặt, không ăn thực phẩm phồng rộp, không ăn đồ ăn lạnh, đồ đông lạnh; tăng thêm đa dạng và lượng trái cây, ăn nhiều rau, đặc biệt là rau xanh đậm, rau đỏ...
|
