Khi đi cắt tóc, tắm hơi, làm đẹp, nhờ nhân viên xoa bóp cổ, gõ lưng, thư giãn toàn thân... Massage chăm sóc sức khỏe đã trở thành biện pháp phổ biến trong đời sống hàng ngày, thậm chí dùng để chữa bệnh, phòng bệnh. Để đáp ứng nhu cầu này, nhiều nơi như spa, phòng gym, tiệm làm đẹp đều treo biển hiệu “massage chăm sóc sức khỏe”. Tuy nhiên, khi điều tra một số cơ sở làm đẹp, thẩm mỹ nhỏ, phóng viên phát hiện nhiều người không biết huyệt Nhân trung, Huyệt Túc tam lý, thì làm sao có thể massage đúng cách? Chuyên gia y học cho rằng, massage vốn là một phương pháp dưỡng sinh hiệu quả, nhưng để người không được đào tạo chính quy tự ý massage tiềm ẩn nhiều rủi ro, nhẹ thì tổn thương da, mô mềm, nặng thì tổn thương thần kinh, xương, dẫn đến bại liệt thậm chí tử vong. Người tiêu dùng nếu cần điều trị, nên chọn cơ sở chính quy.
Trường hợp 1: Massage sai gây bại liệt
Ông Triệu, cư dân Nam Kinh, năm ngoái được chẩn đoán mắc bệnh thoát vị đĩa đệm thắt lưng, ông đi khắp các bệnh viện lớn ở Nam Kinh và Thượng Hải để kiểm tra, bác sĩ đều cho rằng cần phẫu thuật. Vì sợ mổ, ông tìm mọi cách để tìm phương pháp chữa không cần mổ. Nghe nói một cơ sở massage chăm sóc sức khỏe địa phương có thể chữa khỏi bệnh mà không cần phẫu thuật, ông mỗi ngày đều đi massage và bấm huyệt. Ban đầu ông cảm thấy đau thắt lưng không còn, nên ngừng hẳn việc đi khám bệnh viện. Ba tháng sau, ông nằm trên giường không thể đứng dậy.
Ông Trương Kiến Minh, phó giám đốc kiêm trưởng khoa Ngoại khoa, Bệnh viện Trung - Tây Y kết hợp Thượng Hải, cho biết, cuối cùng ông Triệu vẫn phải đến Thượng Hải phẫu thuật, nhưng vẫn để lại di chứng liệt tứ chi và mất kiểm soát tiểu tiện. Vì các bác sĩ “lừa đảo” đã thực hiện một loạt thao tác massage mạnh, trong khi đĩa đệm của ông đã ở trạng thái bệnh lý, khi dùng lực mạnh để kéo, làm tổn thương nặng hơn, đồng thời có thể khiến đĩa đệm vỡ, tràn vào ống sống, chèn ép tủy sống và thần kinh đuôi ngựa, gây bại liệt.
Trường hợp 2: Đạp lưng tùy tiện tổn thương cột sống
Tống Tiểu Thư là nhân viên tư vấn tại một trung tâm tuyển dụng ở thành phố, công việc văn phòng dài hạn khiến cô bị đau cổ. Một lần tại một trung tâm giảm béo tư nhân, nhân viên giới thiệu cô một liệu pháp massage chăm sóc sức khỏe có thể phòng và điều trị đau cổ. Sau khi massage, cô cảm thấy cổ thoải mái hơn, nhân viên nói nếu làm thêm một lần đạp lưng, hiệu quả sẽ tốt hơn.
Tống Tiểu Thư nằm úp trên giường massage, cô gái nhỏ mặc giày thể thao mềm đang đạp lưng cho cô. Ban đầu cô cảm thấy nhẹ nhàng. Nhưng dần dần lực đạp tăng lên, cô chịu đau mà vẫn cố chịu đựng. Về nhà, mấy ngày liền cảm thấy đau nhói ở vùng cột sống, đến bệnh viện kiểm tra, phát hiện nhân viên đạp lưng đã làm tổn thương cột sống do lực không đều.
Chuyên gia tại Trung tâm Phục hồi, Bệnh viện Đông Nam Thượng Hải cho biết, massage bấm huyệt vốn là phương pháp phổ biến để điều trị đau cổ, nhưng không phải ai cũng phù hợp. Ví dụ, bệnh nhân mắc đau cổ do loại tủy sống, do đường kính ống sống bị thu hẹp, khiến tủy sống bị chèn ép, khoảng trống đệm trong ống sống giảm. Nếu thao tác massage sai, sẽ khiến tủy sống bị va đập, làm nặng thêm tổn thương cột sống.
Đạp lưng cũng là một hình thức tác động lực lên xương, khớp và mô mềm, nguy hiểm cao hơn, có thể tổn thương thần kinh, xương và mô mềm. Nhiều nhân viên tại các nơi massage, đạp lưng hầu hết không được đào tạo chuyên nghiệp, một số chỉ biết sơ qua kiến thức cơ bản. Nếu ai muốn dùng massage, đạp lưng để điều trị bệnh, tốt nhất nên đến cơ sở y tế phục hồi chuyên nghiệp, chọn nhân viên có chứng chỉ chuyên môn, kiến thức chuyên môn.
Vấn đề: Một số thợ massage không có chứng chỉ hành nghề
Theo tìm hiểu, hiện nay massage được chia thành hai loại: một loại là massage y học, mang tính chất y tế, chủ yếu thực hiện tại bệnh viện để điều trị. Bác sĩ massage phải có trình độ chuyên môn y khoa nhất định và vượt qua kỳ thi để có chứng chỉ hành nghề bác sĩ. Loại còn lại là massage chăm sóc sức khỏe do các tiệm massage, khách sạn, tiệm làm đẹp cung cấp, mang tính chất dịch vụ xã hội.
Một chuyên gia tại Trường Đại học Y học cổ truyền Thượng Hải, không muốn tiết lộ tên, cho biết hiện nay các cơ sở y tế chính quy thực hiện massage y học đều rất quy chuẩn, bác sĩ massage đều đã qua chứng chỉ hành nghề. Trong khi đó, thị trường massage chăm sóc sức khỏe lại phức tạp hơn nhiều. Theo lý thuyết, một thợ massage chăm sóc sức khỏe đạt chuẩn cần có kiến thức hệ thống, kỹ năng massage chuyên môn, nắm vững kiến thức phục hồi, sau khi qua kiểm tra nghiêm ngặt mới được cấp chứng chỉ hành nghề. Nhưng tại một số tiệm cắt tóc, tiệm làm đẹp nhỏ, một số nhân viên không được đào tạo nghề chuyên môn, thậm chí không loại trừ tình trạng làm việc không có chứng chỉ.
Chuyên gia này cũng cho biết, người không chuyên khi massage thường thao tác thô bạo, kỹ thuật sai, dễ gây tổn thương mô mềm, trật khớp cho người được massage. Khi dùng các chất như rượu, tinh dầu, kem thuốc làm chất dẫn massage, nếu không kiểm soát tốt, thường gây bỏng da, trầy xước, nặng thì có thể gây loét da. Việc massage cho người mắc bệnh truyền nhiễm có thể dẫn đến lây nhiễm chéo.
Tại một khu dân cư lớn trên đường Cào Bảo, Thượng Hải, có tổng cộng hơn 10 tiệm làm đẹp, cắt tóc, hầu hết đều cung cấp dịch vụ massage chăm sóc sức khỏe. Báo chí đã đến thăm hai trong số đó với lý do muốn đăng ký thẻ làm đẹp. Thấy một cô gái đang massage vai cho khách vừa cắt tóc xong, tôi giả vờ tò mò hỏi cô “huyệt Nhân trung” ở đâu. Cô gái ngơ ngác nhìn tôi một lúc, tôi lại hỏi lại một lần nữa, cô ấy dường như suy nghĩ một chút rồi nói: “Tôi không nghiên cứu cái đó.” Tại một tiệm khác, sợ mất khách, cô gái làm massage vội gọi một nhân viên làm đẹp đang chăm sóc khách đến giải vây. Thực tế, rất nhiều người không học y vẫn biết đến việc “kích huyệt Nhân trung”.
Tương tự, tôi hỏi một nhân viên tiệm mát-xa chân, huyệt Túc tam lý – một trong những huyệt quan trọng nhất ở bàn chân – nằm ở đâu, kết quả cũng không nhận được câu trả lời chính xác.
Giải pháp: Ngành massage quy định rõ “bốn chứng chỉ”
Theo tìm hiểu, từ năm ngoái, các cơ quan như Bộ Lao động và Bảo đảm Xã hội đã ban hành quy định quản lý ngành massage, người làm việc trong lĩnh vực massage tại Thượng Hải phải có đủ “bốn chứng chỉ”:
· Chứng chỉ nghề nghiệp massage chăm sóc sức khỏe cấp độ sơ cấp trở lên (bao gồm sơ cấp), do cơ quan lao động và an sinh xã hội cấp;
· Chứng chỉ đào tạo an ninh ngành đặc biệt và nơi công cộng do cơ quan công an cấp;
· Khám sức khỏe, lấy chứng chỉ sức khỏe đạt yêu cầu, có dấu xác nhận kiểm tra đào tạo y tế;
· Tất cả nhân viên làm việc trong dịch vụ tắm (mát-xa chân) phải mang theo chứng chỉ nghề nghiệp do cơ quan lao động và an sinh xã hội cấp, chứng chỉ đào tạo an ninh do cơ quan công an cấp và chứng chỉ sức khỏe do cơ quan y tế cấp đến Hiệp hội Mát-xa Thượng Hải để làm thủ tục cấp chứng chỉ làm việc (thẻ ngực).
|
