Vào thời điểm chuyển mùa đông xuân, số lượng người mắc cảm cúm lại tăng lên. Hiện nay trên thị trường có rất nhiều loại thuốc điều trị cảm cúm, khiến người bệnh lúng túng khi lựa chọn. Thực tế, với những bệnh phổ biến như cảm cúm thông thường, phương pháp bấm huyệt massage trong y học cổ truyền cũng có thể mang lại hiệu quả tốt.
Cảm cúm thông thường lâm sàng chủ yếu biểu hiện các triệu chứng sau: nghẹt mũi, chảy nước mũi, hắt hơi, đau đầu, sốt. Về cơ bản, cảm cúm thông thường chủ yếu do phong tà xâm nhập vào cơ thể gây nên, bệnh diễn tiến ngắn và dễ khỏi. Vào mùa đông xuân, chủ yếu kèm theo hàn tà, xuất hiện các triệu chứng cảm cúm phong hàn như không ra mồ hôi, đau đầu, chảy nước mũi trong, ngứa họng, ho, đờm loãng màu trắng, mặc áo sưởi ấm vẫn thấy lạnh; cũng có trường hợp do cảm cúm phong hàn không được điều trị kịp thời, bệnh tà từ hàn hóa nhiệt, xuất hiện các triệu chứng như sốt nặng, ra mồ hôi, đau đầu căng, đau họng, chảy nước mũi đặc, ho, đờm đặc vàng – đây là cảm cúm hóa nhiệt.
Chọn huyệt
Loại phong hàn: tán phong tán hàn, giải biểu tuyên phế. Chọn huyệt thuộc kinh Bàng quang thủ thái dương, kinh Phế thủ thái âm, kinh Đại trường thủ dương minh, kinh đốc mạch, kinh nhiệm mạch, phối hợp thêm các huyệt liên quan. Các huyệt chọn: Trung phủ, Phong môn, Phong trì, Phong phủ, Phổi du, Hợp cốt, Thái dương, Nghi hương, Gian cảnh, Ấn đường.
Loại hóa nhiệt: sơ phong tán nhiệt, giải biểu thanh phế. Ngoài ra còn phối hợp thêm các huyệt Đại trụ, Quy trì, Thiên thụ, Thương trung.
Phương pháp thao tác cơ bản
Loại phong hàn: bấm day Ấn đường, Thái dương, Nghi hương, phân trượt trán, nắm lấy Hợp cốt, Ngoại quan, đến khi cơ thể ra mồ hôi là được, sau đó dùng lực mạnh nắm bóp Phong trì, Gian cảnh, lần lượt bấm day Trung phủ, Phong môn, Phong trì, Phổi du (mỗi huyệt thao tác 1–2 phút), tiếp theo bấm day vùng lưng trên 1–2 phút, cuối cùng nắm bóp dọc theo kinh Phế thủ thái âm và kinh Đại trường thủ dương minh 1–2 lần.
Loại hóa nhiệt: bấm day Ấn đường, Thái dương, Nghi hương, phân trượt trán, sau đó từ vai dọc theo kinh Đại trường thủ dương minh và kinh Phế thủ thái âm kéo về tận đầu ngón tay 1–2 lần, tập trung bấm day Quy trì, Xích trạch, Ngoại quan, Hợp cốt, Ngư kế, nắm bóp Phong trì, rồi nhấn mạnh bấm day Trung phủ, Thiên thụ, Thương trung, nắm bóp Gian cảnh, massage vùng lưng trên 1–2 phút, điểm áp Đại trụ, Phổi du (mỗi huyệt thao tác 1–2 phút), vỗ tay vùng lưng trên đến hai vai 5 lần, đồng thời vỗ dọc theo kinh đốc mạch và kinh bàng quang từ vùng lưng trên xuống thắt lưng 5 lần.
Nguyên lý điều trị
Loại phong hàn: bấm day Ấn đường, Nghi hương, phân trượt trán giúp giảm đau đầu, thông khiếu mũi; bấm day Phổi du và Trung phủ (huyệt mộ phổi, huyệt giao hội của kinh thủ thái âm và túc thái âm) là sự phối hợp giữa huyệt du và huyệt mộ, giúp tuyên phế giải biểu, trừ ho, giảm nghẹt mũi; bấm day Phong môn (điểm giao hội của kinh thủ thái dương và kinh đốc mạch) giúp tán phong trừ ho, giảm sốt, giảm đau đầu, cứng cổ; bấm day nắm bóp Phong môn, Phong trì (điểm giao hội của kinh túc thiếu dương và dương duy), Gian cảnh (điểm giao hội của kinh túc thiếu dương và dương duy) giúp giải biểu tán hàn, giảm đau đầu và đau cổ; bấm day Hợp cốt (nguyên huyệt của kinh thủ dương minh), Ngoại quan (huyệt giao hội bát mạch) giúp sơ phong thanh nhiệt, thư giãn gân cốt, tăng cường hiệu quả giải biểu.
Loại hóa nhiệt: điểm áp Đại trụ (giao hội của các dương kinh) giúp tuyên thông khí của ba dương kinh, có tác dụng hạ sốt tốt; bấm day Phong trì giúp sơ phong tán nhiệt giải biểu; bấm day Quy trì (hợp huyệt của kinh thủ dương minh), Hợp cốt giúp tả nhiệt phế, trừ ho, giảm đau họng; bấm day Thương trung (giao hội của kinh thủ, túc dương minh), Thiên thụ (giao hội của âm duy và kinh nhiệm mạch) giúp trừ ho, giảm đau họng.
Trong việc điều trị cảm cúm thông thường bằng phương pháp bấm huyệt massage trong y học cổ truyền, các trường hợp nhẹ có thể khỏi sau 3–4 lần điều trị. Khi thực hiện cần tránh gió lạnh. Đồng thời, bệnh nhân cần chú ý giữ ấm, phòng lạnh trong sinh hoạt và ăn uống, uống nhiều nước, tránh làm việc quá sức. Vì massage thường không gây phản ứng phụ, phương pháp này đặc biệt phù hợp với trẻ em, người già và những người đang chuẩn bị mang thai. Đối với phụ nữ mang thai, có thể bỏ bớt một số huyệt như Hợp cốt dưới sự hướng dẫn của bác sĩ.
|
