Kecondongan, arah, dan kedalaman penusukan jarum merujuk kepada keperluan operasi spesifik selepas jarum dimasukkan ke bawah kulit. Dalam proses penusukan jarum, memahami kecondongan, arah, dan kedalaman penusukan yang betul adalah elemen penting untuk mendapatkan sensasi jarum, melaksanakan teknik penambahan dan pengurangan, memainkan efek jarum, meningkatkan keberkesanan rawatan, serta mencegah kejadian tak diingini semasa penusukan.
Kepentingan lokasi titik yang betul bukan sahaja merujuk kepada kedudukan di permukaan kulit, tetapi juga harus dikombinasikan dengan kecondongan, arah, dan kedalaman penusukan yang betul agar titik meridian dapat berfungsi secara optimal. Oleh itu, titik meridian tidak boleh dianggap sebagai titik kecil, tetapi perlu dipahami sebagai konsep tiga dimensi.
Dalam klinikal, penusukan titik meridian yang sama, jika kecondongan, arah, dan kedalaman berbeza, maka struktur tisu yang terkena, sensasi jarum yang dihasilkan, dan kesan rawatan akan berbeza.
Bagi doktor klinikal, kecekapan dalam teknik penusukan jarum berkait rapat dengan kebolehan menguasai kecondongan, arah, dan kedalaman penusukan secara tepat. Kecondongan, arah, dan kedalaman penusukan yang dipilih dalam klinikal bergantung pada lokasi, keperluan rawatan, bentuk tubuh dan keadaan pesakit, dan perlu diadaptasi secara fleksibel.
I. Kecondongan Penusukan
Kecondongan penusukan merujuk kepada sudut yang dibentuk antara batang jarum dan permukaan kulit semasa penusukan. Saiz sudut ini ditentukan berdasarkan kedudukan titik meridian, sifat penyakit, lokasi penyakit, dan keperluan teknik. Kecondongan penusukan biasanya dibahagikan kepada tiga jenis: penusukan tegak, penusukan condong, dan penusukan mendatar.
1. Penusukan Tegak: Batang jarum membentuk sudut 90° dengan permukaan kulit, menusuk secara tegak ke dalam titik meridian. Teknik ini sesuai untuk kebanyakan titik meridian, terutama pada bahagian otot yang tebal.
2. Penusukan Condong: Batang jarum membentuk sudut kira-kira 45° dengan permukaan kulit, menusuk secara condong ke dalam titik meridian. Teknik ini sesuai untuk titik meridian di bahagian kulit yang nipis, atau bahagian yang mengandungi organ penting, atau titik yang tidak sesuai untuk penusukan dalam, serta titik di kawasan sendi. Ia juga kerap digunakan semasa aplikasi teknik tertentu untuk merangsang qi dan mengatur qi.
3. Penusukan Mendatar (juga dikenali sebagai penusukan melintang atau penusukan di bawah kulit): Batang jarum membentuk sudut kira-kira 15° dengan permukaan kulit, menusuk secara mendatar ke dalam titik meridian. Teknik ini sesuai untuk titik meridian di bahagian kulit nipis dan otot yang sedikit. Seperti pada bahagian kepala, muka, tulang dada, teknik penusukan melintang digunakan dalam teknik penusukan melintang dan teknik jarum kepala, serta teknik jarum pergelangan tangan dan kaki.
II. Arah Penusukan
Arah penusukan merujuk kepada arah jarum ketika masuk dan selepas masuk, singkatan "arah jarum". Arah penusukan biasanya ditentukan berdasarkan arah perjalanan meridian, kedudukan titik meridian, dan struktur tisu yang ingin dicapai. Walaupun arah berkait rapat dengan kecondongan, contohnya titik meridian di bahagian kepala dan muka biasanya menggunakan penusukan mendatar, titik meridian di leher dan tekak biasanya menggunakan penusukan melintang, titik meridian di tengah dada biasanya menggunakan penusukan mendatar, titik meridian di sisi dada biasanya menggunakan penusukan condong, titik meridian di perut biasanya menggunakan penusukan tegak, titik meridian di pinggang dan belakang biasanya menggunakan penusukan condong atau tegak, titik meridian di anggota badan biasanya menggunakan penusukan tegak. Namun, kecondongan ditentukan berdasarkan ciri-ciri lokasi titik, manakala arah penusukan ditentukan berdasarkan keperluan rawatan penyakit yang berbeza.
Hanya sebagai contoh, untuk titik Jiache, jika digunakan untuk merawat sakit rahang, sakit pipi, atau mulut tertutup, jarum diarahkan ke bahagian temporal secara condong, supaya sensasi jarum merebak ke seluruh pipi; apabila merawat kelumpuhan muka atau muka condong, jarum diarahkan secara melintang ke mulut; apabila merawat selsema, jarum diarahkan secara condong ke bahagian kelenjar liur; tetapi apabila merawat sakit gigi, gunakan penusukan tegak.
III. Kedalaman Penusukan
Kedalaman penusukan merujuk kepada kedalaman batang jarum masuk ke dalam tisu kulit dan otot titik meridian. Memahami kedalaman penusukan harus berdasarkan prinsip mendapatkan sensasi qi di bawah jarum tanpa merosakkan organ atau tisu. Dalam amalan klinikal, kedalaman penusukan setiap titik meridian perlu dipertimbangkan secara holistik berdasarkan usia pesakit, bentuk tubuh, keadaan penyakit, kedudukan titik meridian, kedalaman perjalanan meridian, musim, pengalaman doktor dalam teknik jarum, dan keperluan mendapatkan qi. Seperti yang dinyatakan dalam "Suwen·Ciyao Lun": "Penusukan mempunyai kedalaman, masing-masing patut mengikut prinsip... kedalaman yang tidak sesuai akan menjadi bencana besar," menekankan bahawa kedalaman penusukan mestilah sesuai.
Cara memahami kedalaman penusukan yang betul perlu memperhatikan beberapa aspek berikut.
1. Usia: Dalam "Lingshu·Nishun Feishou" disebutkan: "Bayi dan orang kurus, tusuk secara halus dan cepat; orang kuat dan gemuk, tusuk dalam dan tinggal lama." Orang tua yang lemah, qi dan darah berkurangan; kanak-kanak yang halus, qi yang belum matang, tidak sesuai untuk penusukan dalam. Orang muda yang sihat, qi dan darah kuat, boleh diberi penusukan lebih dalam.
2. Bentuk Tubuh: Pesakit mempunyai perbezaan dalam bentuk tubuh, gemuk atau kurus, kuat atau lemah. Dalam "Suwen·Sibu Jiuhou Lun" disebutkan: "Perlu ukur bentuk tubuh pesakit, baru dapat menyesuaikan qi yang lemah atau kuat." Zhang Zhicong juga berkata: "Mengetahui bentuk tubuh gemuk atau kurus, maka tahu kedalaman penusukan jarum." Oleh itu, untuk pesakit yang kurus dan lemah, perlu penusukan lebih halus; untuk pesakit yang gemuk dan kuat, boleh diberi penusukan lebih dalam.
3. Lokasi: Titik meridian di kepala dan muka, serta bahagian belakang dada, penusukan perlu lebih halus; titik meridian di anggota badan dan bahagian pantat, penusukan boleh lebih dalam.
4. Meridian: Meridian tersebar di tubuh dengan kedalaman dan sifat yang berbeza, tergolong dalam Yin atau Yang. Dalam literatur kuno, meridian lebih dalam, penusukan meridian boleh lebih dalam; meridian lebih halus, penusukan meridian perlu lebih halus; meridian Yang terletak di luar, sesuai penusukan halus; meridian Yin terletak di dalam, sesuai penusukan lebih dalam. Seperti yang dinyatakan dalam "Lingshu·Yinyang Qingzhuo": "Penusukan Yin, dalam dan tinggal lama; penusukan Yang, halus dan cepat." Secara umum, meridian yang mengalir di bahagian siku dan lutut lebih dalam, jadi penusukan perlu lebih dalam; meridian yang mengalir di bahagian pergelangan tangan dan kaki lebih halus, jadi penusukan perlu lebih halus.
5. Penyakit: Dalam "Lingshu·Weiqi Shichang" disebutkan: "Perubahan penyakit, kedalaman dan kedudukan tidak terhingga, masing-masing berada di tempatnya. Penyakit ringan, tusuk lebih halus; penyakit berat, tusuk lebih dalam; penyakit ringan, tusuk sedikit; penyakit berat, tusuk banyak; ikuti perubahan dan sesuaikan qi." Dalam "Lingshu·Zhongshi" juga disebutkan: "Jika denyutan nadi padat, tusuk dalam untuk mengalirkan qi; jika denyutan nadi lemah, tusuk halus untuk tidak membiarkan qi terbuang, memelihara nadi, mengeluarkan penyakit saja." Ini menunjukkan bahawa kedalaman penusukan harus ditentukan berdasarkan diagnosis berdasarkan sifat dan mekanisme penyakit.
6. Teknik: Dalam "Yixue Renmen" disebutkan: "Untuk penambahan, ambil qi dari Wei, sesuai dengan jarum halus dan ringan, ikuti qi Wei di belakang untuk mengisi kekurangan; untuk pengurangan, tinggalkan qi dari Ying, sesuai dengan jarum berat dan dalam, ambil qi Ying di hadapan untuk mengurangkan kelebihan." Dalam "Nanjing" disebutkan: "Penusukan Ying tidak merosakkan Wei, penusukan Wei tidak merosakkan Ying," menunjukkan bahawa dalam teknik penusukan, kedalaman perlu dipahami dengan jelas, strategik. Jika perlu dalam tetapi dilakukan halus, maka belum sampai ke Ying tetapi merosakkan Wei; jika perlu halus tetapi dilakukan dalam, maka akan terlalu keras dan merosakkan Ying.
7. Musim: Tubuh manusia berkait rapat dengan musim, penusukan perlu mengikut musim. Dalam "Suwen·Zhen Yao Jingzhong Lun" disebutkan: "Musim bunga, musim panas, musim luruh, musim sejuk, masing-masing mempunyai cara tersendiri." Dalam kedalaman penusukan, perlu mempertimbangkan penyakit dan musim. Dalam "Lingshu·Ben Shu" disebutkan: "Pada musim bunga, tusuk meridian, ruang meridian, bahagian otot besar; jika berat, tusuk dalam; jika ringan, tusuk halus; pada musim panas, tusuk semua titik meridian, saluran kecil, otot dan kulit; pada musim luruh, tusuk semua titik bersatu, sama seperti musim bunga; pada musim sejuk, tusuk semua titik meridian dan titik cabang, ingin dalam dan tinggal lama." Secara umum, musim bunga dan musim panas sesuai dengan penusukan halus, musim luruh dan musim sejuk sesuai dengan penusukan dalam. Prinsip ini berdasarkan "Nanjing": "Musim bunga dan musim panas, qi yang cerah berada di atas, qi manusia juga berada di atas, jadi perlu tusuk halus; musim luruh dan musim sejuk, qi yang cerah berada di bawah, qi manusia juga berada di bawah, jadi perlu tusuk dalam." Jika tidak mengikut pola musim, seperti yang dinyatakan dalam "Suwen·Sishi Ci Niche Lun": "Setiap kali penusukan pada empat musim ini, jika tidak mengikut, akan menjadi penyakit besar, tidak boleh diabaikan. Jika tidak, akan timbul kekacauan qi dan penyakit akan muncul."
8. Sensasi Jarum: Pesakit yang mempunyai sensasi kebas, sakit, berat, cepat muncul, atau pesakit yang cemas dan takut jarum, penusukan perlu lebih halus; pesakit yang sensasi lambat atau kecil, penusukan perlu lebih dalam. Seperti yang dinyatakan dalam "Zhenjiu Dacheng": "Semua penusukan dalam dan luar, jika terkejut dengan jarum, berhenti." Maksudnya, kedalaman penusukan berdasarkan sensasi jarum, dengan syarat mendapatkan qi. Kecondongan, arah, dan kedalaman penusukan mempunyai hubungan tak terpisah. Secara umum, penusukan dalam lebih menggunakan penusukan tegak, penusukan halus lebih menggunakan penusukan condong atau mendatar. Untuk titik meridian di bahagian medula oblongata, kawasan mata, dada, perut, dan pinggang belakang, kerana terdapat organ penting, perlu menguasai kecondongan, arah, dan kedalaman penusukan dengan teliti untuk mengelakkan kejadian tak diingini.
|
