Táo bón
Táo bón là tình trạng phân khô, khó đi ra, thời gian đi đại tiện kéo dài, thường từ hai ngày trở lên, hoặc có cảm giác muốn đi nhưng khó đi. Nguyên nhân thường gặp gồm nhiệt độc nội kết, khí hư vận chuyển yếu, hoặc âm hư huyết ít. Các phương pháp dân gian thường dùng và hiệu quả sau đây:
[Phương I]
Ma nhân, hạnh nhân, qua lâu mỗi vị bằng nhau, mật ong vừa đủ. Ba vị cùng tán thành bột mịn, luyện mật ong thành viên bằng quả hồng, mỗi ngày uống 2–3 viên, uống với nước ấm.
Phương này thanh nhiệt nhuận tràng, thích hợp với táo bón do nhiệt kết.
[Phương II]
1–2 quả chuối, đường phèn vừa đủ. Chuối bỏ vỏ, thêm đường phèn vừa đủ, hấp cách thủy, mỗi ngày 1–2 lần, uống liên tục vài ngày.
Phương này thích hợp với táo bón do âm khô ruột.
[Phương III]
Sở dương, tàng sơn mỗi vị 15g, mật ong 30g. Sở dương thái lát, cùng tàng sơn sắc lấy nước, cho mật ong vào khuấy đều, chia làm 2 lần uống.
Phương này thích hợp với táo bón do khí hư.
[Phương IV]
Mật ong 30g, kim ngân hoa 15g. Trước tiên sắc kim ngân hoa lấy nước, bỏ bã, để nguội, chia nhỏ cho mật ong tan dần rồi uống. Không nên sắc quá đặc, thông thường sắc thành hai chén nước kim ngân hoa, đựng trong chai, pha dần với mật ong uống.
Phương này thanh nhiệt thông tiện, thích hợp với táo bón do nhiệt kết.
[Phương V]
Khoai tây tùy ý lượng. Rửa sạch, nghiền nát, ép lấy nước, lọc qua vải màn. Buổi sáng sớm và trước bữa trưa mỗi lần uống nửa ly.
Phương này thích hợp với mọi nguyên nhân gây táo bón.
[Phương VI]
Sinh quân 4g, đường trắng vừa đủ. Pha nước sôi, uống như trà, uống nhiều lần.
Phương này thích hợp với táo bón do nhiệt kết.
[Phương VII]
Ma nhân, hạnh nhân, hạt芝麻 mỗi vị bằng nhau. Ba vị cùng tán thành bột mịn, luyện mật ong thành viên bằng quả hồng, mỗi ngày uống 2–3 viên, uống với nước ấm.
Phương này thanh nhiệt nhuận tràng, thích hợp với phân khô cứng.
[Phương VIII]
Sâm sơn, ngọc trúc mỗi vị 50g, vịt trống già 1 con, gia vị vừa đủ. Vịt làm sạch lông và nội tạng, rửa sạch, cùng sâm sơn, ngọc trúc cho vào nồi đất, thêm hành, gừng, nước, đun sôi, nấu nhỏ lửa 1 giờ, đến khi thịt vịt nhừ, thêm muối, mì chính tùy thích, ăn thịt và uống canh.
Phương này thích hợp với táo bón do phổi hư lâu ngày, âm vị hư tổn.
[Phương IX]
Thịt lưng heo nạc, gạo tẻ mỗi loại 100g, hồi hương, muối, dầu hào, bột tiêu hồ mỗi thứ một chút. Trước tiên cắt thịt lưng thành miếng nhỏ, xào sơ trong dầu hào, sau đó cho gạo tẻ vào nấu cháo, gần chín thì cho hồi hương, bột tiêu hồ, muối vào, nấu thêm 1–2 lần sôi, ăn lúc bụng đói buổi sáng và buổi tối.
Phương này thích hợp với táo bón do bệnh sốt làm tổn thương âm.
[Phương X]
Rau cải xanh 200g, gạo tẻ 30g. Trước tiên nấu cháo gạo tẻ, gần chín thì cho rau cải xanh vào, sôi một lần là được, ăn tùy ý.
Phương này điều hòa trung tiêu, thông tiện, thích hợp với người thể lực yếu, bệnh lâu ngày, đại tiện khó khăn.
[Phương XI]
Bột hạt栗, bột ngô mỗi loại 30g, hạt芝麻, hạt đại ma, đường đỏ vừa đủ. Rửa sạch hạt芝麻, vắt ráo nước, rang thơm; hạt đại ma nghiền thành bột, hai vị cho vào chậu trộn đều, thêm bột hạt栗, bột ngô, đường đỏ, thêm nước trộn đều, làm thành khuôn bánh, hấp cách thủy lửa lớn 15–20 phút, mỗi ngày 1 lần, ăn vào buổi sáng.
Phương này bổ thận, nhuận tràng, thích hợp với táo bón do khí hư.
[Phương XII]
Phát tài 3g, hàu thịt (tức thịt hàu) mỗi thứ 60g, thịt heo nạc. Gạo tẻ vừa đủ. Làm sạch phát tài, hàu thịt, thịt heo nạc băm nhỏ thành viên, cho vào nồi đất, thêm nước vừa đủ, đun sôi, cho gạo tẻ vào, thả phát tài, hàu thịt vào, nấu cùng đến khi gạo nở, thêm viên thịt vào nấu chín, ăn thịt và uống cháo.
Phương này trích từ “Tạp chí Thực phẩm Trung Quốc”, thích hợp với táo bón ở người cao tuổi.
[Phương XIII]
Ngũ lý nhân 15g, gạo trắng 50g. Đập nát ngũ lý nhân, trộn với nước, lọc bỏ bã lấy nước, cũng có thể đun ngũ lý nhân với 500ml nước lấy nước, dùng nước thuốc nấu cùng gạo trắng đã rửa sạch, mỗi ngày ăn 2 lần vào buổi sáng và buổi tối, ăn ấm.
Phương này nhuận tràng, thích hợp với táo bón ở người già.
[Phương XIV]
Khổ sâm 250g, gạo trắng 50g, muối vừa đủ. Gọt vỏ khổ sâm, thái miếng, nấu cùng gạo trắng thành cháo, nêm dầu, muối theo khẩu vị.
Phương này thích hợp với phân khô cứng.
[Phương XV]
Rau sống tươi 200–250g, củ sen 10 quả (gọt vỏ). Nấu rau sống và củ sen thành canh, mỗi ngày chia 2–3 lần uống.
Phương này thích hợp với táo bón do nhiệt kết.
[Phương XVI]
Sơ nhân 15g, gạo tẻ 30g. Trước tiên nấu cháo, sau đó nghiền sơ nhân thành hồ với nước, cho vào cháo, đun sôi 2–3 lần, uống khi bụng đói.
Phương này thích hợp với táo bón do khí huyết kém.
[Phương XVII]
Nhân sâm 9g, bạch truật, phục linh mỗi vị 12g, hoàng kỳ 15g, hoàng tinh, đương quy mỗi vị 10g, bạch tử nhân 10g (rót vào), tùng tử nhân 10g (rót vào), cam thảo 7g. Sắc uống, mỗi ngày 1 thang, chia làm 2 lần uống.
Phương này thích hợp với táo bón do khí hư.
[Phương XVIII]
Đương quy 12g, xuyên芎, bạch thược mỗi vị 10g, địa hoàng, chích thủ ô mỗi vị 12g, đại ma nhân 20g (rót vào), hoàng kỳ 15g, tàn hương 7g (nghiền thành bột, cho vào thuốc sắc), sơn dược 15g. Sắc uống, mỗi ngày 1 thang, chia làm hai lần uống sáng – chiều.
Phương này thích hợp với táo bón do huyết hư.
[Phương XIX]
Đại hoàng 6g, bỉnh lang 10g, chi thực, mộc hương mỗi vị 7g, ô dược 9g, trầm hương 7g (nghiền thành bột, rót vào), trần bì 9g, phúc thần, bán hạ, hạnh nhân mỗi vị 10g. Sắc uống, mỗi ngày 1 thang, chia làm 2 lần uống.
Phương này thích hợp với táo bón do khí trệ.
[Phương XX]
Sữa bò 250ml, mật ong 100ml, nước hành tây một chút. Mỗi sáng nấu nóng ăn.
Phương này trơn ruột thông tiện, thích hợp với táo bón kinh niên.
[Phương XXI]
Hoa đào tươi 4g, gạo tẻ 100g.
Hai vị cùng nấu thành cháo loãng, ăn cách ngày 1 lần.
Phương này trơn ruột thông tiện, thích hợp với táo bón.
[Phương XXII]
Đậu đen 25g, gạo tẻ 50g. Đậu đen rang xong tán nhỏ để sẵn, gạo tẻ rửa sạch để sẵn, đậu đen và gạo tẻ cho vào nồi, thêm nước, đun sôi lửa lớn, sau đó hạ nhỏ lửa nấu thành cháo.
Phương này có tác dụng bổ gan thận, dưỡng ngũ tạng, thích hợp với gan thận hư, chóng mặt do hư phong, táo bón do ruột khô, thể trạng yếu sau bệnh, ho khan không đờm, tóc bạc sớm, sữa ít sau sinh.
Phương này trích từ “Bản thảo cương mục”, “Điều cơ thực phẩm biện”… tên ban đầu là “Cháo đậu đen”. Dùng cho “ngũ tạng hư tổn, ích khí lực, kiên gân cốt” và “đại trường phong tắc, ho khan không đờm”. Là phương phổ biến để bổ gan thận. Gan thận hư không đủ nuôi não dẫn đến chóng mặt; phổi mất dưỡng sinh dẫn đến ho khan; dịch khô ruột khô dẫn đến táo bón; tóc thiếu dinh dưỡng dẫn đến bạc sớm; nguồn sữa thiếu dẫn đến sữa ít sau sinh; ngũ tạng thiếu dưỡng sinh dẫn đến thể trạng yếu. Pháp trị cần bổ gan thận, dưỡng ngũ tạng. Trong phương, đậu đen làm chủ, bổ gan thận, dưỡng ngũ tạng; gạo tẻ làm phụ, dưỡng vị, bổ hư tổn, tăng cường hiệu quả bổ dưỡng. Hai vị phối hợp thành phương bổ gan thận, dưỡng ngũ tạng. Phương này trọng điểm là bổ dưỡng, đặc biệt phù hợp với người âm tinh thiếu, huyết hư, dịch âm suy.
Thêm mật ong vào ăn sẽ tăng cường hiệu quả bổ dưỡng và nhuận tràng.
Phương này bổ dưỡng mạnh, vì vậy người có đàm thấp nội thịnh hay đại tiện lỏng không nên dùng.
[Phương XXIII]
Thịt chó, khoai lang mỗi thứ 250g. Rượu nấu 1 thìa, muối tinh một chút. Khoai lang gọt vỏ, thái miếng, để sẵn. Thịt chó rửa sạch, thái nhỏ, cho vào nồi, thêm rượu nấu 1 thìa, nước vừa đủ, muối tinh một chút, đun sôi, vớt bọt, nấu khoảng 1 giờ, cho khoai lang vào, nấu đến khi nhừ.
Phương này bổ trung ích khí, ôn thận tráng dương, rộng ruột thông tiện. Thích hợp với chứng tiểu đêm nhiều và táo bón kinh niên.
Lý do trong món ăn có khoai lang, ăn nhiều dễ gây ợ chua, vì vậy người mắc viêm loét dạ dày hoặc dư axit dạ dày không nên dùng.<>táo bón phương pháp dân gian>
|
