Điều trị bệnh hen theo y học cổ truyền

Theo y học cổ truyền, bệnh hen do tổn thương phổi thận gây ra, do đó nguyên tắc điều trị bệnh hen là "cấp thì trị biểu, chậm thì trị bản", biểu là phổi, bản là thận. Nghĩa là khi bệnh hen bộc phát, cần ưu tiên trị biểu, nhằm dừng hen, bình thở; khi bệnh ổn định, cần tập trung điều trị bản, bổ thận ích khí. Nếu vừa có chứng thực, vừa có chứng hư, thì điều trị cần kết hợp cả biểu và bản, vừa điều trị hư, vừa điều trị thực.
Theo nguyên nhân, y học cổ truyền chia bệnh hen thành ba loại: một là hen phong hàn, điều trị dùng các vị thuốc như Ma hoàng, Quế chi, Bạch thược, Tế tâm, Bán hạ, Ngũ vị tử, Cam thảo, Can khương, phương này trong y học cổ truyền gọi là Tiểu Thanh Long Thang, có công năng bình phế tán hàn; hai là hen nhiệt, dùng Ma hoàng, Tinh nhân, Sinh thạch cao, Cam thảo để điều trị, phương này gọi là Ma Tinh Thạch Cao Thang, có công năng thanh nhiệt, hóa đàm, định sặc; ba là hen đàm, dùng Trần bì, Bán hạ, Phục linh, Cam thảo để điều trị, phương này gọi là Nhị Trần Thang, có công năng táo thấp hóa đàm, giáng khí định sặc. Ngoài ra, nếu bệnh hen kèm theo triệu chứng phế khí hư như thở gấp, nói yếu, ho khò khè yếu, tự ra mồ hôi, sợ gió, có thể thêm Viên Lục Quân Tử Thang, do Đảng sâm, Bạch truật, Phục linh, Cam thảo, Trần bì, Bán hạ tạo thành, có công năng ích khí, kiện tỳ, bình phế. Nếu có triệu chứng thận hư như thở gấp kéo dài, hít vào nhiều, thở ra ít, càng vận động càng nặng, mồ hôi ra, tay chân lạnh, sợ lạnh, có thể thêm Kim Quí Thận Khí Hoàn để điều trị, do Thục địa, Sơn dược, Sơn truật, Đan bì, Trầm diệp, Phục linh, Phục tử, Nhục quế tạo thành, có công năng bổ thận, nạp khí.