Sử dụng phương pháp kết hợp Đông – Tây y để điều trị bệnh là đặc điểm nổi bật trong giới y học Trung Quốc, một số bệnh nhân cũng thích dùng thuốc Đông – Tây y “song song cùng tiến”. Tất nhiên, lợi ích của việc dùng thuốc Đông – Tây y “song song cùng tiến” nằm ở chỗ:
1. Tăng cường hiệu quả điều trị. Dưới sự hướng dẫn của lý luận cơ bản Đông – Tây y, kết hợp chẩn đoán theo chứng (Đông y) và chẩn đoán theo bệnh (Tây y), phát huy ưu điểm của cả hai, bổ sung thiếu sót cho nhau, tích hợp thuốc Đông – Tây y một cách hợp lý, sử dụng phối hợp hợp lý, thường đạt được hiệu quả tốt hơn so với chỉ dùng thuốc Đông y hoặc chỉ dùng thuốc Tây y, đặc biệt khi điều trị các bệnh khó, còn thể hiện rõ ưu thế độc đáo.
2. Giảm phản ứng phụ do thuốc Tây gây ra. Khi dùng thuốc Đông y phối hợp với thuốc Tây y có thể làm giảm các phản ứng phụ do thuốc Tây gây ra, ví dụ như Bổ trung ích khí hoàn có thể làm giảm tổn thương niêm mạc dạ dày do viêm đau gây ra, thúc đẩy tổng hợp protein dạ dày, tăng cường bảo vệ và phục hồi niêm mạc dạ dày. Một số bệnh nhân ung thư thường phải trải qua xạ trị hoặc hóa trị, nhưng thuốc hóa trị tuy ức chế tế bào ung thư đồng thời cũng gây tổn thương cho cơ thể, chẳng hạn như ức chế tủy xương, phản ứng đường tiêu hóa, rối loạn chức năng gan thận... Lúc này, nếu dùng thuốc Đông y đồng thời sẽ giúp bồi bổ chính khí, nâng cao miễn dịch cơ thể, vừa ngăn ngừa tổn thương các cơ quan trên do hóa trị, vừa tăng khả năng hệ thống phòng vệ của cơ thể chống lại tế bào ung thư.
Chắc chắn rằng việc phối hợp thuốc hợp lý sẽ mang lại hiệu quả gấp đôi với công sức bằng một, tuy nhiên không phải mọi trường hợp “song song cùng tiến” nào cũng đạt được mục đích tăng hiệu quả và giảm “độc”, nếu dùng không đúng cách có thể gây ra nhiều bất lợi, nhẹ thì làm giảm hiệu quả, nặng thì gây bệnh do thuốc:
1. Hình thành chất không tan, ảnh hưởng đến hấp thu, làm giảm hiệu quả. Trong các dược liệu Đông y như thạch cao, trân châu mẫu, từ thạch đều chứa ion kim loại, nếu phối hợp với kháng sinh như kanamycin, neomycin sẽ hình thành muối và phức hợp không tan, ảnh hưởng đến hấp thu; các bài thuốc Đông y dạng viên như Đan sâm viên không nên dùng cùng với Vị an bình, vì Đan sâm có thể tạo thành phức hợp không tan với hydroxide nhôm trong Vị an bình, khó hấp thu qua đường ruột, làm giảm hiệu quả.
2. Tạo ra hợp chất độc hại, gây hại cho sức khỏe. Các bài thuốc Đông y dạng viên chứa Thạch Xà như Kiến não hoàn, Tử Tuyết Đan, An Cung Ngưu Hoàng Hoàn không nên dùng cùng với thuốc Tây y khử cực như sắt sunfat, Bromexin chứa brom, iodua kali chứa iốt, nếu dùng cùng nhau sẽ tạo thành kết tủa độc hại như thủy ngân bromua, thủy ngân iodua, gây đi ngoài kiểu tả đỏ, dẫn đến viêm ruột do thuốc.
3. Trung hòa axit – bazơ, ảnh hưởng đến hiệu quả. Các bài thuốc Đông y dạng viên có thành phần axit như Bảo hòa hoàn, Ô mai hoàn, Sơn tra hoàn không nên dùng cùng với thuốc Tây y kiềm như aminophylline, viên natri bicacbonat, Vị an bình, vì thành phần axit và bazơ tương tác trung hòa lẫn nhau, làm giảm hiệu quả điều trị.
4. Gây hiệu ứng kháng cự giữa các thuốc. Cỏ ngọt hoặc nhung hươu đều chứa chất giống corticosteroid, làm tăng đường huyết, do đó khi dùng cùng với thuốc hạ đường huyết sẽ làm giảm hoặc triệt tiêu tác dụng hạ đường huyết của thuốc hạ đường huyết.
5. Tăng tốc chuyển hóa thuốc, làm giảm hiệu quả. Rượu khớp, rượu quốc công, các loại rượu thuốc đều chứa ethanol, nếu dùng cùng với thuốc Tây y như An ninh, Lí đặc linh, phenobarbital, ethanol sẽ tăng hoạt tính men thuốc gan, khiến thuốc Tây y bị chuyển hóa nhanh hơn trong cơ thể, từ đó làm giảm hiệu quả.
Tất nhiên, những bất lợi do dùng thuốc Đông – Tây y “song song cùng tiến” không hợp lý còn rất nhiều, vì vậy khuyên những bệnh nhân thích dùng “song song cùng tiến” nên dùng thuốc dưới sự hướng dẫn của bác sĩ, tuyệt đối không tự ý phối hợp thuốc Đông – Tây y, nếu không sẽ không những không nâng cao hiệu quả mà còn làm giảm hiệu quả, thậm chí có thể gây phản ứng phụ, tăng độc tính.
|
