ศิลปะการเขียนตัวอักษรในหมู่แพทย์แผนจีน – ตำนานเกี่ยวกับแพทย์ที่เขียนหนังสือได้ดี

ในสมัยก่อน แพทย์แผนจีนที่สอนศิษย์มีคำพูดสี่ประโยคว่า “เขียนตัวอักษรได้ดี ร้องเพลงสองภาษา จับชีพจรได้ ใส่เสื้อผ้าตามฤดูกาล” ซึ่งสรุปสิ่งที่แพทย์ที่มีวุฒิภาวะต้องมี 4 อย่าง ซึ่ง “เขียนตัวอักษรได้ดี” ถูกจัดอันดับเป็นอันดับแรก ซึ่งเป็นประเพณีที่ดีของแพทย์แผนจีน แพทย์ชื่อดังส่วนใหญ่ให้ความสำคัญกับการเขียนใบสั่งยาให้ชัดเจน ตั้งใจพัฒนาทักษะการเขียนตัวอักษร แพทย์ชื่อดังยุคชิง หวู่หงเฟิง (ค.ศ. 1821–1889) ไม่เพียงแต่เป็นที่รู้จักทั่วทั้งภาคใต้และภาคเหนือของจีน แต่ยังมีทักษะการเขียนตัวอักษรที่ยอดเยี่ยม ทุกครั้งที่เขียนใบสั่งยา ต้องเขียนเอง ไม่ให้ศิษย์ช่วยเขียน ซึ่งต่างจากแพทย์บางคนที่พูดชื่อยา แล้วให้ศิษย์เขียน ผลงานการเขียนตัวอักษรของหวู่หงเฟิงยอดเยี่ยม ผู้คนที่ได้รับใบสั่งยาของเขามองว่าเป็นสมบัติ ชาวญี่ปุ่นมาซื้อในเซี่ยงไฮ้ ราคาหนึ่งแผ่นสูงถึง 10 เหรียญเงิน ถ้าต่ำสุดก็ 4–5 เหรียญ ขณะนั้น งานศิลปะของจิ้วไบชี ราคาเพียง 2 เหรียญเท่านั้น แพทย์ชื่อดังชื่อ เจิ้นเมนซือ เขียนบทกวีให้กับ "การเขียนตัวอักษรของยาที่รวบรวมโดยหวู่หงเฟิง" ว่า “ทุกครั้งที่เห็นความจริงใจในความวุ่นวาย ใบสั่งยาเขียนด้วยมือ ไม่เพียงแต่แพทย์ทั้งหลายยกย่องเป็นผู้นำ แต่แม้แต่การเขียนตัวอักษรก็ยังส่งต่อไปยังรุ่นหลัง” ชื่นชมว่า ไม่เพียงแต่เป็นผู้นำในวงการแพทย์ แต่การเขียนตัวอักษรยังสามารถส่งต่อไปยังรุ่นหลังได้
ตั้งแต่โบราณ แพทย์ที่มีทักษะการเขียนตัวอักษรจำนวนมาก แพทย์ชื่อดังหลายคนเป็นศิลปินที่มีชื่อเสียง แพทย์ชื่อดังยุคจินตะวันออก ชื่อ เกอหง ตั้งแต่เด็กชอบเรียนรู้ บ้านยากจน “ต้องตัดไม้เองเพื่อแลกกระดาษและปากกา คืนหนึ่งก็เขียนหนังสืออ่าน” เขาเขียนตัวอักษร 4 ตัว “เทียนต้าจี้กวน” บนหินสลักที่เทียนต้าซาน ถูกนักเขียนตัวอักษรชื่อดังอย่างมีฟูกล่าวว่า “เป็นตัวอักษรขนาดใหญ่ที่ยอดเยี่ยมที่สุด ไม่มีใครเทียบได้ในประวัติศาสตร์”
แพทย์ชื่อดังยุคหนานโจว ชื่อ ต้าหงจิง ตั้งแต่เด็กบ้านยากจน “ใช้กิ่งไม้เป็นปากกา วาดบนพื้นดินเพื่อเรียนเขียนตัวอักษร” ผลงานที่เหลืออยู่บนหินสลักที่เจาซานในเจียงซู คือ “ยีจือมิง” ตัวอักษรทรงพลัง สวยงาม ถึงกับนักเขียนตัวอักษรชื่อดังอย่างหวังติ่งเจียนเข้าใจผิดว่าเป็นผลงานของหวังซีจื่อ นักเขียนตัวอักษรชื่อดัง สมัยถัง ชื่อ ซุนซีมiao ก็เป็นนักเขียนตัวอักษรชื่อดัง หนังสือ "ซีชุนมินเกอจูซู" ยุคซ่ง รวบรวมผลงานเขียนตัวอักษรของเขาไว้
ฟูชิงจู (ค.ศ. 1607–1684) ได้รับการยกย่องว่าเป็น “นักเขียนตัวอักษรที่ดีที่สุดยุคต้นชิง” สะท้อนถึงอิทธิพลที่ยิ่งใหญ่ ร้านค้าในเขตไทหยวน ต่างภาคภูมิใจที่ได้รับลายมือของเขา คำว่า “จินหยวนจิ่งปั่น” ที่เขียนไว้ให้กับต้นไม้จิ่งปั่น ใช้สไตล์ที่แข็งแรง ทรงพลัง ถูกยกย่องว่าเป็นหนึ่งในสามสิ่งที่โดดเด่นที่สุดในสวนจิ่งปั่น เขาได้รับงานเขียนของเจ้าจิ้งจื้อตอนอายุ 20 ปี ชื่นชอบความลื่นไหล แต่ต่อมาเข้าใจว่า “คุณภาพงานเขียนสะท้อนคุณภาพของผู้เขียน” เจ้าจิ้งจื้อเปลี่ยนจากซ่งมาเป็นหยวน จึงทำงานให้กับหยวน จึง “จิตใจเสีย จึงทำให้ลายมือลื่นไหล” แต่หยางชินหยวน ซื่อสัตย์ ไม่ยอมแพ้ จึงลายมือแข็งแรง ดังนั้นเขาจึงเลิกใช้เจ้าจิ้งจื้อ หันมาเรียนรู้ลายมือหยางชินหยวน จริงๆ แล้ว คำว่า “เขียนตัวอักษรไม่มีความล้ำค่า แค่ต้องตรงและดูธรรมดา ความธรรมดาจะเกิดความล้ำค่า กลับสู่ความล้ำค่าที่ดูธรรมดา” แนวคิดศิลปะการเขียนตัวอักษรของเขาคือ “สี่ต้อง สี่ไม่” — ต้องธรรมดา ไม่ต้องล้ำค่า; ต้องดูแปลก ไม่ต้องสวย; ต้องไม่เรียบร้อย ไม่ต้องลื่นไหล; ต้องจริงใจ ไม่ต้องจัดวาง แนวคิดนี้ยังมีอิทธิพลในวงการเขียนตัวอักษรปัจจุบัน ลายมือของเขาที่ดูเบาสบาย แต่ภายในแข็งแกร่ง ตัวอักษรเล็กที่สุดดีมาก ดูโบราณ ปัจจุบันที่ฝั่งแม่น้ำเฟินเหอ นครไทหยวน มีสวนหินที่เก็บงานเขียนตัวอักษรของเขามากมาย
แพทย์ชื่อดังยุคใหม่ที่เขียนตัวอักษรได้ดี ยิ่งกว่าดาวหลายดวง ฉายแสงในวงการแพทย์ เช่น แฟนเหวินปู เตี้ยหลีฮวน ติงกานเจิ้น อุนตี้เฉียว หวังจงฉี เสี่ยวหลงยู่ ซีจินโม โกว์เซียวหยาน ซือเสี่ยวปู ฉินป๋อเว่ย เจิ้นเมนซือ หยานจางซาน ฉินต้าหลง เป็นต้น งานเขียนตัวอักษรของพวกเขาถึงระดับสูงสุด ใบสั่งยาที่ทิ้งไว้ ถูกคนรักงานเขียนตัวอักษรเก็บสะสมเป็นสมบัติ
แพทย์ชื่อดังจากเจ้อเจียง ชื่อ แฟนเหวินปู มีชื่อว่า “สามสิ่งที่ยอดเยี่ยม: บทกวี งานเขียนตัวอักษร แพทย์” ใช้บทกวีและงานเขียนตัวอักษรในการเดินทางในวงการ ตลอดชีวิตเรียนเขียนตัวอักษรโดยจำลองจากหวังอี้จุน ไม่เคยหยุด ตัวอักษรของเขาดูเหมือนงูพิษเคลื่อนไหว ดูมีพลัง ดูมีโครงสร้าง แตกต่างจากคนอื่น ร้านค้าในเมืองหนานหนิง ต่างภาคภูมิใจที่ได้รับงานเขียนตัวอักษรของเขา
หนึ่งในแพทย์ชื่อดังสี่คนของปักกิ่ง ชื่อ เสี่ยวหลงยู่ สามารถเขียน วาด ทำบทกวี ได้ทุกอย่าง ใช้การเขียนตัวอักษรและวาดภาพเพื่อผ่อนคลายจิตใจ งานเขียนตัวอักษรของเขาครอบคลุมทุกประเภท ทั้งจริง โบราณ ข้อความ ตัวอักษร ถึงขั้นสูงสุด ทั้งในและนอกปักกิ่ง “งานเขียนตัวอักษรของท่านถือเป็นสมบัติ” แม้ก่อนการปลดปล่อย ยังมีคนเสนอราคาสูงเพื่อซื้อใบสั่งยาของเขามาติดตั้งเป็นงานศิลปะเก็บรักษา ปัจจุบัน ที่วัดกงฟูในชุ่ยฟู ยังมีภาพเขียนตัวอักษรของเขามากมาย
แพทย์ชื่อดังจากเซี่ยงไฮ้ ชื่อ โกว์เซียวหยาน เคยกล่าวว่า “ตัวอักษรคือหน้าตาของใบสั่งยา สะท้อนถึงวัฒนธรรม ความรู้ ความสามารถของแพทย์” ผู้ป่วยจำนวนมากที่มาหาแพทย์ ต้องดูใบสั่งยาของแพทย์ก่อน แล้วจึงประเมินว่าความรู้ลึกแค่ไหน ทักษะดีแค่ไหน ถ้าเขียนตัวอักษรไม่ดี อาจทำให้ธุรกิจลดลง แต่ถ้าเขียนไม่ถูกต้อง เภสัชกรอาจสั่งยาผิด ทำให้เสียชีวิตได้ ซึ่งอันตรายมาก ศิษย์ที่เข้ามาเรียน ต้องเรียนเขียนตัวอักษรเป็นอันดับแรก ทุกเช้าต้องฝึกเขียนตัวอักษร แล้วให้แพทย์ตรวจ ถ้าผ่าน ถึงจะเริ่มอ่านหนังสือแพทย์ กลายเป็นกฎตายตัว ประมาณ 1 ปี ถ้าแพทย์เห็นว่าพื้นฐานตัวอักษรใหญ่ดีพอ จึงเริ่มเรียนตัวอักษรข้อความ ตัวเองชอบงานเขียนตัวอักษรของหยางชินหยวน “เจิงซัววี” งานเขียนตัวอักษรของเขามีลักษณะคล้ายหยางชินหยวน ติดต่อกับศิลปินชื่อดังอย่าง จางต้าเชียน อูหูเฟิน หวังปินหง ฯลฯ บ่อยครั้งแลกเปลี่ยนงานเขียนตัวอักษร ซึ่งอูหูเฟินกล่าวว่า “งานเขียนตัวอักษรในใบสั่งยาของท่านมีลักษณะของนักทหารใหญ่หยางชินหยวน”
ซือเสี่ยวปู งานเขียนตัวอักษรดีมาก ใช้แนวทางของซู (ตงโป) และฮวง (ติ่งเจียน) แรงมือแข็งแรง ลักษณะเด่น ดูมีศักดิ์ศรี
เจิ้นเมนซือ หลากหลายความสามารถ มีชื่อว่า “สามสิ่งที่ยอดเยี่ยม: บทกวี งานเขียนตัวอักษร แพทย์” เขาบอกว่า “บทกวีดีที่สุด งานเขียนตัวอักษรรองลงมา แพทย์อันดับสาม” นอกจากนี้ เขายังเก่งการแกะสลัก คมมีคุณภาพเทียบเท่าผู้เชี่ยวชาญ (ตามที่เหอเชี่ยนซีกล่าว)
ฉินป๋อเว่ย เรียนงานเขียนตัวอักษรจากเจ้าจิ้งจื้อ ตัวอักษรเล็กๆ ดูเรียบง่าย ไหลลื่น งานเขียนตัวอักษรโบราณมีพื้นฐานดี ปัจจุบัน ที่วิหารเมืองเซี่ยงไฮ้ ยังมีป้ายเขียนตัวอักษรของเขามาตั้งแต่สมัยก่อน
หยานจางซาน ได้รับการอบรมตั้งแต่เด็ก ทุกเช้าต้องเขียนตัวอักษรเป็นกิจวัตร ชอบหนังสือ "ซุนกัวติ่นชูพู" ได้รับความลึกซึ้ง งานเขียนตัวอักษรของเขาดูลอยตัวแต่ลึกซึ้ง ดูอ่อนโยนแต่แข็งแรง ดูมีเสน่ห์ น่าชื่นชม ช่วงปี 1960 วันหนึ่ง โรงพยาบาลต้องทำป้ายข่าว สามตัวอักษร “ป้ายข่าว” ไม่สามารถเขียนได้ดี หยานจางซานเดินผ่าน หยิบปากกาเขียนทันที ไม่ต้องคิด ได้สามตัวอักษร “ป้ายข่าว” ดูสมบูรณ์ สวยงาม ได้รับเสียงชื่นชมจากทุกคน ศิลปินชื่อดัง ติงปิน อยู่ที่นั่น ชื่นชมอย่างสุดซึ้ง กล่าวว่า “คนยุคนี้หาได้ยาก”
ปี 1945 แพทย์ชื่อดังจากเซี่ยงไฮ้ ชื่อ ฉินจุนเจิ้น ได้เขียน “คำสอนของครอบครัวจูซือ” ขึ้นมาใหม่ ข้อความสั้น แต่คมชัด ได้รับความนิยมอย่างกว้างขวาง แพทย์ในเซี่ยงไฮ้ชื่นชม ต่างขอให้เขียน ฉินจุนเจิ้นไม่เก่งเขียนตัวอักษร แต่อาจารย์ของเขา ชื่อ เตี้ยหลีฮวน (บรรณาธิการ "พจนานุกรมการแพทย์จีน") เขียนตัวอักษรได้ดีมาก มีชื่อเสียงสูง จึงประกาศโฆษณาใน "นิตยสารการแพทย์จีน" ให้เตี้ยหลีฮวนเขียน “คำสอนของแพทย์” ราคาต่อชิ้น ผู้คนทั่วประเทศที่ได้ยินข่าว ขอเขียน รวมทั้งหมด 670 ชิ้น เตี้ยหลีฮวนต้องเขียนต่อเนื่อง 5 เดือนจึงจบหนี้สินทั้งหมด
แพทย์ชื่อดังจากเซี่ยงไฮ้ ชื่อ ฉินต้าหลง เริ่มฝึกเขียนตัวอักษรตั้งแต่เด็ก จนแก่ยังไม่หยุด ตั้งแต่เด็กเรียนจากเจ้าจิ้งจื้อ ต่อมาเรียนจากหมี่ปู หวังซีจื่อ ช่วงปลายชีวิตเรียนจากเหวินเจิ้นหมิง รวมหลายแนวทาง สร้างสไตล์ของตนเอง ดูแข็งแรงแต่ดูอ่อนโยน กล้าหาญแต่ยังอ่อนน้อม ผู้คนกล่าวว่า ใบสั่งยาของเขาเองก็เป็นตัวอย่างที่สามารถใช้เรียนเขียนตัวอักษรได้ ศิลปินชื่อดัง เซี่ยนอินโม ครั้งแรกเห็นงานเขียนตัวอักษรของเขา ร้องออกมาทันทีว่า “ไม่คิดเลยว่าพี่น้องคนเล็กในวงการแพทย์จะมีทักษะการเขียนตัวอักษรดีขนาดนี้” เขาเป็นเพื่อนสนิทกับศิลปินชื่อดังอย่าง ฮั่วเซี่ยหลี วูหูเฟิน เจี้ยจี้ลิว เจิ้นสิ่วเฟ่า ฯลฯ บ่อยครั้งแลกเปลี่ยนทักษะกัน
สิ่งที่ยกตัวอย่างมาข้างต้น แค่ส่วนหนึ่งที่เห็น แน่นอนว่า ยังมีแพทย์ชื่อดังอีกหลายคนที่ยังไม่ได้กล่าวถึง หากสามารถรวบรวมหนังสือชื่อ “งานเขียนตัวอักษรของแพทย์ชื่อดังยุคใหม่” ได้ น่าจะเป็นหนังสือที่มีคุณค่า ทั้งด้านการแพทย์และงานเขียนตัวอักษร หวังว่าจะมีใครสนใจเรื่องนี้