Có những phương thuốc kỳ diệu chữa bệnh từ xưa, nhưng dùng "Viên Lạnh Hương" để chữa hen suyễn lại là sáng tạo của Tào Tuyết Cần. Trong chương thứ bảy của "Hồng Lâu Mộng", nói rằng Bạc Xá mắc một chứng bệnh do nhiệt độc bẩm sinh, khi phát bệnh xuất hiện các triệu chứng như ho, thở gấp. Một vị tăng sĩ đã đưa ra một "phương thuốc tiên giới", loại thuốc này gọi là "Viên Lạnh Hương". Từ khi Bạc Xá dùng thuốc, quả thật hiệu nghiệm.
Viên Lạnh Hương được phối chế từ những vị thuốc nào mà lại thần kỳ đến thế? Bạn hãy xem, cần dùng nhịp nhàng 12 lượng nhịp hoa bách hợp trắng nở vào mùa xuân, 12 lượng nhịp hoa sen trắng nở vào mùa hè, 12 lượng nhịp hoa phù dung trắng nở vào mùa thu, 12 lượng nhịp hoa mai trắng nở vào mùa đông. Sau khi thu thập bốn loại nhịp hoa này, phơi khô vào ngày Xuân Phân năm sau, nghiền thành bột mịn; đồng thời cần lấy 12 tiền nước mưa ngày mưa, 12 tiền sương trắng ngày Bạch Lộ, 12 tiền sương giá ngày Sương Giáng, 12 tiền tuyết nhỏ ngày Tiểu Tuyết, hòa đều bốn loại nước này với thuốc bột, thêm 12 tiền mật ong, 12 tiền đường trắng, làm thành viên bằng hạt đào, đựng trong hũ sứ cũ, chôn dưới gốc cây đào. Khi bệnh phát, lấy ra ăn 1 viên, dùng nước sắc từ 12 phần hoàng bá để uống.
Đây chính là Viên Lạnh Hương. Từ khâu thu hái, phối chế, bào chế, bảo quản cho đến cách dùng, đúng như lời Bạc Xá nói: "Thật sự khiến người ta phải lo lắng rối rắm". Người hiện đại nhìn thấy sẽ cảm thấy hơi quá mức kỳ bí. Nhưng thực chất, theo quan điểm y học cổ truyền Trung Hoa, điều này hoàn toàn có lý. Trong y học cổ truyền, dù là bài thuốc dạng thang, dược liệu hay dạng hoàn tán, đều yêu cầu tuân thủ phương pháp chế biến cổ xưa, đặc biệt nghiêm ngặt về thời gian thu hái, phương pháp chế biến... nhằm đảm bảo hiệu quả thuốc. Bốn loại nhịp hoa dùng trong Viên Lạnh Hương đều phải thu hái khi hoa nở rộ, và bảo quản cẩn thận. Đến ngày Xuân Phân năm sau mới phơi khô, vì ngày Xuân Phân là thời điểm ngày đêm bằng nhau, lấy chính khí cân bằng âm dương. Việc chế thuốc cần dùng nước mưa, sương trắng, sương giá, tuyết nhỏ của bốn tiết khí này, tuy thần bí nhưng cũng có lý do khoa học. Y học cổ truyền cho rằng, nước mưa, sương, băng, tuyết có chất nước trong lành nhẹ, dễ đi lên phổi, giúp điều trị bệnh. Nghiên cứu khoa học hiện đại cho thấy, nước mưa, sương, băng, tuyết là loại nước tự nhiên chứa ít tạp chất, đặc biệt băng và tuyết được hình thành trực tiếp từ hơi nước ngưng tụ, khi vào cơ thể dễ hấp thụ, kích hoạt hoạt tính enzyme, thúc đẩy chuyển hóa, phát huy tối đa hiệu quả thuốc. Xét về tác dụng của bốn loại nhịp hoa này, nhịp hoa bách hợp trắng tính bình vị nhạt, có thể điều kinh hoạt huyết, trừ phiền; nhịp hoa sen trắng tính ngọt bình, có thể thanh nhiệt giải thử, chỉ khái định suyễn; nhịp hoa phù dung trắng tính bình vị cay, có thể thanh nhiệt giải độc, bình suyễn chỉ khái; nhịp hoa mai trắng tính bình vị chua hơi đắng, có thể lợi phế hóa đàm, khai uất hòa vị. Bốn loại nhịp hoa kết hợp với mật ong, đường trắng và bốn loại nước tiết khí, cùng nhau đạt được công dụng nâng thanh giáng trọc, thanh nhiệt phế, định suyễn chỉ khái. Hơn nữa, bốn loại hoa đều màu trắng, tuân theo lý luận ngũ hành ngũ sắc quy kinh của y học cổ truyền, vì hen suyễn thuộc bệnh lý phế, mà "phế" thuộc màu trắng, nên dùng nhịp hoa trắng để dẫn thuốc vào kinh phế. Việc dùng nước sắc hoàng bá để uống là vì hoàng bá là vị thuốc chính trị "thận", có thể dưỡng âm, thanh nhiệt ở hạ tiêu thận. Bệnh của Bạc Xá chính là "nhiệt độc bẩm sinh", mắc chứng hen suyễn nhiệt, nên dùng hoàng bá để thanh nhiệt độc ở hạ tiêu thận, nhiệt ở thượng tiêu phế tự nhiên được thanh, ho, suyễn sẽ khỏi. Tào Tuyết Cần với tài năng độc đáo đã thiết kế Viên Lạnh Hương cho Bạc Xá, lý, pháp, phương, dược đều mạch lạc, khiến người ta phải trầm trồ thán phục.
Người hiểu rõ lý luận y học, Tào Tuyết Cần đã thiết kế Viên Lạnh Hương dựa trên tình trạng bệnh của Tề Bạc Xá, vì vậy thuốc chưa uống mà bệnh đã giảm ba phần, đây chính là một phương pháp tâm lý kỳ diệu. Vì cơn hen suyễn thường liên quan mật thiết đến trạng thái cảm xúc. Với Bạc Xá, người thông minh, khéo léo, có tâm cơ, việc áp dụng liệu pháp gợi ý sẽ bổ trợ tốt cho thuốc. "Phương thuốc tiên giới" được nói ra từ miệng vị tăng sĩ, trước tiên đã tạo cảm giác thần bí trong lòng Bạc Xá; việc thu hái bốn loại hoa phải vào mùa xuân, hạ, thu, đông khi chúng nở rộ, phải phơi khô vào ngày Xuân Phân, lại phải dùng bốn loại nước mưa, sương, băng, tuyết của bốn tiết khí để làm viên thuốc, rồi bỏ vào hũ sứ cũ chôn dưới gốc cây đào. Tất cả những điều này chắc chắn tạo cảm giác huyền bí khó hiểu, khiến Bạc Xá tin tưởng sâu sắc. Đặc biệt, số lượng nhịp hoa, sương, mưa, băng, tuyết đều là 12 tiền, hoàng bá cũng là 12 phần. Tại sao lại chọn số 12? Theo quan niệm xưa, số 12 là con số may mắn, đồng thời khớp với 12 tháng trong năm, 12 giờ trong ngày, 12 kinh lạc trong cơ thể. Do đó, dùng số 12 trong thuốc, khiến Bạc Xá cảm nhận như trời đất sắp xếp, bệnh sẽ khỏi. Một loại thuốc quý như vậy, Bạc Xá lại chôn dưới gốc cây đào, vô hình trung muốn nhờ "linh khí tiên nữ đào hoa" để bệnh mau lành. Thêm vào đó, tên "Viên Lạnh Hương" lại rất phù hợp với danh hiệu "Mỹ nhân lạnh" của nàng. Những yếu tố gợi ý từ người khác lẫn tự thân, cộng với hiệu quả thuốc, thì thuốc không hiệu nghiệm mới là chuyện lạ!
|
