การนวดฝ่าเท้าเป็นทั้งการดูแลสุขภาพและการบำบัดรักษา

แพทย์ใช้การนวดบริเวณสะท้อนของฝ่าเท้าเพื่อทำการรักษาผู้ป่วย
บริการนวดฝ่าเท้าได้เปลี่ยนจากแบบดั้งเดิมสู่สมัยใหม่ คลินิกแพทย์แผนจีน ร้านนวดฝ่าเท้า สถานบำบัดสมัยใหม่ บริษัทผลิตสินค้าเพื่อสุขภาพ ล้วนให้บริการด้านนี้แก่ลูกค้า (ผู้ป่วย) แสดงให้เห็นว่า การนวดฝ่าเท้าได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย
ในบทหนังสือ “จือซินเปี่ยน” ของ “ฮวงตี้เน่ยจิง” ได้อธิบายหลักการนวดฝ่าเท้าไว้โดยสรุป: ทุกอวัยวะภายในร่างกายมีบริเวณสะท้อนบนฝ่าเท้า ถ้าใช้การนวดกระตุ้นบริเวณสะท้อนนี้ ผ่านระบบไหลเวียนโลหิตและเส้นประสาท จะช่วยปรับสมดุลการทำงานของอวัยวะ ฟื้นฟูการทำงานของอวัยวะ ทำให้ร่างกายแข็งแรง รักษาโรคได้
แพทย์แผนจีนบันทึกไว้ว่า มนุษย์มี “สี่ราก” — รากหู รากจมูก รากเต้านม และรากเท้า โดยเฉพาะรากเท้าเป็นรากที่สำคัญที่สุด มนุษย์แก่ก่อนที่เท้าจะเสื่อม ต้นไม้แห้งก่อนที่รากจะตาย แสดงให้เห็นถึงความสำคัญของเท้าต่อร่างกาย
การบำบัดผ่านบริเวณสะท้อน
นักบำบัดรักษาหลินหยูซินกล่าวว่า การนวดฝ่าเท้าเป็นวิธีดูแลสุขภาพ แต่ยังมีแพทย์บางคนใช้การนวดบริเวณสะท้อนฝ่าเท้าเพื่อการรักษาผู้ป่วย
เขากล่าวว่า “การยืนเท้าบนพื้น แรงโน้มถ่วงของโลกทำให้เลือดไม่สามารถไหลกลับขึ้นมาได้ ด้วยการนวดฝ่าเท้า กระตุ้นการไหลเวียนโลหิต ทำให้เลือดไหลกลับขึ้นมาได้ จึงช่วยเสริมสร้างสุขภาพร่างกาย
“ฝ่าเท้าและนิ้วเท้ามีเส้นประสาทและหลอดเลือดจำนวนมาก แม้ไม่ได้นวดบริเวณสะท้อน แค่กดเบา ๆ ที่ฝ่าเท้าก็ยังมีประโยชน์ต่อสุขภาพ”
ในด้านการบำบัด การนวดฝ่าเท้าไม่ได้แค่เน้นบริเวณสะท้อนเท่านั้น แต่ยังเน้นจุด สาย แถบ และบริเวณบนฝ่าเท้าและด้านข้างขา จุดประสงค์สุดท้ายคือ ผ่อนคลายเส้นเอ็น คลายกล้ามเนื้อและประสาท
เมื่อนวด บางคนรู้สึกเจ็บ ปัญหานี้เกิดจากช่างนวดหรือผู้ป่วย?
เขากล่าวว่า “โดยทั่วไป ควรทำให้ผู้ป่วยรู้สึกสบาย ถ้าผู้ป่วยรู้สึกเจ็บ หุบเท้าถอยกลับ แสดงว่าแรงนวดมากเกินไป
การนวดไม่ควรรู้สึกเจ็บ
“เมื่อช่างนวดนวดฝ่าเท้าให้ผู้ป่วยที่มีโรคหัวใจ ต้องระวังอย่าให้รู้สึกเจ็บ แรงต้องพอเหมาะ ทำให้ผู้ป่วยรู้สึกสบาย ถ้าผู้ป่วยร้องเจ็บ หัวใจจะต้องทำงานหนักเกินไป ความดันเลือดผิดปกติ อาจส่งผลเสียได้”
ผู้ป่วยโรคเบาหวานมักมีอาการเท้าเสียหายจนต้องตัดเท้า เพราะเกิดปัญหาที่ปลายประสาทเท้า ผู้ป่วยโรคเบาหวานควรได้รับการนวดฝ่าเท้าเป็นประจำ เพื่อให้เลือดไหลไปถึงปลายประสาทได้
ผู้ป่วยโรคไตควรนวดฝ่าเท้าบ่อย ๆ หากกล้ามเนื้อเสียหายหรือมีแผลติดเชื้อ ไม่ควรนวดฝ่าเท้า
การนวดฝ่าเท้ามีประโยชน์สูงสุดต่อผู้ป่วยโรคเรื้อรัง เช่น คนที่นอนไม่หลับบ่อย ร่างกายอ่อนแอ เป็นต้น หลังนวด ผลลัพธ์จะชัดเจน
ไม่จำเป็นต้องนวดทุกวัน
การนวดฝ่าเท้าดีขนาดนี้ สามารถนวดทุกวันได้หรือไม่? หลินหยูซินกล่าวว่า “ผู้ป่วย (ลูกค้า) ไม่จำเป็นต้องนวดทุกวัน เพราะอาจทำลายกล้ามเนื้อได้ หลังนวด กล้ามเนื้อจะผ่อนคลาย ระบบไหลเวียนเลือดดีขึ้น ผลลัพธ์ยังคงอยู่ได้ถึง 1-2 วัน จึงควรนวดทุก 2 วัน”