Cảm cúm là tên tắt của cảm cúm dịch, là bệnh truyền nhiễm đường hô hấp cấp tính do virus cúm gây ra, lây lan qua giọt bắn. Thời gian ủ bệnh thường từ 1–3 ngày. Bắt đầu đột ngột, biểu hiện chính là sốt cao, sợ lạnh, đau đầu, mệt mỏi, đau cơ, lúc này các triệu chứng đường hô hấp có thể không nghiêm trọng. Sau 2–3 ngày, các triệu chứng toàn thân dần giảm, nhưng các triệu chứng đường hô hấp trên như nghẹt mũi, chảy nước mũi, đau họng, ho khan rõ rệt hơn, một số bệnh nhân có thể gặp chảy máu cam, chán ăn, buồn nôn, hoặc táo bón, tiêu chảy nhẹ.
Hiện tại dù đã là đầu mùa xuân, nhưng trời ấm đột ngột nhưng vẫn lạnh, vẫn cần cảnh giác và phòng ngừa cảm cúm.
Đông y cho rằng cảm cúm thuộc loại “cảm cúm thời hành”, thường được phân theo ba loại: phong hàn, phong nhiệt, thử thấp.
Chứng phong hàn
Chủ yếu biểu hiện: sợ lạnh nặng, không ra mồ hôi, đau đầu, đau cơ, nghẹt mũi, ho, đờm loãng màu trắng, lưỡi phủ lớp trắng mỏng ẩm, mạch phù khẩn (bắt nhẹ đã thấy mạch đập, có cảm giác căng cứng).
Đối với chứng này dùng phương pháp giải biểu ôn, thường dùng phương “Tân phòng bại độc thang”:
Thành phần: Kinh giới, phòng phong, tần giao, độc hoạt, sài hồ, tiền hồ, xuyên khung, chi tử, phục linh, cát cánh mỗi vị 15g, cam thảo 5g.
Thêm bớt: Liều lượng mỗi vị có thể điều chỉnh tùy người, tùy bệnh. Nếu sợ lạnh nặng, có thể thêm ma hoàng, quế chi để tăng cường hiệu quả phát hãn.
Chứng phong nhiệt
Chủ yếu biểu hiện: sốt cao, sợ lạnh nhẹ, ra mồ hôi ít, đau đầu, đờm vàng, chảy nước mũi vàng, lưỡi phủ lớp vàng mỏng, mép lưỡi đỏ, mạch phù số (mạch nhanh, nhẹ chạm đã cảm nhận được).
Chứng này nên dùng phương pháp giải biểu lương, thường dùng phương “Ngân kiều tán”:
Thành phần: Liên kiều, ngân hoa 15g, cát cánh, bạc hà, cam thảo, ngưu bàng tử mỗi vị 6g, trúc diệp, kinh giới, đậu tương mỗi vị 10g.
Thêm bớt: Nếu đau họng, có thể thêm ma bộc, huyền sâm; nếu chảy máu cam, bỏ kinh giới, đậu tương, thêm bạch mao căn, tế bạch tàn. Nếu ho, thêm hạnh nhân.
Chứng thử thấp
Chủ yếu biểu hiện: sốt, ít ra mồ hôi, đau cơ, đầu nặng, đau mắt, miệng nhớt, ngực đầy, buồn nôn, tiểu ngắn đỏ, lưỡi phủ lớp vàng mỏng bết, mạch nhuyễn số (mạch nhanh nhưng không thông suốt).
Chứng này nên thanh thử khu thấp giải biểu, thường dùng phương “Hương tô ẩm”:
Thành phần: Ngân hoa, liên kiều, bát đậu mỗi vị 9g, hương tô, hậu bạch mỗi vị 6g.
Thêm bớt: Nếu sốt nặng, có thể thêm hoàng liên, thanh hao; nếu cơ thể nặng nề, thêm đậu triển, bạch chỉ, khuynh diệp, hóa thấp giải biểu. Nếu buồn nôn, nôn, có thể thêm sơn trư, khổ sâm, bán hạ, trần bì.
Các phương thuốc trên đều nên sắc nước uống (nếu ngại, có thể mua sẵn dạng viên tại tiệm thuốc). Khi sắc thuốc nên đun nhẹ, không được đun quá lâu. Sau khi sắc xong uống khi còn ấm, sau đó tránh gió, đắp chăn để ra mồ hôi hoặc ăn cháo nóng, nước cơm để tăng hiệu lực thuốc. Sau khi ra mồ hôi cần tránh gió, giữ ấm, phòng tái nhiễm.
Hơn nữa, trong mùa dễ bùng phát cảm cúm, đặc biệt cần chú ý phòng ngừa. Bạn đọc có thể chọn phương thuốc phù hợp theo mùa:
Mùa đông xuân, nhiều phong hàn: Quan trọng, tía tô, kinh giới mỗi vị 10g, cam thảo 3g. Sắc nước uống một lần, uống liên tục 3 ngày.
Mùa hè, thử thấp: Hương tô, bạch chỉ mỗi vị 5g, bạc hà 2g, sắc nước uống thay trà.
Khi cảm cúm bùng phát rộng rãi, dùng quan trọng 10g, bàng lan căn 12g, cam thảo sống 3g sắc uống, mỗi ngày một thang.
|
