Suy nhược thần kinh Suy nhược thần kinh chủ yếu do người bệnh bị tổn thương tâm lý kéo dài hoặc bị kích thích tinh thần đột ngột gây ra, là một loại rối loạn chức năng thần kinh, triệu chứng chính gồm mất ngủ, hồi hộp, suy giảm trí nhớ, khó tập trung, đau đầu, dễ cáu gắt, kém ăn... Các phương thuốc dân gian, bí phương hiệu quả trong lâm sàng thường dùng như sau. [Phương một] Sa sâm, Ngọc trúc mỗi thứ 15g, gạo nếp 60g. Đun sa sâm, ngọc trúc trong vải, bỏ bã, cho gạo nếp vào nấu cháo ăn, mỗi ngày một lần, dùng liên tục vài ngày. Phương này bổ âm thanh nhiệt, an thần định tâm, phù hợp với suy nhược thần kinh do âm hư hỏa vượng gây ra. [Phương hai] Câu kỷ tử 30g, táo đỏ 10 quả, trứng gà 2 quả. Cho vào nồi đất, thêm nước vừa đủ, đun cùng nhau, khi trứng chín thì bỏ vỏ, tiếp tục đun một lúc, ăn trứng uống canh, mỗi ngày một lần, dùng liên tục vài ngày. Phương này bổ thận dưỡng gan, phù hợp với suy nhược thần kinh do can thận âm hư gây ra. [Phương ba] Táo nhân 10g, rau hoàng hoa 20 cây. Đun cháy hai nguyên liệu đến nửa chín, nghiền nhỏ, uống một lần trước khi ngủ. Phương này sơ can kiện tỳ, an thần định tâm, phù hợp với suy nhược thần kinh do can khí uất kết gây ra. [Phương bốn] Thịt nạc thăn 250g, liên tử, bách hợp mỗi thứ 30g. Cho vào nồi đất, thêm nước, đun thành canh, nêm gia vị ăn, mỗi ngày một lần, dùng liên tục vài ngày. Phương này kiện tỳ dưỡng tâm, an thần định chí, phù hợp với suy nhược thần kinh do tâm tỳ hư hao gây ra. [Phương năm] Gạo nếp, hạnh nhân mỗi thứ 50g. Đun gạo nếp với 800ml nước thành cháo loãng, bỏ vỏ hạnh nhân, nghiền nát, cho vào cháo, đun nhỏ lửa đến khi cháo đặc, bề mặt có lớp dầu là được, ăn nóng, mỗi ngày hai lần (sáng – chiều), dùng liên tục vài ngày. Phương này bổ thận trợ dương, an thần định tâm, phù hợp với suy nhược thần kinh do thận dương hư gây ra. [Phương sáu] Đan bì 6g, Thạch chi 9g, Sài hồ 6g, Bạch thược, đương quy, Phục thần mỗi thứ 9g, Cam thảo chế 3g, Sinh mẫu lệ 15g, Quân đằng 12g, Phật thủ, Táo nhân mỗi thứ 9g, Viễn chí 6g. Sắc uống, mỗi ngày một thang, chia hai lần uống. Phương này sơ can lý khí, thanh can an tâm, có hiệu quả nhất định đối với suy nhược thần kinh. [Phương bảy] Câu kỷ tử 12g, Cúc hoa 9g, Thục địa sinh 12g, Sơn thù nhục 9g, Đan bì 6g, Phục thần 9g, Đan sâm 15g, Mai đông, Táo nhân mỗi thứ 9g, Chế hà thủ ô, Quy bản mỗi thứ 15g. Mỗi ngày một thang, sắc uống, uống buổi sáng và buổi tối. Phương này bổ âm giáng hỏa, bình can tiềm dương, an thần định trí, phù hợp với suy nhược thần kinh do âm hư dương thịnh gây ra. [Phương tám] Đảng sâm 12g, Bạch tru 9g, Hoàng kỳ sống 15g, Phục thần 9g, Cam thảo chế 3g, Đương quy 9g, Viễn chí 6g, Táo nhân 9g, Quảng mộc hương 6g, Thục địa 12g, Ngũ vị tử 4,5g. Sắc uống, mỗi ngày một thang, uống buổi sáng và buổi tối. Phương này bổ tâm tỳ, điều dưỡng khí huyết, phù hợp với suy nhược thần kinh do tâm tỳ hư hao gây ra. [Phương chín] Phụ tử 4,5g, Nhục quế bột 3g (phân xông), Sơn thù nhục 9g, Hoài sơn 15g, Tiên linh bì, Ba kích thiên mỗi thứ 12g, Chế hà thủ ô 15g, Bạch tử nhân 12g, Nữ trinh tử, Sinh long cốt mỗi thứ 15g. Sắc uống, mỗi ngày một thang, uống buổi sáng và buổi tối. Phương này ôn dương, bổ thận, bổ tinh, phù hợp với suy nhược thần kinh do thận dương hư gây ra. [Phương mười] Bách hợp 24g, Thanh long chỉ 9g, Sinh long cốt 11g, Hổ phách bột 3g (phân xông), Cam thảo chế 6g, Hoài tiểu mạch 15g, Táo đỏ 5 quả. Sắc uống, mỗi ngày một thang, chia hai lần uống. Phương này phù hợp với suy nhược thần kinh. [Phương mười một] Chế hoàng tinh, Sinh ngọc trúc mỗi thứ 30g, Xuyên khung 3g, Quy minh tử 9g, Chế hà thủ ô, Câu đằng, Nữ trinh tử, Hàn liên thảo mỗi thứ 30g, Lá tùng tươi 60g. Sắc uống, mỗi ngày một thang, uống buổi sáng và buổi tối. Phương này phù hợp với suy nhược thần kinh. [Phương mười hai] Hồng mai hoa 4,5g, Trầm cúc, Phật hoa, Hợp hoa, Hậu bạch hoa mỗi thứ 9g, Sinh bạch thược 12g, Cam thảo chế 3g. Sắc uống, mỗi ngày một thang, chia hai lần uống. Phương này phù hợp với giai đoạn đầu của suy nhược thần kinh. [Phương mười ba] Cúc hoa, Xuyên quyết minh lượng tùy ý. Dùng thay trà, hãm nước sôi uống. Phương này minh mục, chỉ chóng mặt, chỉ đau, phù hợp với suy nhược thần kinh. [Phương mười bốn] Hà thủ ô 15–30g, hoặc thêm Lạc thực teng, Hợp hoa bì mỗi thứ 15g. Sắc uống, mỗi ngày một thang, uống buổi tối. Phương này bổ can thận, dưỡng não an thần, phù hợp với suy nhược thần kinh. [Phương mười lăm] Não heo 1 cái, Xuyên khung 4,5g, Bạch chỉ 4,5g. Cho vào nước sôi, hấp chín rồi ăn. Phương này bổ não hành khí hoạt huyết, chỉ đau đầu, phù hợp với suy nhược thần kinh. [Phương mười sáu] Hải sâm khô 25g, rau dền 100g, hải mễ 50g, muối tinh, nước gà, hạt tiêu, hành tỏi vừa đủ. Ngâm hải sâm khô bằng nước ấm, lọc bỏ dây đen, rửa sạch, luộc qua nước sôi rồi cắt nhỏ; rau dền rửa sạch, cắt đoạn, ngâm qua nước sôi. Đặt chảo lên bếp, đổ nước gà, cho hải sâm nhỏ, hải mễ, hành tỏi, muối tinh đun sôi, vớt bọt, thêm hạt tiêu, rắc rau dền lên là được. Phương này bổ thận ích tinh, dưỡng âm nhuận phổi, phù hợp với người suy nhược thần kinh, thiếu sức lực. [Phương mười bảy] Lộc giác giao 25g, Mã lực nung 12g, Tang phiêu蛸 10g, Nhân sâm 25g, Hoàng kỳ 10g, Đương quy 30g, Bạch thược, Hương phụ mỗi thứ 25g, Thiên đông 12g, Cam thảo 6g, Biệt giáp, Sinh địa hoàng, Thục địa hoàng mỗi thứ 50g, Xuyên khung 12g, Ngân sài hồ 5g, Đan sâm, Sơn dược mỗi thứ 25g, Tả thực 12g, Lộc giác sương 10g, Con cua 1000g, Thịt gà 15kg, hành, tỏi, rượu nấu, muối tinh, hạt tiêu vừa đủ. Nhân sâm ngâm mềm, thái lát, sấy khô, nghiền thành bột mịn. Các vị thuốc còn lại bỏ vào túi vải, cua rửa sạch bằng nước ấm, cùng chân gà, cánh gà và thuốc cho vào nồi, đổ nước lạnh, đun sôi rồi nấu trong 1 giờ. Thịt gà rửa sạch, chần qua nước sôi rồi rửa lại, cắt thành miếng, xếp vào 100 chiếc bát, thêm hành đoạn, gừng khối, muối, rượu nấu, nước thuốc vừa đủ, đậy nắp, hấp chín. Khi gà chín, vớt hành gừng ra, cho thịt gà vào bát, nước dùng đổ vào nồi, thêm nước vừa đủ, điều chỉnh rượu nấu, muối, hạt tiêu, đun sôi, vớt bọt, rưới lên bát gà là được. Phương này bổ huyết, ích âm, bổ khí, điều kinh, phù hợp với người suy nhược thần kinh và rối loạn kinh nguyệt. [Phương mười tám] Hoa hồng tươi 50g (bột khô 15g), tim cừu 500g, muối vừa đủ. Trước tiên cho hoa hồng vào nồi nhỏ, thêm muối và nước vừa đủ, đun sôi 10 phút, để nguội. Tim cừu rửa sạch, cắt thành miếng, xiên que tre, nhúng nhiều lần vào nước muối hoa hồng, ăn nóng. Phương này dưỡng huyết an thần, phù hợp với suy nhược thần kinh, biểu hiện như kinh sợ, mất ngủ. [Phương mười chín] Liên tử đã ngâm 200g, kẹo đường Bắc 25g, đường đá, hương liệu vừa đủ. Cho liên tử vào bát, thêm đường đá, hấp chín, vớt ra, lược bỏ nước đường, đổ vào bát canh, cắt kẹo đường Bắc thành hạt, rải lên trên liên tử. Đun nồi sạch, cho đường đá và nước, tan đường, cho lòng trắng trứng gà đã đánh tan vào nước đường, khuấy đều, khi bọt nổi lên thì dùng rây vớt bỏ. Cho đường vào bát hấp, thêm nước thuốc liên tử, nấm tuyết, quả hồng, miếng đào mật, đậy miệng bát bằng giấy bông ẩm, hấp khoảng 2 giờ, lật ra đĩa là được. Phương này kiện tỳ bổ thận, an thần định tâm, tiêu hóa thức ăn, mở khẩu vị, phù hợp với người suy nhược thần kinh, biểu hiện như hồi hộp, phiền não, mất ngủ. [Phương hai mươi] Linh chi 10g, Nấm tuyết 20g, Đường đá 250g, Quả anh đào 20 quả, lòng trắng trứng gà 1 quả, đào mật 2 quả. Linh chi rửa sạch, thái lát mỏng, cho vào nồi, thêm nước, đun nhỏ lửa, lấy nước hai lần, lọc bỏ tạp chất. Nấm tuyết ngâm nước ấm 30 phút, bỏ cuống, tạp chất, ngâm lại trong nước ấm cho nở, vớt ra. Anh đào bỏ hạt, đào mật bỏ vỏ, bỏ hạt, cắt thành miếng. Đặt nồi lên bếp, thêm 400g nước, hòa tan đường đá, cho lòng trắng trứng gà đã đánh tan vào nước đường, khuấy đều, khi bọt nổi lên thì dùng rây vớt bỏ. Cho đường vào bát hấp, thêm nước thuốc linh chi, nấm tuyết, anh đào, miếng đào mật, đậy miệng bát bằng giấy bông ẩm, hấp khoảng 2 giờ, lật ra đĩa là được. Phương này bổ can thận, ích phổi vị, kiện não, phù hợp với người suy nhược thần kinh, hồi hộp, chóng mặt, mất ngủ, viêm gan mạn tính, bệnh dạ dày, ho khan do phổi khô. [Phương hai mươi mốt] Nấm đầu khỉ 150g, Hoàng kỳ 30g, thịt gà 250g, rượu nấu, muối tinh, gừng, hành trắng, bột tiêu vừa đủ. Nấm đầu khỉ rửa sạch, ngâm nước ấm, trương lên khoảng 30 phút, vớt ra rửa sạch, thái lát mỏng, nước ngâm nấm lọc qua vải. Thịt gà rửa sạch, chặt thành miếng vuông dài khoảng 3cm, rộng 1,5cm; Hoàng kỳ lau sạch bằng khăn ấm, thái lát mỏng; gừng, hành trắng thái nhỏ. Đun nóng chảo, cho mỡ heo, cho Hoàng kỳ, gừng, hành trắng, thịt gà xào săn, thêm muối, rượu nấu, nước ngâm nấm và một ít nước hầm, đun sôi bằng lửa lớn, chuyển sang lửa nhỏ, hầm khoảng 1 giờ, thêm nấm đầu khỉ, đun thêm 30 phút, rắc bột tiêu. Trước tiên cho thịt gà vào đáy bát, sau đó cho nấm đầu khỉ lên trên, rót nước hầm đã điều chỉnh vị muối vào là được. Nấm đầu khỉ là món ăn quý, thịt mềm, vị thơm ngon, giá trị dinh dưỡng cao, không chỉ là món ngon trong tiệc tùng mà còn là thực phẩm bổ dưỡng cấp cao, giúp tiêu hóa, lợi ngũ tạng. Thành phần chứa nhiều polysaccharide và peptide, có tác dụng chống ung thư. Canh này phối hợp với Hoàng kỳ và thịt gà bổ trung ích khí, dưỡng huyết sinh tân, tăng cường hiệu quả. Phương này phù hợp với suy nhược thần kinh, rối loạn tiêu hóa, chứng khát nước. [Phương hai mươi hai] Thịt ốc đỏ 100g, mầm đậu tương 50g, nấm trúc 10g, rượu nấu, muối tinh, hạt tiêu, hành đoạn vừa đủ. Thịt ốc đỏ làm sạch, loại bỏ tạp chất, rửa sạch, thái lát, cho vào nồi nước sôi, chần kỹ rồi vớt ra. Nấm trúc ngâm nước, rửa sạch, loại bỏ đầu, ngâm lại trong nước sạch cho trắng, vớt ra, cắt khúc. Mầm đậu tương làm sạch, rửa sạch. Đặt nồi lên bếp, đổ nước, cho nấm trúc, rượu nấu, muối tinh, thịt ốc, đun sôi, cho mầm đậu tương, hành đoạn vào, đun thêm một lúc, thêm hạt tiêu, tắt bếp, múc ra bát dùng kèm cơm. Dùng kèm cơm. Thịt ốc đỏ giàu protein, muối vô cơ và nhiều vitamin, vị ngọt mát, có tác dụng thanh nhiệt minh mục. Kết hợp với nấm trúc – món ăn quý, không chỉ vị thơm ngon mà còn giá trị dinh dưỡng cao. Canh này chứa nhiều protein, carbohydrate, và các axit amin thiết yếu cho cơ thể. Có tác dụng dưỡng can minh mục, bổ thận trung, thường dùng để điều trị chứng tỳ vị hư nhược, suy nhược thần kinh, mắt mờ, nhìn không rõ. Suy nhược thần kinh>
|