Bổ phổi ích tinh nói về hà khiết

Hà khiết là vị thuốc quý trong Đông y chuyên bổ phổi, thuộc họ thằn lằn, được liệt kê trong "Bản thảo" thuộc nhóm động vật bò sát. Có người ca ngợi hà khiết "tình như dương mai, công vượt nhân sâm", nói rằng loài này thường tự gọi tên mình, con đực kêu "kẹt kẹt" là hà, con cái kêu "chít chít" là khiết. Trong thời kỳ sinh sản, tiếng kêu bí ẩn như thì thầm "anh chị" của nhau. Ngoài ra, hà khiết sống về đêm dưới cây sung, một vợ một chồng, lên gọi xuống đáp, luôn đi cùng nhau, thường bắt được cặp đôi, dù chết cũng không bỏ nhau, nên thói quen dùng làm thuốc phải dùng đôi. Thời Minh sơ, người ta thường dùng rơm buộc chặt, hấp phơi rồi đeo thành thuốc phòng the, để tăng cường tình cảm, khiến tình yêu thêm nồng nàn, đáng buồn đáng tiếc! Từ khi bản thảo "Khai bảo bản thảo" nhà Tống sử dụng hà khiết, đến nay hơn ngàn năm vẫn nổi danh. Loài này vốn là hoang dã, sống ở các thung lũng vùng Tứ Xuyên Nam, Quảng Đông, Quảng Tây, số lượng rất ít. Người ta truyền miệng rằng nó ghét nhất là đuôi, khi bị người săn bắt, thường tự đứt đuôi để thuốc mất tác dụng; vì vậy mới có câu "phi mã bắt hà khiết, hai nhánh dính đầu đuôi", nếu không thì khó thu được thân nguyên vẹn. Do khó tìm nên càng hiếm càng quý. Công hiệu hà khiết vô cùng xuất sắc, "Bản thảo cương mục" ghi rõ có tác dụng bổ phổi hư lao, ích âm trợ tinh, chủ trị ho lâu ngày không khỏi, lao truyền tư (bệnh), phổi ung, phổi teo, thông kinh huyết, trợ dương đạo. Trong sách "Thập dược thần thư" của Cổ Khả Cửu đời Thanh là tác phẩm chuyên trị lao phổi, đề cao hà khiết "công hiệu như nhân sâm", lập ra phương "Nhân sâm hà khiết tán", dùng để chữa giai đoạn cuối lao phổi, thể suy nhược, sốt nhẹ, ra mồ hôi ban đêm, ho đờm, khạc máu, tiểu nhiều, coi như "vô phương cứu vãn", là vị thuốc tốt, đến nay vẫn thường được bác sĩ dùng. Gần đây hơn mười năm, tại Quảng Tây, Quý Châu đã phát triển nuôi trồng hà khiết nhân tạo, dùng đá và gạch đất xây thành núi giả, để nhiều hang hốc, sinh sản nhanh chóng, cho ăn châu chấu và các loại côn trùng, thịt béo dễ bắt. Các dạng thuốc mới sản xuất từ hà khiết như rượu hà khiết đại bổ, tinh hà khiết nhân sâm, dung dịch tiêm hà thanh, cao hà khiết nhân sâm, dần xuất hiện, giá cả hợp lý, ngoài chữa bệnh còn dùng để bổ dưỡng mạnh cơ thể cho người già yếu về tim phổi. Theo truyền thuyết, rồng sinh chín giống, bạn có biết hà khiết cũng nằm trong số đó (các giống còn lại là rồng, điếu, giao, đà, lăng lý, thạch long tử, thủ cung long, diêm long), dùng rồng để bồi bổ thân thể, chẳng phải là điều khó tin sao?