Hoàn Đờn Bột Nhựa
【Nguồn】Trích trong “Dự Cơ Vi Nghĩa” quyển 4 dẫn “Dưỡng Sinh Chủ Luận”.
【Danh hiệu khác】Hoàn Đờn Mộc Thạch (trích trong “Đậu Trấn Kim Cảnh Lục” quyển thượng).
【Thành phần】Đại Hoàng (sơ rượu), Hỏa Hoàng (rửa sạch rượu) mỗi thứ 250 gram, Trần Hương 15 gram, Mộc Thạch 30 gram (bẻ vụn, thêm Nham Tiêu 30 gram, cho vào ống cát nhỏ, đậy nhẹ, dùng dây sắt buộc chặt, trùm đất muối, phơi khô, nung đỏ, để nguội rồi lấy ra). Một phương thêm Chu Sa 60 gram, nghiền thành bột mịn, dùng bao phủ thuốc.
【Cách dùng】Sắc thành bột mịn, làm viên bằng nước, kích cỡ như quả mộc hương. Mỗi lần uống 40–50 viên, trước khi ngủ dùng trà thanh hoặc nước ấm đưa xuống, tùy theo thể trạng mà tăng giảm liều lượng.
【Công dụng】Giảm hỏa, trừ đàm.
【Chỉ định】Đàm nhiệt lâu năm, gây ra chứng điên cuồng, kinh sợ, hồi hộp, tim loạn, mê man, ho suyễn, đàm đặc, tắc nghẽn tử cung gây vô sinh, đại tiện bí, lưỡi bẩn vàng dày, mạch hoạt sốt mạnh. Hiện nay dùng cho bệnh tâm thần, động kinh ở người thể lực khỏe.
【Kiêng kỵ】Người thể hư và phụ nữ mang thai không nên dùng dễ tổn thương chính khí.
【Lý luận phương thuốc】Trong phương, Mộc Thạch có tác dụng tiêu trừ đàm cứng, lực mạnh; Đại Hoàng thải trừ tích tụ cũ, mở đường xuống dưới; Hỏa Hoàng thanh nhiệt ở trên tiêu, loại bỏ nguyên nhân hình thành đàm; hai vị này dùng lượng lớn, có ý nghĩa điều trị gốc rễ; Trần Hương điều hòa khí cơ, là chất dẫn dắt cho các vị thuốc khác. Bốn vị thuốc cùng nhau tạo hiệu quả hạ hỏa trừ đàm.
Chú thích: Theo “Chứng Trị Chuẩn Thăng – Loại Phương” quyển nhị dẫn phương này có “Bạch Dược Kiến”. |
