Cỏ roi ngựa còn gọi là sắt roi ngựa, cỏ roi ngựa trắng, cỏ roi ngựa sốt rét, đều lấy tên theo hình dáng cụm hoa giống roi ngựa. Là toàn bộ cây hoặc rễ của cây cỏ roi ngựa – một loại cỏ lâu năm họ Cỏ roi ngựa. Phổ biến ở hầu hết các vùng Trung Quốc. Có công dụng thanh nhiệt giải độc, trừ sốt rét, sát trùng, trị tả, lợi thủy tiêu thũng, thông kinh tán ứ, do đó thường được dùng trong lâm sàng để điều trị các chứng bệnh sau: 1. Trị cảm cúm và viêm tuyến nước bọt cấp: Dùng cỏ roi ngựa 45 gram, sắc nước, chia 2 lần uống, uống liên tục 4 ngày. 2. Trị sốt rét: Dùng cỏ roi ngựa 60–120 gram, sắc nước, lấy nước đặc 300 ml, uống 150 ml cách phát sốt 4 giờ và 2 giờ, mỗi lần 150 ml, uống liên tục 5–7 ngày. 3. Trị viêm họng trắng: Dùng cỏ roi ngựa tươi 60 gram, rửa sạch, giã lấy nước, thêm một chút giấm gạo, chia 2 lần uống, uống liên tục vài liều, hiệu quả rõ rệt. 4. Trị ho kéo dài: Dùng cỏ roi ngựa 500 gram, mật ong 60 gram. Trước tiên sắc cỏ roi ngựa thành nước đặc, thêm mật ong để cô thành cao. Trẻ em dưới 3 tuổi mỗi lần uống 1 thìa, ngày uống 3 lần, uống với nước trắng, trẻ lớn hơn tùy theo tuổi mà tăng liều. 5. Trị tiêu chảy: Dùng cỏ roi ngựa tươi 60 gram, cây cỏ đất 15 gram, sắc nước, chia 3 lần uống, đến khi khỏi. 6. Trị viêm gan 1: Dùng cỏ roi ngựa, tiền kim thảo, cỏ tiền tiền mỗi thứ 30 gram, sắc nước, chia 2–3 lần uống, uống liên tục 2–3 tuần. 7. Trị phù thũng: Dùng cỏ roi ngựa, rượu bí đao mỗi thứ 30 gram, đường đỏ 60 gram, sắc nước, chia 3 lần uống, ngừng khi phù thũng tan. 8. Trị chứng tiểu ra máu: Dùng cỏ roi ngựa, cỏ mao căn mỗi thứ 45 gram, sắc nước, chia 3–4 lần uống, uống liên tục 3–6 ngày. 9. Trị viêm phúc mô mạn tính: Dùng cỏ roi ngựa, cây tử cẩm, cỏ nhài mỗi thứ 30 gram, sắc nước, chia 3 lần uống. Nếu uống 3 liều mà chưa thấy hiệu quả, thêm hoàng cầm, ý dĩ nhân mỗi thứ 30 gram, sắc nước uống. 10. Trị mụn nhọt, sưng độc: Dùng cỏ roi ngựa tươi 60 gram, sắc nước, chia 2 lần uống; đồng thời dùng cỏ roi ngựa tươi một lượng vừa đủ, thêm một chút đường trắng, giã nát, đắp lên chỗ đau, mỗi ngày đổi 1 lần. 11. Trị sưng vú do viêm tắc sữa: Dùng cỏ roi ngựa, đan sâm mỗi thứ 30 gram, bại tướng thảo 18 gram, sắc nước, chia 3 lần uống, uống liên tục 3–5 ngày, hiệu quả rõ rệt. 12. Trị kinh nguyệt không đều: Dùng cỏ roi ngựa 60 gram, rượu hoàng tử 30 gram, sắc nước, chia 2 lần uống trước bữa ăn, ngừng khi có kinh. 13. Trị huyết dịch sau sinh không hết: Dùng cỏ roi ngựa 30 gram, trạch lan 15 gram, nghiền thành bột, trộn đều, mỗi lần uống 6–9 gram, uống với nước cơm, ngày uống 2–3 lần. 14. Trị sốt sau sinh: Dùng cỏ roi ngựa, cỏ gai khô mỗi thứ 60 gram, sắc nước, chia 3 lần uống, trường hợp nặng có thể uống 2 thang mỗi ngày.
|