Cảm cúm Bệnh này có các triệu chứng chính là nghẹt mũi, chảy nước mũi, hắt hơi, đau đầu, ho, sốt, sợ lạnh. Y học cổ truyền cho rằng đây là bệnh ngoại cảm, bệnh ở bề mặt cơ thể, thuộc chứng biểu. Nguyên nhân phát bệnh là do cơ thể tạng phủ không kín, sức đề kháng yếu, lại gặp thời tiết thay đổi đột ngột, lạnh ấm thất thường, không cẩn thận sẽ bị tà ngoại xâm nhập, gây ra cảm cúm. Y học hiện đại cho rằng bệnh chủ yếu do virus, cũng có thể do vi khuẩn gây ra, chỗ viêm chủ yếu ở mũi và họng. Các phương pháp bí truyền, phương nghiệm thường dùng trong lâm sàng như sau. [Phương 1] Rau mùi 30 gram, đậu nành 10 gram, muối ăn một chút. Rửa sạch rau mùi, đậu nành. Trước tiên cho đậu nành vào nồi, thêm nước vừa đủ, sắc 15 phút, sau đó cho rau mùi vào sắc thêm 15 phút, lọc bỏ bã, uống nước, uống một lần hoặc chia làm nhiều lần. Khi uống thêm một chút muối để điều vị, mỗi ngày 1 thang, uống 2 lần. Phương này tán phong hàn, phù hợp với cảm cúm phong hàn. [Phương 2] Tofu 2 miếng, đậu tương 6 gram, hành trắng 3 cây. Trước tiên sắc tofu, đậu tương với một chén nước đến khi còn nửa chén, sau đó cho hành trắng vào, đun sôi, uống nóng. Phương này tán phong hàn, phù hợp với cảm cúm phong hàn. [Phương 3] Gừng 3 lát, đường đỏ 15 gram. Gừng rửa sạch, thái sợi, cho vào chén sứ, đổ nước sôi, đậy nắp ngâm 5 phút. Sau đó thêm đường đỏ, uống nóng một lần, sau đó nằm nghỉ, đắp chăn ra mồ hôi. Phương này khu hàn phát hãn, phù hợp với cảm cúm phong hàn. [Phương 4] Kinh giới 5–10 gram, bạc hà 3–5 gram, đậu tương 5–10 gram, gạo tẻ 50–100 gram. Trước tiên sắc kinh giới, bạc hà, đậu tương sôi 5 phút, lấy nước, lọc bỏ bã. Lấy gạo tẻ nấu cháo, khi cháo gần chín cho nước thuốc vào, nấu thành cháo loãng. Thông thường dùng 2–3 ngày là một liệu trình, mỗi ngày chia 2 lần, uống ấm. Phương này phù hợp với mọi loại cảm cúm. [Phương 5] Kinh giới, phòng phong mỗi thứ 10 gram, sương diệp 9 gram, đậu tương 12 gram, oản hoạt, tiền hồ mỗi thứ 6 gram, bạc hà 6 gram (cho vào cuối), gừng tươi 2 lát, hạnh nhân 10 gram, tô diệp 9 gram, giá châu 6 gram. Nước sắc, mỗi ngày 1 thang, uống 2 lần. Phương này là phương của Thi Văn Minh, phù hợp với cảm cúm phong hàn do ngoại cảm phong hàn. [Phương 6] Trà đỏ 10 gram, nhân quả hồ 7 quả, gừng 10 gram. Sắc trà đỏ đến khi cháy xém, thêm nhân quả hồ, gừng, thêm nước vừa đủ, sắc uống, mỗi ngày 1 thang. Phương này phù hợp với cảm cúm phong hàn. [Phương 7] Sương diệp, cúc hoa mỗi thứ 6 gram, thanh trúc diệp, bạch mao căn mỗi thứ 30 gram, bạc hà 3 gram. Các vị thuốc trên pha bằng nước sôi 10 phút, uống nhiều lần, hoặc để nguội dùng như nước uống, uống liên tục 2–3 ngày. Phương này tán phong nhiệt, phù hợp với cảm cúm do ngoại cảm phong nhiệt. [Phương 8] Sương diệp sương 500 gram. Rửa sạch sương diệp, cắt nhỏ, thêm nước sắc, chưng cất, thu được nước hương đặc, mỗi lần uống 30 ml, ngày 2 lần. Phương này tán phong thanh nhiệt, phù hợp với cảm cúm phong nhiệt. [Phương 9] Sơn tra 10 gram, kim ngân hoa 30 gram, mật ong 250 gram. Cho sơn tra, kim ngân hoa vào nồi đất, thêm nước vừa đủ, đun sôi trên lửa lớn, 3 phút sau lọc nước thuốc vào bát, cho phần bã thuốc thêm nước sắc lần nữa, lọc lấy nước thuốc, hai lần nước thuốc trộn lại, cho mật ong vào, khuấy đều là được. Có thể uống bất cứ lúc nào. Phương này có hiệu quả nhất định đối với cảm cúm phong nhiệt. [Phương 10] Đậu tương 15–20 gram, kinh giới 3–6 gram, ma hoàng 1–2 gram, củ hành 20–30 gram, sơn chi 3 gram, sinh thạch cao bột 60–90 gram, gừng 3 lát, hành trắng 2 nhánh, gạo tẻ 100 gram. Trước tiên cho các vị thuốc trên vào nồi sắc nước, thời gian không nên quá dài, đun sôi thêm 5–10 phút là được, lọc bỏ bã, cho gạo tẻ vào, nấu thành cháo loãng. Nếu sau khi uống ra mồ hôi, sốt giảm thì ngừng uống. Phương này phù hợp với cảm cúm phong nhiệt sốt cao không hạ, phế nhiệt thở gấp. [Phương 11] Lấy phần ruột dưa hấu đã bỏ hạt, để sẵn, lấy một ít cà chua, rửa sạch, ngâm nước sôi một lúc, bỏ vỏ và hạt. Dùng vải sạch gói ruột dưa hấu và cà chua, ép lấy nước, trộn nước dưa hấu và nước cà chua bằng nhau, uống như nước sôi, uống vừa đủ. Phương này thanh nhiệt lợi thấp, phù hợp với cảm cúm do nhiệt mùa hè kèm theo thấp. [Phương 12] Hương lệ 10 gram, hậu bạch 5 gram, dùng kéo cắt nhỏ, đậu trắng 5 gram rang vàng, nghiền nhỏ. Cho các vật trên vào bình giữ nhiệt, đổ nước sôi, đậy kín, ngâm 1 giờ, uống như trà, mỗi ngày 2 lần. Phương này giải nhiệt hóa thấp, hòa vị, phù hợp với cảm cúm do thấp nhiệt mùa hè. [Phương 13] Lá tía tô, bạc hà, bạch chỉ, hương nhu mỗi thứ 1000 gram, bột tinh bột 200 gram, đường tinh vừa đủ. Sắc các vị thuốc thành bột mịn, qua lưới 60 mắt, hòa đường tinh với nước ấm 100 ml, thêm bột tinh bột. Dùng nước lạnh 200 ml, trộn bột tinh bột thành hỗn hợp, đổ nước sôi 2000 ml vào, khuấy nhanh thành dạng hồ, trộn đều với bột thuốc, dùng khuôn ép thành khối trà, phơi khô hoặc sấy khô, mỗi khối 10 gram, pha nước sôi, uống như trà. Mỗi lần 1–2 khối, mỗi ngày 2–3 lần. Phương này phù hợp với cảm cúm do say nắng. [Phương 14] Hương nhu 10 gram, gừng 5 gram, đường đỏ vừa đủ. Hai vị thuốc trên sắc lấy nước, thêm đường đỏ. Mỗi ngày 1 thang, uống 2–3 lần. Phương này hóa thấp hòa trung, giải biểu tán hàn, phù hợp với cảm cúm do tà thấp nhiệt, nhưng chủ yếu là thấp. [Phương 15] Phù bình 30 gram, mật ong 24 gram. Sắc phù bình thành bột mịn, trộn với mật ong, làm thành viên. Mỗi lần uống 6 gram, uống 2 lần. Phương này dùng cho cảm cúm thông thường. [Phương 16] Gạo lúa 30 gram. Xào vàng, sắc nước uống một lần, đắp chăn ra mồ hôi nhẹ. Phương này phù hợp với cảm cúm sau sinh. [Phương 17] Thịt quả vải 30 gram, rượu vang đỏ vừa đủ. Dùng rượu hâm nóng thịt vải, uống nóng một lần. Phương này phù hợp với cảm cúm do khí hư. [Phương 18] Ma hoàng, cam thảo, bồ đại hải mỗi thứ 3 cái. Cho các vị thuốc trên pha nước sôi, lấy nước, mỗi ngày uống 2 lần. Phương này phù hợp với cảm cúm mất tiếng. [Phương 19] Bột hoạt diệp, sinh địa mỗi thứ 50 gram, xạ can, tri mẫu, sương diệp mỗi thứ 20 gram, cục cương, thiền thuyên mỗi thứ 15 gram. Nước sắc, mỗi ngày 1 thang, uống 3 lần. Phương này dưỡng âm thanh nhiệt, phù hợp với chứng ngoại cảm âm hư. [Phương 20] Kim ngân hoa, liên nhụy, cúc hoa mỗi thứ 30 gram, sương diệp 20 gram, bạc hà 15 gram, sài hồ 10 gram, thiên lục căn 20 gram, sinh thạch cao, thạch thạch mỗi thứ 20–30 gram, cam thảo, hoàng cầm, thiền thuyên mỗi thứ 15 gram. Trước tiên sắc sinh thạch cao 20–30 phút, sau đó sắc các vị thuốc khác, nước sắc, uống sáng và chiều mỗi lần 1 lần. Phương này là phương nghiệm danh y Lưu Thiệu Hựn ở Liêu Ninh, chức năng thanh nhiệt giải độc, tán phong thanh nhiệt, dùng cho cảm cúm dịch, cảm cúm do virus, sốt cao, sốt thấp, đều có thể dùng. [Phương 21] Ma hoàng, lá tía tô, cát căn, phòng phong, bạch chỉ, quế chi, cục cương, hạnh nhân, trần bì, gừng tươi mỗi thứ 100 gram. Chế thành thuốc xông, mỗi gói 8 gram, uống. Người lớn mỗi lần 1 gói, mỗi ngày 3 lần, trẻ em giảm liều, pha nước sôi uống. Phương này là phương điều trị cảm cúm phong hàn của Nhà máy Dược phẩm thứ ba Bản Khê, Liêu Ninh. [Phương 22] Củ hành 12 gram, túc tử, hạnh nhân, thoái thảo, xuyên khung mỗi thứ 3 gram, gừng khô, cam thảo mỗi thứ 2 gram. Đun nước 2 lần, trộn đều, chia làm 3 lần uống trong ngày. Phương này trích từ "Đại chúng phương", phù hợp với giai đoạn đầu cảm cúm dịch. [Phương 23] Lá bạch dương 500 gram, thêm nước 1000 gram, qua 2 lần chưng cất thu được dịch chưng cất 250 gram là được, mỗi lần uống 20 ml, uống một lần, 10 ngày là một liệu trình. Phương này trích từ "Thông tin y học mới", phù hợp với bệnh nhân cảm cúm. [Phương 24] Bạc hà 30 gram, đường trắng 500 gram, nước vừa đủ. Cho đường trắng vào nồi nhôm, thêm một chút nước, đun nhỏ lửa đến khi đặc lại, thêm bột bạc hà, trộn đều, tiếp tục đun đến khi dùng thìa múc lên thành sợi, không dính tay thì tắt bếp. Đổ đường lên khay gang lớn đã quét dầu ăn, khi hơi nguội, cắt thành sợi, rồi cắt thành khoảng 100 miếng. Ăn thường xuyên, có tác dụng tán phong nhiệt, thanh hầu lợi họng, có thể điều trị cảm cúm phong nhiệt, đau đầu, mắt đỏ, đau họng. Phương này trích từ "Phương đơn giản tiện lợi", ban đầu dùng để "phong nhiệt", là phương phổ biến điều trị các chứng phong nhiệt. Phong nhiệt xâm nhập phổi, da lông giãn ra, nên sốt sợ gió; họng là đường đi của phổi, phổi nhiệt tổn thương dịch, nên khát nước đau họng, pháp lý nên tán phong thanh nhiệt, phương này bạc hà giải biểu tán phong, thanh nhiệt phát hãn, đường trắng thanh nhiệt lợi họng, kết hợp thành phương tán phong nhiệt, lợi họng. Bạc hà dùng ít còn có tác dụng tán uất gan. Như trong phương Tiêu dao tán, dùng bạc hà dưới 1 lượng là ý nghĩa này. Do đó, kẹo bạc hà dùng cho chứng uất khí can cũng rất phù hợp. Phương này nhằm tán phong nhiệt, tính chất hơi lạnh, người bị cảm phong hàn không nên dùng. [Phương 25] Gừng khô 30 gram, đậu tương 15 gram, đường mạch 250 gram, nước vừa đủ. Cho gừng khô, đậu tương vào nồi inox, thêm nước vừa đủ, sắc thuốc. Mỗi 30 phút lấy nước thuốc một lần, thêm nước sắc tiếp, tổng cộng sắc 2 lần, hòa nước thuốc lại, đun nhỏ lửa đến khi đặc lại, thêm đường mạch, trộn đều, đun đến khi nước thuốc không dính tay thì tắt bếp. Khi còn nóng khuấy đều, đường chuyển thành màu trắng sữa, đổ lên tấm đá hoặc khay gang đã quét dầu, khi hơi nguội, cắt thành sợi, rồi cắt thành miếng nhỏ. Phương này có tác dụng phát biểu tán tà, ôn phế hóa đàm, thường xuyên ăn có thể điều trị chứng sốt, sợ lạnh, ho, đàm trong, ngực đầy, phiền muộn do ngoại cảm hoặc phế hàn. Phương này trích từ "Bổ khuyết thủ hậu phương", tên phương do người sau thêm. Ban đầu dùng để "đột nhiên ho", là phương phổ biến điều trị ho. Hàn xâm nhập phế, phế không thanh giáng, nên ho không ngừng. Trong phương, đậu tương vị cay ấm, tán phong trừ phiền, gừng khô ôn phế hóa đàm, đường mạch ôn trung bổ hư, ba vị phối hợp, cùng nhau có hiệu quả phát biểu trừ phiền, ôn trung hóa đàm, bổ hư tăng sức. Phương này không phù hợp với người bị cảm phong nhiệt hoặc phế nhiệt ho, khái. [Phương 26] Xuyên khung 100 gram, kinh giới tuế 200 gram. Hai vị thuốc trên nghiền thành bột thô, thêm nước sắc, chưng cất, thu được nước hương đặc 1000 ml là được. Mỗi lần uống 20 ml, mỗi ngày 3 lần. Phương này trích từ "Tập hợp chế phẩm thuốc Đông y", phù hợp với cảm cúm phong hàn. [Phương 27] Bột hạt tiêu trắng, hành trắng vừa đủ. Đun nước mì nóng 1 bát, thêm hành trắng và bột tiêu trắng trộn đều, ăn nóng, đắp chăn nằm nghỉ, ra mồ hôi là khỏi. Phương này tán phong ôn nhiệt, hóa đàm giải độc, phù hợp với cảm cúm do cảm phong. [Phương 28] Củ cải trắng (bóp) 1 cái, đường trắng 15 gram. Rửa sạch củ cải trắng, thái lát, thêm nước 1 chén sắc, sau đó thêm đường trắng, uống 2 lần mỗi ngày. Phương này thanh nhiệt giải độc, phù hợp với cảm cúm dịch. [Phương 29] Liên cương đường 50 gram, trứng gà 2 quả. Cùng nấu đến khi trứng chín, bỏ bã, uống nước và uống cả nước. Phương này thanh nhiệt tán phong, bồi bổ chính khí, dưỡng âm, phù hợp với cảm cúm phong nhiệt. [Phương 30] Mãnh tiêu 3 gram, rượu gạo 60 ml, trứng gà 3 quả. Đập trứng gà, trộn với mãnh tiêu, rượu gạo, khi mãnh tiêu tan hết là được, uống một lần. Phương này trừ nhiệt uất, giải tà nhiệt, phù hợp với người bị cảm cúm dịch. [Phương 31] Lục nhất tán 10 gram, bạc hà 3 gram. Sắc lục nhất tán trước, lấy nước 1 ly, trước khi thành, thêm bạc hà, sắc thêm vài lần sôi, lọc bỏ bã uống. Phương này phù hợp với cảm cúm do tà thấp nhiệt. .
|