Đông y điều trị táo bón có hiệu quả tốt, nhưng trong quá trình điều trị cần dựa theo nguyên tắc biện chứng luận trị của Đông y. ① Thiếu dịch thể: bệnh nhân do sau sinh huyết hư, người già âm hư, ra mồ hôi quá nhiều, tích nhiệt trong ruột, tiểu nhiều làm tổn thương âm, tiêu hao dịch thể. Hoặc ăn nhiều đồ béo ngậy, cay nóng, làm tích nhiệt, tổn thương dịch thể. Triệu chứng: táo bón khó đi, phân thành từng viên, màu nâu, 3–5 ngày mới đi một lần, lượng đi ít, mùi hôi, thường kèm theo chóng mặt, mệt mỏi, tâm phiền dễ giận, tiêu hóa kém, lưỡi đỏ ít nước bọt, mạch tế số. Pháp trị: bổ âm dưỡng huyết, tăng dịch nhuận tràng. Phương dùng: Tăng Dịch Thừa Khí Thang hợp tứ vật thang gia giảm. ② Thể can khí uất: do tình cảm không thoải mái, buồn bã suy nghĩ quá mức, ít vận động nằm lâu, không đi tiêu đúng giờ, ăn ít, thức ăn quá tinh, khiến khí cơ không thông suốt, can khí uất trệ, không thể dẫn hóa chất thải, tích tụ thành bệnh. Thường gặp ở các biến chứng như trĩ, rò, nứt hậu môn. Triệu chứng: phân không khô cứng, nhưng khó đi, thường có đầy bụng, cảm giác nặng ở hậu môn, nhưng lại không có phân đi ra, hoặc đi ra không sạch, hoặc đi xong vẫn cảm giác nặng nề; kèm theo ngực sườn căng tức, đầu nặng, mệt mỏi, ợ hơi; lưỡi phủ lớp mỏng, mạch huyền tế. Pháp trị: thư can giải uất, thăng thanh giáng trọc. Phương dùng: Tứ Ngược Tán gia giảm thêm hạnh nhân, đậu khấu, lai phục tử. ③ Nhiệt khô nội kết: do ngoại cảm phong nhiệt, khô hỏa, hoặc ăn nhiều đồ cay nóng, béo ngậy, dẫn đến tích nhiệt trong ruột, nhiệt thiêu dịch thể; hoặc do phổi nhiệt quá nặng, di chuyển sang đại tràng, khiến phân khô cứng. Triệu chứng: phân khô cứng, bụng đầy đau, miệng lưỡi loét, mặt đỏ, thân nóng, tiểu ngắn đỏ, bồn chồn khát nước; lưỡi vàng khô, mạch hoạt số. Pháp trị: thanh nhiệt tả hỏa, phá khí thông hạ. Phương dùng: Tiểu Thừa Khí Thang gia giảm. <Đông y điều trị táo bón>
|