Cảnh giác! Người nghiện rượu dễ mắc lao phổi
Người nghiện rượu không chỉ dễ tổn thương dạ dày, gan mà còn do thường xuyên uống rượu quá mức gây tổn hại nghiêm trọng cho đường hô hấp, dễ mắc các bệnh nhiễm trùng phổi, đặc biệt là tỷ lệ mắc lao phổi cao.
Đường hô hấp của người bình thường có hệ thống rào cản sinh lý hoàn chỉnh, bảo vệ sức khỏe phổi. Việc nghiện rượu thường xuyên có thể làm tổn thương niêm mạc đường hô hấp, làm suy giảm vận động của lông mao, giảm khả năng tự làm sạch đường thở, gây tắc nghẽn thông khí phế nang. Đặc biệt, rượu có thể ức chế chức năng của đại thực bào, khiến vi khuẩn dễ dàng phát triển. Hơn nữa, khoảng 5% rượu trong cơ thể không bị oxy hóa mà phải thải ra ngoài qua phổi, điều này lại kích thích đường hô hấp, làm giảm chức năng phòng vệ. Theo số liệu thống kê, tỷ lệ mắc lao phổi ở người hay uống rượu cao gấp 9 lần so với người không uống rượu. Báo cáo của các học giả Đức cho thấy, trong số bệnh nhân lao ở Trung Âu, người nghiện rượu chiếm từ 20%–50%; ở Bắc Mỹ chiếm 50% số bệnh nhân mới mắc; trong số bệnh nhân nhập viện, Trung Âu chiếm 40%, Mỹ chiếm từ 10%–90%.
Nghiên cứu phát hiện, người uống rượu thường xuyên bị tổn thương nghiêm trọng hệ miễn dịch tế bào, niêm mạc đường ruột thường xuyên bị kích thích bởi rượu dễ gây viêm, ảnh hưởng đến tiêu hóa và hấp thu các chất dinh dưỡng. Rượu gây tổn thương tế bào gan, làm giảm khả năng tổng hợp chất và chức năng giải độc.
Trong thực tế lâm sàng, người nghiện rượu khi mắc lao phổi thường có tình trạng nặng hơn, tổn thương lan rộng, gây khó khăn cho điều trị. Đặc biệt, bệnh nhân lao phổi phải dùng thuốc chống lao, nếu uống rượu sẽ làm tăng phản ứng độc hại. Ví dụ, khi dùng isoniazid mà vẫn uống rượu, dễ gây chóng mặt, đau đầu, buồn nôn, nôn mửa, tim đập nhanh, khó thở, thậm chí có thể dẫn đến tăng huyết áp cấp, nhồi máu cơ tim, xuất huyết não – đe dọa tính mạng. Khi dùng rifampicin mà không bỏ rượu, có thể làm nặng thêm tổn thương gan. Rượu còn làm tăng độc tính của cycloserine đối với hệ thần kinh và có thể gây co giật, ảnh hưởng đến điều trị và phục hồi.
Người nghiện rượu lâu dài còn dễ mắc giãn phế quản. Các chuyên gia quan sát thấy, người say rượu thường ngủ ngáy, khi đó do lưỡi tụt ra phía sau, niêm mạc họng và vòm miệng mềm giãn ra, tiếng ngáy vang lên, có thể hít phải thức ăn thừa trong miệng và vi khuẩn vùng họng vào đường hô hấp. Cơ trơn khí quản và phế quản của người say rượu bị giãn, độ nhạy cảm của niêm mạc đường thở với kích thích do đờm và dị vật giảm, do đó cơ chế bảo vệ là ho bị suy yếu đáng kể, khó loại bỏ kịp thời đờm và vi khuẩn, dẫn đến nhiễm trùng phế quản và phổi.
|
