Xem đờm để phân biệt chứng, điều trị theo chứng

Trong y học cổ truyền Trung Hoa, căn cứ vào màu sắc, chất lượng, lượng đờm khi ho ra để phân biệt chứng và điều trị, cơ bản chia thành sáu loại:
Đờm tích tụ trong cơ thể không chỉ làm vi khuẩn trong đường hô hấp sinh sôi, làm nặng thêm viêm nhiễm, còn gây tắc nghẽn phế quản, dẫn đến thiếu oxy, khó thở, v.v.
I. Ho đờm do phế hàn:
Đờm ho ra màu trắng trong, bệnh nhân cảm giác lạnh, tay chân lạnh, sợ lạnh nặng, sốt nhẹ, ho đau ngực, thở gấp, mặt xanh trắng, v.v.
II. Ho đờm do phế nhiệt:
Đờm ho ra màu vàng, đặc, có cục, hoặc đờm có máu, kèm theo sốt, ho, đau ngực, thở gấp, mặt đỏ, mắt đỏ, họng đỏ đau, khát nước, môi khô, tiểu ngắn đỏ, đại tiện khô, lưỡi đỏ, lớp lưỡi vàng, v.v.
III. Phong tà phạm phế:
Đờm trong, nhiều bọt, kèm theo sốt, sợ lạnh, ho, nghẹt mũi, chảy nước mũi, họng khô, ngứa, đau đầu, đau mình, lưỡi mép đỏ, lớp lưỡi trắng mỏng, v.v.
IV. Âm hư phế táo:
Đờm ít, đặc, khó khạc, ho ra đờm có máu. Nếu do táo tà gây ra, thường có sốt, sợ lạnh, đau ngực, môi đen, mũi khô, họng khô, khát nước.
Nếu do âm hư gây ra, thường có phiền não mất ngủ, sốt trộm, hai má đỏ, lưỡi tươi đỏ, lớp lưỡi ít, v.v.
V. Thấp tà phạm phế:
Đờm nhiều, trắng trơn, dễ khạc, tứ chi mệt mỏi, chóng mặt, buồn ngủ, ngực đầy, ăn kém.
VI. Thấp nhiệt túc phế:
Ho ra đờm đặc, có máu, mùi hôi, sốt cao hoặc sốt về chiều, ngực đầy đau, thở không được, miệng khô, họng khô, bồn chồn, bất an.