Phương thuốc điều trị nội mạc tử cung lạc chỗ – Phương nội dị

[Tên phương]: Phương nội dị
[Công dụng chủ trị]
Công dụng: hành khí phá ứ, mềm cứng tiêu khối. Chủ trị nội mạc tử cung lạc chỗ.
[Bài thuốc chính]
Xào Dang Gui 9g, Đan Tham 12g, Xích Thiếu 9g, Chế Hương Phụ 9g, Huyết Kiếp 3g, Xuyên Ngưu Khê 9g, Giuì Chi 3g, Chế Giáp Phiên 9g, Tảo Giáp 12g, Cạn Thủy 4,5g, Phục Linh 12g, Hải Tảo 9g, sắc nước uống.
[Chứng phân biệt gia giảm]
Trường hợp đau kinh nặng, bỏ Chế Giáp Phiên, Tảo Giáp, O Thu, Hải Tảo, Cạn Thủy, thêm Diên Hồ Soạn 9g, Mô Dược 4,5g, Thất Tiếu Tán (bao) 15g; trường hợp kinh nguyệt ra nhiều, bỏ các vị như trên, lại bỏ Giuì Chi, Xuyên Ngưu Khê thay bằng Hoài Ngưu Khê, Đan Tham giảm còn 6g, thêm Bạch Thược 9g, Hoa Vĩ Thạch 15g, Thục Quân Tán 9g, Trấn Linh Đan (bao) 12g. Hai phương gia giảm này đều bắt đầu dùng từ 2–3 ngày trước khi hành kinh, dùng liên tục 7 thang, sau khi hết kinh thì dùng phương chính. Trường hợp Can uất khí trệ, thêm Dai Hu 4,5g, Xuyên Liệm Tử 9g, Đan Bì 9g, Ô Dược 9g; đau vùng hậu môn thêm Bính Lang 9g, Trư Khải 6g; khí hư thêm Đảng Sâm 12g, Hoàng Kỳ 12g; âm hư thêm Sinh Địa 12g, Mạch Đông 9g, Nữ Trinh Tử 9g, bỏ Giuì Chi; thận hư thêm Độ Trọng 9g, Cẩu Ký 9g, Tang Ký Sinh 9g; hàn đình thêm Ngô Trầm 3g, Bào Gừng 4,5g; thấp nhiệt thêm Bại Giang Thảo 30g, Ác Trĩ 30g.
[Hiệu quả lâm sàng]
Ứng dụng trên 43 bệnh nhân, khỏi hẳn 13 người (trong đó có 4 trường hợp vô sinh chữa khỏi), chiếm 30,2%; hiệu quả 25 người, chiếm 58,2%; không hiệu quả (kể cả tái phát) 5 người, chiếm 11,6%, tổng tỷ lệ hiệu quả là 88,4%.
[Nguồn bài thuốc]
Tác giả Cái Tiểu Sôn, Bệnh viện Nhân dân thứ nhất Thượng Hải.
[Ghi chú]
Phương này do Cái Trang tổng hợp và công bố. Cái氏 cho rằng nguyên nhân chính của nội mạc tử cung lạc chỗ là ứ huyết lâu ngày, do đó điều trị phải dựa vào pháp hóa ứ. Với ổ bệnh lạc chỗ trong tử cung, phương này dùng pháp hóa ứ tiêu khối, còn đau kinh thì dùng pháp hóa ứ chỉ thống. Cần nhấn mạnh rằng, khi nội mạc tử cung lạc chỗ gây ra kinh nguyệt ra quá nhiều hoặc chảy máu bất thường, nếu chỉ dùng phương pháp cầm máu sẽ không hiệu quả, vẫn phải lấy hoạt huyết hóa ứ làm chính, phối hợp cố tụ, dùng thuốc từ 3 ngày trước khi hành kinh, nhằm loại bỏ ứ huyết, mới có thể đạt hiệu quả cầm máu và giảm đau.