Điều chỉnh rối loạn kinh nguyệt do bệnh vú

Tổ chức vú thuộc cơ quan đích của nội tiết tố giới tính, do đó rối loạn nội tiết tố giới tính có thể gây ra các cục u và đau ở vú, đồng thời biểu hiện rối loạn kinh nguyệt, bao gồm kinh sớm hoặc muộn, lượng kinh giảm hoặc tăng, màu kinh tím đen hoặc đỏ nhạt, v.v. Rối loạn kinh nguyệt thường liên quan đến chức năng bất thường của ngũ tạng, khí huyết và kinh lạc. Trong đó, mối quan hệ giữa can, tỳ, thận là mật thiết nhất. Ví dụ: nếu kinh sớm quá mức, màu kinh nhạt đỏ, đại tiện lỏng, tứ chi mệt mỏi, thuộc chứng can thận khí huyết hư, có thể dùng Bạch sâm 9g, thêm đường phèn hấp cách thủy, dùng hết trong 3–4 ngày. Đảng sâm 15g, Hoàng cầm 30g, Bạch truật 12g, Sinh ma 5g, Chích cam thảo 3g, A địa 6g, Ngải diệp 3g, Tô hoàng 5g. Nếu nhiệt thịnh, thêm Sinh địa 12g, Địa cốt bì 9g, Huyền sâm 9g, A địa 6g (tan), Bạch thược 9g, Hoàng cầm 9g, Tắc liên diệp 15g, Cúc kỷ tử 9g, Đảng sâm 12g, Chích cam thảo 3g, mỗi ngày một thang, nếu nhẹ thì dùng thuốc sẵn có như Tri bách địa hoàng hoàn hoặc Nhị chí hoàn.
Nếu kinh sớm hoặc quá nhiều do huyết nhiệt gây ra, thường kèm theo mặt hai má đỏ ửng, bàn tay bàn chân nóng, miệng khô, khát nước ít, chóng mặt, mắt hoa, lưỡi đỏ, mạch số, có thể dùng Sinh địa 12g, Địa cốt bì 9g, Huyền sâm 9g, A địa 6g (tan), Bạch thược 9g, Hoàng cầm 9g, Tắc liên diệp 15g, Cúc kỷ tử 9g, Đảng sâm 12g, Chích cam thảo 3g, mỗi ngày một thang, nếu nhẹ thì dùng thuốc sẵn có như Tri bách địa hoàng hoàn hoặc Nhị chí hoàn.
Nếu kinh sớm, lượng nhiều, màu tím có cục máu đông, đau bụng dưới, lưỡi tím thẫm hoặc có điểm ứ, mạch tế sác, đây là chứng ứ huyết ở phủ tạng, nên hoạt huyết hóa ứ, dùng đương quy 15g, đan sâm 12g, trạch lan 12g, đào nhân 2g, ích mẫu thảo 30g, xuyên ngưu tất 15g, chế hương phụ 9g, tam linh 9g, bạch truật 12g, mỗi ngày một thang, sau khi triệu chứng giảm có thể dùng cao ích mẫu thảo.
Phụ nữ trung niên thường mắc bệnh tăng sinh tuyến vú hoặc bệnh nang tuyến vú, biểu hiện rối loạn kinh nguyệt như kinh kéo dài không dứt hoặc kinh hai lần mỗi tháng, kèm theo chóng mặt, ù tai, lưng mỏi, mệt mỏi, bàn tay bàn chân nóng, thuộc chứng can thận hư, có thể dùng Cúc kỷ tử 9g, Trạch tả 9g, Cúc hoa 9g, Sinh địa 9g, Thục địa 9g, sao bạch truật 9g, sao bạch thược 9g, Đan bì 9g, Dung dung 12g, Thục sỹ 12g, mỗi ngày một thang, thuốc sẵn có có thể dùng Kim quý thận khí hoàn, Hà xa đại tạo hoàn, v.v. Bệnh vú kèm rối loạn kinh nguyệt, nếu nặng, điều trị lâu mà hiệu quả kém, có thể dùng thuốc tán kết đan, phối hợp với thuốc bôi ngoài da chữa lành vú, hiệu quả rất rõ rệt.