Kinh nguyệt muộn là hiện tượng chu kỳ kinh nguyệt chậm hơn bảy ngày trở lên, thậm chí có khi đến sau bốn mươi – năm mươi ngày mới đến một lần. Nếu chỉ trễ từ ba đến năm ngày và không có biểu hiện bất thường khác thì không coi là bệnh kinh nguyệt muộn.
Nguyên nhân của bệnh này có thể do hư hoặc thực; hư do thiếu hao huyết dịch; hoặc do dương khí suy yếu dẫn đến nguồn huyết không đủ, biển huyết không đầy đủ đúng thời điểm. Thực do khí uất huyết trệ, kinh mạch bị tắc; hoặc do hàn đình huyết ứ, kinh mạch không thông suốt, khiến kỳ kinh trễ. Các phương dân gian thường dùng để điều trị kinh nguyệt muộn như sau.
[Phương thứ nhất]
Đại sa nhân, đại Phật thủ, đại sơn tra mỗi vị 30 gram, rượu vàng hoặc rượu gạo 500 gram.
Cho ba vị trên rửa sạch bỏ vào bình rượu ngâm 3–6 ngày. Tùy lượng rượu, mỗi lần uống 15–30 gram, sáng và tối mỗi ngày một lần. Người không thích rượu có thể thay bằng giấm tốt, khi uống thêm đường phèn vừa phải để giảm chua.
Phương này dùng cho kinh nguyệt muộn do khí trệ.
[Phương thứ hai]
Đại huyết tô 30 gram, cua sông 2 con (khoảng 250 gram), rượu gạo 50 gram. Đại huyết tô và cua sông rửa sạch, cho vào nồi sứ, thêm một bát nước, đun nhỏ lửa đến chín, thêm rượu gạo đun thêm một lúc. Mỗi ngày dùng một lần, ăn cua và uống nước nóng.
Phương này dùng cho kinh nguyệt muộn do tình chí không thoải mái, gan khí uất kết.
[Phương thứ ba]
Lá cam tươi 20 gram, tô cương 10 gram, đường đỏ 15 gram. Cho ba vị trên vào bình giữ nhiệt, đổ nước sôi, hãm 15 phút, uống như trà.
Phương này dùng cho kinh nguyệt muộn kèm theo đau bụng hạ vị.
[Phương thứ tư]
Gừng khô 30 gram, thịt dê 150 gram. Thịt dê thái miếng, cùng gừng khô hầm nhừ, nêm muối, hành lá, hạt tiêu, bột gia vị, ăn thịt và uống nước.
Phương này dùng cho kinh nguyệt muộn do huyết hàn.
[Phương thứ năm]
Gừng tươi 15 gram, lá tử thảo 6 gram, đường đỏ 15 gram. Gừng và lá tử thảo rửa sạch, cùng đường đỏ đun thành nước uống, mỗi ngày 2 lần, mỗi ngày dùng một liệu trình. Cũng có thể dùng bình giữ nhiệt đổ nước sôi hãm 15–20 phút rồi uống.
Phương này dùng cho kinh nguyệt muộn do huyết hàn.
[Phương thứ sáu]
Gừng tươi 10 gram, hạt hồ tiêu trắng 7 hạt, đường đỏ 3 thìa. Gừng rửa sạch, thái lát mỏng, hạt hồ tiêu giã vụn, cho đường đỏ, gừng và hồ tiêu vào nồi inox nhỏ, thêm nửa bát nước lạnh, đun nhỏ lửa sôi trong 3 phút rồi tắt bếp, lọc lấy nước đường, bỏ bã.
Phương này dùng cho kinh nguyệt muộn do huyết hàn.
[Phương thứ bảy]
Á điêu 6 gram, rượu vàng 50 ml. Á điêu sao với bột hà phả rồi tán nhỏ, dùng rượu vàng pha nước ấm uống.
Phương này dùng cho kinh nguyệt muộn do huyết hư, lượng ít, màu nhạt, đau bụng dưới rỗng.
[Phương thứ tám]
Đương quy 60–80 gram (đương quy nguyên củ không cắt lát), gừng tươi 15 gram, thịt dê 1 kg, dầu thực vật, muối tinh, rượu vàng, vỏ quýt khô vừa đủ. Đương quy rửa sạch, lau khô, gừng rửa sạch, thái lát dày, thịt dê rửa sạch, lau khô, thái miếng vừa. Bắt chảo, cho 3 thìa dầu thực vật, đun nóng lửa lớn, trước tiên cho gừng vào, ngay lập tức cho thịt dê vào, xào 5 phút, thêm 3 thìa rượu vàng, đun nhỏ lửa thêm 5 phút, đổ vào nồi đất, cho đương quy vào, thêm nước lạnh ngâm thịt và đương quy khoảng nửa giờ, đun sôi lửa lớn, thêm 1 thìa muối tinh, 1 thìa rượu vàng, 1 quả vỏ quýt khô, chuyển sang lửa nhỏ hầm chậm 2 giờ, đến khi thịt dê mềm nhừ, tắt bếp, khi ăn bỏ đương quy.
Phương này dùng cho kinh nguyệt muộn do huyết hư, cơ thể lạnh.
[Phương thứ chín]
Hoa mẫu đơn (loại trắng, phơi khô âm) 6 gram, gạo nếp 50 gram, đường trắng một chút. Nấu gạo thành cháo, khi sôi 1–2 lần, cho hoa mẫu đơn vào nấu tiếp, khi cháo chín, thêm đường trắng rồi ăn.
Phương này dùng cho kinh nguyệt muộn do huyết hư.
[Phương thứ mười]
Đậu đen 60 gram, trứng gà 2 quả, rượu gạo 120 ml. Đậu đen và trứng gà đun nhỏ lửa cùng nhau (trứng chín bỏ vỏ lấy lòng trắng đun tiếp), thêm rượu gạo uống.
Phương này dùng cho kinh nguyệt muộn do hư hàn.
[Phương thứ mười một]
Lá tử thảo 10 gram, gừng tươi 15 gram, trứng gà 2 quả, nước vừa đủ. Trứng gà bỏ vỏ, đun chín, bỏ vỏ lấy lòng đỏ, cho vào nồi đun tiếp, hầm chín, uống nước và ăn trứng.
Phương này dùng cho kinh nguyệt muộn do hư hàn.
[Phương thứ mười hai]
Thịt sơn tra tươi 50 gram, đường đỏ 40 gram. Sơn tra sắc nước, bỏ bã, hòa đường đỏ vào nước nóng uống.
Phương này dùng cho kinh nguyệt sai lệch.
|
