Tả quy hoàn
【Nguồn】"Cảnh Nguyệt toàn thư" quyển ngũ nhất.
【Thành phần】Địa hoàng sống lớn 250 gram, Sơn dược 120 gram (sao), Câu kỷ tử 120 gram, Sơn thù nhục 120 gram, Thục địa 90 gram (rửa rượu, hấp chín, không dùng nếu tinh tủy dễ rò rỉ), Thỏ ty tử 120 gram (chế), Lộc giáp 120 gram (bẻ vụn, sao珠), Quy giáp 120 gram (cắt nhỏ, sao珠)
【Cách dùng】Trước tiên hấp mềm địa hoàng, nghiền thành cao, thêm mật luyện thành viên, kích cỡ như hạt ngân hạnh. Dùng lúc bụng đói, uống với nước sôi hoặc nước muối loãng 100 viên.
【Công dụng】Dưỡng âm bổ thận, ích tinh dưỡng huyết.
【Chỉ định】Chân âm thận thủy bất túc, không thể dưỡng vệ dương, dần dần suy yếu, hoặc hư nhiệt luân phiên, tự hãn, đạo hãn, hoặc di lâm bất túc, hoặc mắt mờ tai điếc, hoặc miệng khô lưỡi rát, hoặc lưng đau chân mỏi.
【Gia giảm】Nếu chân âm thất thủ, hư hỏa thăng lên, nên dùng bài thuốc thuần âm tĩnh lặng, bỏ Câu kỷ tử, Lộc giáp, thêm Nữ trinh tử 90 gram, Mạch môn 90 gram; nếu hỏa thiêu phổi kim, khô khốc nhiều ho, thêm Bách hợp 90 gram; nếu đêm sốt xương hầm, thêm Địa cốt bì 90 gram; nếu tiểu tiện bất lợi, không trong sạch, thêm Phục linh 90 gram; nếu đại tiện táo bón, bỏ Thỏ ty tử, thêm Nhục dung dung 90 gram; nếu khí hư, thêm Nhân sâm 90–120 gram; nếu huyết hư hơi ứ trệ, thêm Đương quy 120 gram; nếu đau nhức lưng gối, thêm Đỗ trọng 90 gram, sao muối dùng; nếu nội tạng bình thường không có lửa mà thận khí chưa đầy đủ, thêm Bổ cố chỉ 90 gram, Liên nhân, Hồ đào nhân mỗi vị 120 gram, không cần dùng Quy bản giáp.
【Phương luận】Bài này được biến hóa từ bài Địa hoàng hoàn trong "Tiểu nhi dược chứng trực quyết". Trong phương, Địa hoàng sống, Sơn dược, Sơn thù bổ huyết âm can thận; Quy bản giáp, Lộc giáp đều là phẩm vật huyết thịt có tình, kết hợp hai vị này, bổ tinh huyết mạnh mẽ, điều hòa âm dương; phối hợp thêm Thỏ ty tử, Câu kỷ tử, Ngưu tất bổ can thận, cường gối, kiện cơ cốt. Kết hợp lại có công dụng dưỡng âm bổ thận, ích tinh dưỡng huyết. |
