Thang Ngân tiều tán
【Nguồn】 "Ôn bệnh điều biện" quyển nhất.
【Thành phần】 Liên kiều 30g, Hoa ngân hoa 30g, Khổ cát cánh 18g, Bạc hà 18g, Trúc diệp 12g, Sinh cam thảo 15g, Giới tuệ 12g, Đậu xú 15g, Ngưu bang tử 18g
【Cách dùng】 Nghiền thành bột. Mỗi lần dùng 18g, sắc với nước rễ lúa tươi, khi mùi thơm mạnh thì lấy ra uống, không nên sắc quá lâu. Thuốc phổi cần nhẹ thanh, nếu sắc quá lâu sẽ vị đậm, đi vào trung tiêu. Trường hợp nặng, khoảng 2 giờ uống một lần, ngày 3 lần, đêm 1 lần; trường hợp nhẹ, 3 giờ uống một lần, ngày 2 lần, đêm 1 lần, nếu bệnh không thuyên giảm thì dùng lại.
【Công dụng】 Tán biểu ôn lương, thanh nhiệt giải độc.
【Chỉ định】 Bệnh ôn giai đoạn đầu, sốt không ra mồ hôi, hoặc ra mồ hôi không thông thoáng, sợ lạnh nhẹ, đau đầu, khát nước, ho, đau họng, đầu lưỡi đỏ, lớp lưỡi mỏng trắng hoặc vàng nhạt, mạch phù sốt. Hiện nay dùng cho nhiễm trùng đường hô hấp trên cấp tính.
【Lý luận phương】 Trong phương, hoa ngân hoa và liên kiều vị ôn lương nhẹ, tán biểu giải tà, thanh nhiệt giải độc là quân dược; bạc hà, ngưu bang tử vị ôn lương tán phong thanh nhiệt, giới tuệ, đậu xú vị cay tán biểu giải cơ tán phong là thần dược; cát cánh, cam thảo giúp thanh nhiệt giải độc, lợi hầu là tá dược; trúc diệp, lao căn thanh nhiệt trừ phiền, sinh tân chỉ khát là sứ dược. Các vị thuốc phối hợp, cùng tạo hiệu quả tán biểu ôn lương, tuyên tán phong nhiệt, trừ phiền lợi hầu.
【Nghiên cứu thực nghiệm】 Tác dụng dược lý của Thang Ngân tiều tán. Tạp chí Trung y 1986(3):59. 1. Giảm sốt: Khi gây sốt tăng ở chuột thí nghiệm, dùng túi hãm và viên thuốc Ngân tiều tán, thân nhiệt động vật giảm xuống, đặc biệt túi hãm có tác dụng rõ rệt hơn. 2. Chống viêm: Túi hãm Ngân tiều tán có tác dụng chống viêm rõ rệt đối với các nguyên nhân viêm khác nhau, trong khi viên thuốc và sắc thuốc có tác dụng yếu hoặc không có tác dụng với một số viêm. 3. Chống dị ứng: Có tác dụng ức chế rõ rệt phản ứng dị ứng da thụ động do thiên hoa phấn gây ra ở chuột lớn và nhỏ, phản ứng siêu nhạy kiểu nhanh, làm giảm tỷ lệ chết do sốc dị ứng. 4. Tăng cường chức năng miễn dịch: Không làm tăng trọng lượng cơ quan miễn dịch, nhưng túi hãm có thể tăng rõ khả năng thực bào của bạch cầu đại thực bào ở chuột. Những tác dụng này chính là cơ sở dược lý học quan trọng cho việc sử dụng lâm sàng Thang Ngân tiều tán điều trị bệnh ngoại cảm nhiệt chứng.
Chú thích: Phương này chế thành hoàn, gọi là "Ngân tiều giải độc hoàn". |
